Studio Ghibli
- Aragones
- l`rby@
- mSr~
- Asturianu
- Az@rbaycanca
- toerkhjh
- Bikol Central
- B'lgarski
- baaNlaa
- Brezhoneg
- Catala
- khwrdy
- Cestina
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ellenika
- English
- Esperanto
- Espanol
- Eesti
- Euskara
- frsy
- Suomi
- Francais
- Galego
- Hawai`i
- `bryt
- hindii
- Hrvatski
- Magyar
- Hayeren
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Islenska
- Italiano
- Ri Ben Yu
- Jawa
- k`art`uli
- hangugeo
- Kyrgyzcha
- Letzebuergesch
- Lietuviu
- Latviesu
- Makedonski
- Mongol
- Bahasa Melayu
- Nederlands
- Norsk nynorsk
- Norsk bokmal
- Occitan
- Polski
- Portugues
- Romana
- Russkii
- Sardu
- Scots
- Srpskohrvatski / srpskokhrvatski
- Simple English
- Slovenscina
- Shqip
- Srpski / srpski
- Svenska
- tmilll
- telugu
- aithy
- Tagalog
- Ukrayins'ka
- rdw
- O`zbekcha / uzbekcha
- Vepsan kel'
- Tieng Viet
- Winaray
- Wu Yu
- Zhong Wen
- Wen Yan
- Min Nan Yu / Ban-lam-gi
- Yue Yu
Studio Ghibli logosu | |
| Tip | Kabushiki gaisha |
|---|---|
| Endustri | Anime |
| Kurulus | 15 Haziran 1985 |
| Kurucu | Hayao Miyazaki Toshio Suzuki Isao Takahata |
| Genel merkezi | Koganei, Japonya |
| Onemli kisiler | Koji Hoshino (Yonetim Kurulu Baskani) Kiyofumi Nakajima (Baskan) Hayao Miyazaki (Yonetmen) |
| Net gelir | 1,426 milyar JPY= (2011) |
| Oz sermaye | 15,77 milyar JPY= (2011) |
| Alt kurulus(lar) | Studio Kajino |
| Calisan sayisi | 182 (2021) |
| Web sitesi | www.ghibli.jp |
Studio Ghibli, Inc. (Japonca: Zhu Shi Hui She sutazioziburi, romanize: Kabushiki-gaisha Sutajio Jiburi), Japonya merkezli bir animasyon studyosudur.[1] Sirket, 15 Haziran 1985 tarihinde Hayao Miyazaki, Isao Takahata ve Toshio Suzuki tarafindan kurulmustur. Sirketin merkezi Tokyo'nun Koganei kentinde yer almaktadir.[2]
Studio Ghibli, ozellikle uzun metrajli anime filmleri yelpazesiyle taninir ve ayrica birkac kisa hikaye, televizyon reklami ve iki televizyon filmi de cekmistir. Studyonun hazirladigi Gokteki Kale, Komsum Totoro, Kucuk Cadi Kiki gibi bircok anime filmi 1986, 1988, 1989 yillarinda Animage Anime Buyuk Odulu'nu kazandi. 2002 yilinda da Ruhlarin Kacisi filmi Altin Ayi ve en iyi animasyon dalinda Akademi Odulu'nu kazandi.
Sirketin maskotu Komsum Totoro filminin ikonik karakteri Totoro'dur.[3]
Ismi
[degistir | kaynagi degistir]Studyonun Hayao Miyazaki tarafindan konan adi, Italyancada sicak col ruzgari siroko anlamina gelen "ghibli" kelimesinden gelir. Italyanlar Ikinci Dunya Savasi'nda Sahra Colu'nde kullandiklari kesif ucaklarina bu adi vermislerdir. Hayao Miyazaki'nin ucaklara olan buyuk ilgisi bilinmektedir ve studyonun anime endustrisinde yeni bir ruzgar estirmesini umarak bu ismi koymustur.[4]
Italyancada ghibli sert bir g harfi ile telaffuz edilirken, studyonun ismi c harfi ile telaffuz edilir (ciburii).
Tarihce
[degistir | kaynagi degistir]Studyo, Haziran 1985'te Hayao Miyazaki, Isao Takahata ve yapimci Toshio Suzuki tarafindan kurulmustur. Studyonun kurulmasindan once Miyazaki ve Takahata'nin japon animasyon sektorunde uzun sureli bir deneyimleri bulunmaktadir. Ikisi Gunesin Prensi Horus ve Panda Kopanda! filmlerinde ortak olarak calismistir. Suzuki ise Animage adli manga dergisinde editorluk yapmistir.
Studyo, 1984 yilinda Hayao Miyazaki tarafindan yonetilen Ruzgarli Vadi filminin elde ettigi basarinin ardindan kurulmustur. Film, ayni adli iki ciltlik manga serisinin animasyona aktarilmis halidir. Animage dergisinde yayinlanan serinin filme aktarilmasi ekibinde Suzuki ve Miyazaki beraber yer almistir.[4][5] Ikisi daha sonra Studio Ghibli'yi kurmus ve bu yeni studyoya katilmasi icin Takahata'yi davet etmislerdir.
Studyo yogunlukla Miyazaki tarafindan ve ikinci en uretken yonetmen Takahata tarafindan yazilan ve yonetilen filmler uretmistir. Bunun yaninda Yoshifumi Kondo, Hiroyuki Morita ve Goro Miyazaki gibi yonetmenlerin filmleri de studyonun yaptigi filmler listesinde yer alir. Studio Ghibli'nin urettigi butun Miyazaki filmlerinin muziklerinde Joe Hisaishi'nin imzasi vardir.
Bircok Ghibli filminin Japonya'daki dagitimini Toho sirketi ustlenmistir. Yurt disinda ise Walt Disney, filmlerin dagitim hakkini satin almistir.
Studio Ghibli ile Animage dergisi arasinda yakin bir bag vardir. Dergi, studyo ve uyeleri hakkinda makalelerin yayinlandigi "Ghibli Notes" adli bir koseyi okuyuculariyla paylasmaktadir. Ghibli filmleri ve diger calismalarinda yapilmis sanat calismalari derginin kapaginda sik sik yer almaktadir. 1999 ve 2005 yillari arasinda Studi Ghibli Animage dergisinin yayinci sirketi Tokuma Shoten'e bagli bir sirket olarak calismistir.
Ekim 2001'de Tokyo'da Ghibli Muzesi acilmistir. Muze, studyonun filmlerine ait cesitli eserleri sergilemektedir, bunun yaninda muzeden baska hicbir yerde yayinlanmayan kisa animasyonlarin gosterimini yapmaktadir.
Studio Ghibli, yurt disinda filmlerin yayinlanmasinda "no-edits" (duzenlemesiz) politikasini siki bir sekilde uygulamasiyla bilinir. Bunun sebebi, Miyazaki'nin Ruzgarli Vadi filminin Amerika'da yayinlanmasi esnasinda dublajinin oldukca fazla degistirilmis, isimlerin degistirilerek filmin daha "Amerikanvari" hale getirilmis ve filmin isminin Warriors of the Wind olarak degistirilmis olmasidir. Filmin ayrica cogu kismi kesilmis ve agir bir sekilde duzenlenmistir. Bunun uzerine Miyazaki diger Ghibli filmlerinin yurt disinda yayin haklarinin alinmasi uzun sure izin vermemis, yillar sonra "no-cut" (kesme yok) taahhutuyle yayinlanmasina izin vermistir. Bu politika, Miramax'in baskan yardimcisi Harvey Weinstein'in Prenses Mononoke filminin daha satilabilir hale getirilmesi icin duzenlenmesi talebine Miyazaki'nin otantik bir katana hediyesi gondermesiyle daha sembolik bir hale gelmistir. Katana, "kesme yok" uyarisini basit bir sekilde dile getirmistir.[6]
Subat 2008'de, Toshio Suzuki Studio Ghibli'nin 2005'ten beri yuruttugu baskanlik gorevinden ayrilmis ve yerini Walt Disney Japonya'nin eski baskani Koji Hoshino'ya birakmistir. Suzuki bu istifanin sebebini yapimcilik gorevini calisanlarindan beklemek yerine eskiden oldugu gibi kendisinin yapmak istedigi oldugunu belirtmistir. Hoshino'ya gorevi birakmasinin nedeni ise Hoshino'nun 1996'dan beri studyonun filmlerinin satilmasina yardimci olmasi ve Prenses Mononoke filminin ABD'de yayinlanmasinda buyuk yardiminin dokunmasidir.[7]
Haziran 2013'te Ruzgar Yukseliyor filminin yayimlanmasinin ardindan Hayao Miyazaki resmi olarak emekliye ayrilmistir.
Studyonun yayinlanan son filmi Isao Takahata nin 2013 tarihli Prenses Kaguya Masali'dir. Sirket, uzun metrajli film yapimini durdurmustur.
Belirli Basarilar
[degistir | kaynagi degistir]- Studio Ghibli tarihindeki ilk gise basarisi (Kucuk Cadi Kiki)
- Studio Ghibli'nin ilk bilgisayar efekti kullandigi film (Kirmizi Kanatlar)
- Miyazaki'nin ilk bilgisayar efekti kullandigi ve Studio Ghibli'nin ilk dijital renklendirme kullandigi film (Prenses Mononoke)
- %100 dijital proses kullanilan ilk film (En Sevdigim Komsularim)
- Dunya genelinde 200 milyon dolar hasilat yapan ilk japon filmi, En Iyi Animasyon dalinda Oscar odulu kazanan ilk anime, Ingilizce konusan ulkeler disinda En Iyi Animasyon dalinda Oscar odulu kazanan ilk film, En Iyi Animasyon dalinda Oscar odulu kazanan ilk geleneksel animasyon yontemi kullanan film, Japonya box-office'de Titanik'in rekorunu gecen ilk film, (Ruhlarin Kacisi)
Yapimlari
[degistir | kaynagi degistir]Filmler
[degistir | kaynagi degistir]| Yil | Adi | Yonetmen | Yayin tarihi | Sure | Not(lar) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1984 | Ruzgarli Vadi | Hayao Miyazaki | 11 Mart 1984 | 117 dk | Hayao Miyazaki'nin mangasina dayanmaktadir.[*] |
| 1986 | Gokteki Kale | Hayao Miyazaki | 2 Agustos 1986 | 124 dk | Orijinal yapim. |
| 1988 | Atesboceklerinin Mezari | Isao Takahata | 16 Nisan 1988 | 88 dk | Akiyuki Nosaka'nin kisa hikayesine dayanmaktadir. |
| Komsum Totoro | Hayao Miyazaki | 16 Nisan 1988 | 86 dk | Orijinal yapim. | |
| 1989 | Kucuk Cadi Kiki | Hayao Miyazaki | 29 Temmuz 1989 | 103 dk | Eiko Kadono'nun romanina dayanmaktadir. |
| 1991 | Dun Gibi | Isao Takahata | 20 Temmuz 1991 | 119 dk | Hotaru Okamoto'nun mangasina dayanmaktadir. |
| 1992 | Kirmizi Kanatlar | Hayao Miyazaki | 18 Temmuz 1992 | 94 dk | Hayao Miyazaki'nin Hikotei Jidai adli mangasina dayanmaktadir. |
| 1993 | Buyulu Dalgalar | Tomomi Mochizuki | 5 Mayis 1993 | 72 dk | Saeko Himuro'nun romanina dayanmaktadir. |
| 1994 | Buyuk Rakun Savasi | Isao Takahata | 16 Temmuz 1994 | 119 dk | Orijinal yapim. |
| 1995 | Yureginin Sesi | Yoshifumi Kondo | 15 Temmuz 1995 | 111 dk | Aoi Hiiragi'nin mangasina dayanmaktadir. |
| 1997 | Prenses Mononoke | Hayao Miyazaki | 12 Temmuz 1997 | 133 dk | Orijinal yapim. |
| 1999 | En Sevdigim Komsularim | Isao Takahata | 17 Temmuz 1999 | 104 dk | Hisaichi Ishii'nin Nono-chan adli mangasina dayanmaktadir. |
| 2001 | Ruhlarin Kacisi | Hayao Miyazaki | 20 Temmuz 2001 | 124 dk | Orijinal yapim. |
| 2002 | Sihirli Kedi | Hiroyuki Morita | 19 Temmuz 2002 | 104 dk | Aoi Hiiragi'nin mangasina dayanmaktadir. |
| 2004 | Yuruyen Sato | Hayao Miyazaki | 20 Kasim 2004 | 119 dk | Diana Wynne Jones'in romanina dayanmaktadir. |
| 2006 | Yerdeniz Oykuleri | Goro Miyazaki | 29 Temmuz 2006 | 115 dk | Ursula K. Le Guin'in kitaplarina ve Hayao Miyazaki'nin mangasina dayanmaktadir. |
| 2008 | Kucuk Deniz Kizi Ponyo | Hayao Miyazaki | 19 Temmuz 2008 | 101 dk | Hans Christian Andersen'in Kucuk Deniz Kizi adli kisa hikayesine dayanmaktadir. |
| 2010 | Asiricilar | Hiromasa Yonebayashi | 17 Temmuz 2010 | 94 dk | Mary Norton'un romanina dayanmaktadir. |
| 2011 | Tepedeki Ev | Goro Miyazaki | 16 Temmuz 2011 | 91 dk | Chizuru Takahashi'nin mangasina dayanmaktadir. |
| 2013 | Ruzgar Yukseliyor | Hayao Miyazaki | 20 Haziran 2013 | 126 dk | Jiro Horikoshi'nin hayatina ve Tatsuo Hori'nin mangasina dayanmaktadir. |
| Prenses Kaguya Masali | Isao Takahata | 23 Kasim 2013 | 137 dk | Bambu Kesicisinin Hikayesi adli monogatariye dayanmaktadir. | |
| 2014 | Marnie Oradayken | Hiromasa Yonebayashi | 19 Temmuz 2014 | 102 dk | Joan G. Robinson'in romanina dayanmaktadir. |
| 2016 | Kirmizi Kaplumbaga | Michael Dudok de Wit | 17 Eylul 2016 | 80 dk | Orijinal yapim. Wild Bunch, Prima Linea Productions, Why Not Productions, Arte France Cinema, CN4 Productions ve Belvision ile ortak yapim. |
| 2020 | Aya ve Cadi | Goro Miyazaki | 30 Aralik 2020 | 82 dk | Diana Wynne Jones'in romanina dayanmaktadir. |
| 2023 | Nasil Yasiyorsun? | Hayao Miyazaki | 14 Temmuz 2023 | TBA | Genzaburo Yoshino'nun romanina dayanmaktadir.[8] |
- ^* Studio Ghibli filmi olarak kabul edilmesine ragmen, studyonun kurulus tarihi olan 1985'ten once cekilmistir.
Kisa filmler
[degistir | kaynagi degistir]| Yil | Adi | Yonetmen | Yayin tarihi | Sure | Not(lar) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1992 | Nandaro | Hayao Miyazaki | Kasim 1992 | 15 sn | Nippon TV icin reklamlar. |
| 1995 | On Your Mark | Hayao Miyazaki | 15 Temmuz 1995 | 6,40 dk | Chage & Aska icin promosyon muzik videosu. |
| 2000 | Ghiblies | Yoshiyuki Momose | 8 Nisan 2000 | 12 dk | Canli cekim televizyon kisa filmi. |
| 2001 | Kujiratori | Hayao Miyazaki | 2001 | 16 dk | Ghibli Muzesi icin hazirlandi. |
| Kareinaru Budokai | Hayao Miyazaki | 1 Ekim 2001 | 16 dk | Film Guru Guru'nun bir parcasi. Ghibli Muzesi icin hazirlandi. | |
| Rambutan no Boken | Hayao Miyazaki | 1 Ekim 2001 | 16 dk | Film Guru Guru'nun bir parcasi. Ghibli Muzesi icin hazirlandi. | |
| Sakana no Sakana | Hayao Miyazaki | 1 Ekim 2001 | 16 dk | Film Guru Guru'nun bir parcasi. Ghibli Muzesi icin hazirlandi. | |
| 2002 | Kuso no Sora Tobu Kikaitachi | Hayao Miyazaki | 2002 | 6 dk | Ghibli Muzesi icin hazirlandi. |
| Koro no Daisanpo | Hayao Miyazaki | 2002 | 14 dk | Ghibli Muzesi icin hazirlandi. | |
| Ghiblies 2 | Yoshiyuki Momose | 19 Temmuz 2002 | 25 dk | Ghiblies'in devami. Sihirli Kedi ile birlikte yayinlandi. | |
| Tacolator | Hayao Miyazaki | 27 Kasim 2002 | 16 dk | Film Guru Guru'nun bir parcasi. Ghibli Muzesi icin hazirlandi. | |
| Piyopiyo Baba | Hayao Miyazaki | 27 Kasim 2002 | 16 dk | Film Guru Guru'nun bir parcasi. Ghibli Muzesi icin hazirlandi. | |
| Bobo-kun | Hayao Miyazaki | 27 Kasim 2002 | 16 dk | Film Guru Guru'nun bir parcasi. Ghibli Muzesi icin hazirlandi. | |
| 2003 | Mei to Konekobasu | Hayao Miyazaki | 2003 | 15 dk | Komsum Totoro'nun devami. Ghibli Muzesi icin hazirlandi. |
| 2004 | Portable Kuko | Yoshiyuki Momose | 19 Mayis 2004 | 3 dk | Capsule icin muzik videosu. |
| 2005 | Space Station No. 9 | Yoshiyuki Momose | 1 Nisan 2005 | 4 dk | Capsule icin muzik videosu. |
| Doredore no Uta | Osamu Tanabe | 16 Kasim 2005 | 3 dk | Meiko Haigou icin promosyon muzik videosu. | |
| Soratobu Toshikeikaku | Yoshiyuki Momose | 10 Eylul 2005 | 5 dk | Capsule icin muzik videosu. | |
| 2006 | Yadosagashi | Hayao Miyazaki | 3 Ocak 2006 | 12 dk | Ghibli Muzesi icin hazirlandi. |
| Hoshi o Katta Hi | Hayao Miyazaki | 3 Ocak 2006 | 16 dk | Ghibli Muzesi icin hazirlandi. | |
| Mizugumo Monmon | Hayao Miyazaki | 3 Ocak 2006 | 15 dk | Ghibli Muzesi icin hazirlandi. | |
| Taneyamagahara no Yoru | Kazuo Oga | 7 Temmuz 2006 | 27 dk | Kenji Miyazawa'nin kisa hikayesine dayanmaktadir. | |
| 2007 | Iblard Jikan | Naohisa Inoue | 4 Temmuz 2007 | 30 dk | Orijinal yapim. Ghibli ga Ippai Collection'un bir parcasi. |
| Madaran-kai | Hayao Miyazaki | 18 Nisan 2007 | 16 dk | Film Guru Guru'nun bir parcasi. Ghibli Muzesi icin hazirlandi. | |
| 2008 | Shinkan-ron | Hayao Miyazaki | 17 Kasim 2008 | 16 dk | Film Guru Guru'nun bir parcasi. Ghibli Muzesi icin hazirlandi. |
| 2009 | Piece | Yoshiyuki Momose | 25 Subat 2009 | 4,25 dk | Yui Aragaki icin promosyon muzik videosu. |
| 2010 | Chu Zumo | Akihiko Yamashita | 3 Ocak 2010 | 13 dk | Japon halk hikayesine dayanmaktadir. Ghibli Muzesi icin hazirlandi. |
| Pandane to Tamago Hime | Hayao Miyazaki | 20 Kasim 2010 | 12 dk | Ghibli Muzesi icin hazirlandi. | |
| 2011 | Takara Sagashi | Rieko Nakagawa | 4 Temmuz 2011 | 9 dk | Kang Gyung-Hyo'un resimli kitabina dayanmaktadir. Ghibli Muzesi icin hazirlandi. |
| 2012 | Kyoshinhei Tokyo ni Arawaru | Shinji Higuchi | 10 Temmuz 2012 | 9 dk | Ruzgarli Vadi'nin canli cekim onbolumu. Special Effects Laboratory ve Khara ile ortak yapim. Tokyo Cagdas Sanatlar Muzesi'nde gosterildi. |
| 2018 | Kemushi no Boro | Hayao Miyazaki | 21 Mart 2018 | 14 dk | Ghibli Muzesi icin hazirlandi. |
| 2022 | Zen: Grogu to Makkuro Kurosuke | Katsuya Kondo | 12 Kasim 2022 | 3 dk | Yildiz Savaslari icin el cizimi kisa animasyon. Lucasfilm ile ortak yapim.[9] |
Televizyon
[degistir | kaynagi degistir]| Yil | Adi | Yonetmen | Ilk yayin tarihi | Son yayin tarihi | Bolum | Not(lar) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1987 | Yanagawa Kanallarinin Hikayesi | Isao Takahata | 15 Agustos 1987 | 1 | Canli cekim animasyon belgeseli. | |
| 2014 | Ronja: Haydut Kizi | Goro Miyazaki | 11 Ekim 2004 | 28 Mart 2015 | 26 | Astrid Lindgren'in ayni adli cocuk kitabina dayanmaktadir. Polygon Pictures ile ortak yapim. |
Video oyunlari
[degistir | kaynagi degistir]| Yil | Adi | Yayimci | Yayin tarihi | Not(lar) |
|---|---|---|---|---|
| 1998 | Jade Cocoon: Story of the Tamamayu | Genki | 3 Aralik 1998 | Karakter tasarimi. |
| 2001 | Jade Cocoon 2 | Genki | 30 Agustos 2001 | Karakter tasarimi. |
| 2002 | Magic Pengel: The Quest for Color | Garakuda-Studio Taito |
20 Mart 2002 | Animasyonlu sahneler. |
| 2010 | Ni no Kuni: Dominion of the Dark Djinn | Level-5 | 9 Aralik 2010 | Animasyonlu sahneler. |
| 2011 | Ni no Kuni: Wrath of the White Witch | Level-5 | 17 Kasim 2011 | Animasyonlu sahneler. |
| 2018 | Ni no Kuni II: Revenant Kingdom | Level-5 | 23 Mart 2018 | Karakter tasarimi. |
| 2021 | Ni no Kuni: Cross Worlds | Level-5 Netmarble NetmarbleNeo |
10 Haziran 2021 | Karakter tasarimi. |
Kaynakca
[degistir | kaynagi degistir]- ^ "sutazioziburinoGai Yao - sutazioziburi|Studio Ghibli" (Japonca). 26 Ekim 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi. Erisim tarihi: 4 Subat 2023.
- ^ "Studio Ghibli Collection - Madman Entertainment". Studio Ghibli Collection - Madman Entertainment. 4 Subat 2023 tarihinde erisilmistir.
- ^ Esmeralda, Jade Nicolette (17 Nisan 2017). "Studio Ghibli: 15 Things You Never Knew About My Neighbor Totoro". Screen Rant. 18 Nisan 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi. Erisim tarihi: 9 Subat 2023.
- ^ a b The Birth of Studio Ghibli, Nausicaa of the Valley of the Wind DVD, Walt Disney Home Entertainment, 2005.
- ^ "First of Two-part Miyazaki Feature". Animerica. 1 (5). Temmuz 1993. s. 4.
- ^ Brooks, Xan (14 Eylul 2005). "A god among animators". The Guardian. Birlesik Krallik. 25 Haziran 2008 tarihinde kaynagindan arsivlendi. Erisim tarihi: 23 Mayis 2007.
There is a rumour that when Harvey Weinstein was charged with handling the US release of Princess Mononoke, Miyazaki sent him a samurai sword in the post. Attached to the blade was a stark message: 'No cuts.' / The director chortles. 'Actually, my producer did that.'
- ^ "sutazioziburiShe Chang niXing Ye Kang Er Shi " (Japonca). 7 Mart 2008 tarihinde kaynagindan arsivlendi. Erisim tarihi: 1 Subat 2008.
- ^ Hodgkins, Crystalyn (13 Aralik 2022). "Hayao Miyazaki's How Do You Live? Film Opens in Japan on July 14, 2023". Anime News Network. 13 Aralik 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi. Erisim tarihi: 4 Subat 2023.
- ^ Gularte, Alejandra (12 Kasim 2022). "Grogu Becomes Studio Ghibli-fied in a New Short". Vulture. 31 Ocak 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi. Erisim tarihi: 4 Subat 2023.
Dis baglantilar
[degistir | kaynagi degistir]- Resmi site
- Anime News Network'un ansiklopedisinde Studio Ghibli (Ingilizce)
- Twitter'da Studio Ghibli