Przejdz do zawartosci

U2

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykul dotyczy irlandzkiego zespolu rockowego. Zobacz tez: U 2.
U2

U2 (2017)
Rok zalozenia

1976

Pochodzenie

Irlandia

Gatunek

rock, rock alternatywny, pop-rock, post-punk[1]

Aktywnosc

od 1976

Wydawnictwo

Island Records, Universal Music

Sklad
Bono
The Edge
Adam Clayton
Larry Mullen Jr.
Wspolpracownicy
Brian Eno, Daniel Lanois, Flood
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Strona internetowa

U2 - irlandzki zespol rockowy, powstaly w Dublinie w 1976, pod nazwa U2 wystepujacy od 1978[2]. W jego sklad wchodza: Bono, The Edge, Adam Clayton i Larry Mullen Jr.

Do polowy lat 80. zespol zyskal miedzynarodowy rozglos, przede wszystkim za sprawa pelnego pasji wokalu Bono (tenor, baryton[3], lekki falset[4]), oryginalnego stylu gitarowego The Edge'a i repertuaru skladajacego sie glownie z melodyjnych, a jednoczesnie przepelnionych emocjami utworow, z ktorych czesc stala sie swiatowymi przebojami (m.in. ,,Sunday Bloody Sunday", ,,New Year's Day", ,,Pride (In the Name of Love)", "With or Without You, I Still Haven't Found What I'm Looking For", Desire",,,Angel of Harlem" w latach 80. ,,One" w latach 90 czy ,,Beautiful Day" w latach 00). Najwiekszy sukces U2 odniesli w 1987 po wydaniu albumu pt. The Joshua Tree, ktory pozostaje najlepiej sprzedajacym sie krazkiem zespolu, a pierwszy singel z plyty - ,,With or Without You" - jako pierwszy w dorobku grupy dotarl na szczyt listy Hot 100. Zespol sprzedal lacznie ponad 150 mln plyt na calym swiecie i plasuje sie na 16. miejscu wszech czasow w tej dziedzinie.

W 2005 zespol zostal wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame[5].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Poczatki (1976-1979)

[edytuj | edytuj kod]

Zespol powstal w 1976 z inicjatywy 15-letniego perkusisty Larry'ego Mullena, ktory w ogloszeniu wywieszonym na tablicy ogloszen szkoly Mount Temple Comprehensive School w Dublinie (do ktorej uczeszczal) napisal, ze poszukuje chetnych do zalozenia zespolu rockowego[6]. Na spotkanie zalozycielskie, ktore odbylo sie w jego domu, przyszlo szesc osob, przy czym Ivan McCormick, pomimo posiadania wlasnego sprzetu (gitara i wzmacniacz), od razu zrezygnowal, gdy sie okazalo, ze nie potrafi grac; Paul Hewson zostal wokalista, bracia Dik i David Evansowie byli gitarzystami, a Adam Clayton (przyjaciel Evansow) gral na gitarze basowej[7]. Poczatkowo zespol stanowil kwintet i w tym skladzie - pod nazwa Feedback - zagrali swoj pierwszy koncert w High School w St. Fintan w Dublinie w kwietniu 1977, ale juz po dwoch koncertach zmienili nazwe na The Hype. Wiekszosc ich poczatkowego materialu skladala sie z coverow, a na ich repertuar wplyw mialy grupy punkrockowe: The Jam, The Clash, Buzzcocks i Sex Pistols. Pierwsze koncerty organizowal grupie Clayton[8].

Po odejsciu z zespolu Dicka Evansa w 1978 grupa przyjela nazwe U2, ktora wymyslil Steve Averill, muzyk i przyjaciel rodziny Claytona[9]. Averill przedstawil szesc potencjalnych nazw (jedna z nich bylo Flying Tigers[10]), z ktorych zespol wybral U2 ze wzgledu jej na niejednoznacznosc i otwartosc na interpretacje. Muzycy odbywali cotygodniowe proby w szkolnej sali muzycznej, gdzie grali piosenki Boba Dylana oraz grup The Beatles i The Beach Boys, a takze wlasne utwory[11]. Pierwsze regularne koncerty grali co poniedzialki w klubie McGonagles w Dublinie[12]. Wiosna 1978 wystapili w telewizyjnym programie dla mlodziezy Young Line, w ktorym zagrali numer ,,Street Mission"[13]. W tym samym roku wygrali konkurs talentow w Limerick sponsorowany przez Harp Lager i Evening Press, a w nagrode otrzymali 500 funtow i mozliwosc nagrania demo dla wytworni plytowej CBS Ireland. W kwietniu 1978 nagrali swoja pierwsza kasete w Keystone Studios w Dublinie, gdzie zarejestrowali piosenki: ,,Shadows and Tall Trees", ,,The Fool" i ,,Stories for Boys"[14]. Nagrania oceniono jednak jako nieudane. Podczas kolejnej sesji nagraniowej, tym razem w Eamon Andrews Studios, nagrali utwory: ,,Alone in the Light", ,,Another Time, Another Place" oraz ,,Life on a Distant Planet"[14].

W polowie 1978 menedzerem grupy zostal Paul McGuinness, ktorego skojarzyl z zespolem Bill Graham, dziennikarz irlandzkiego magazynu ,,Hot Press"[15]. McGuinness zarezerwowal sesje demo dla grupy i staral sie zalatwic dla nich kontrakt plytowy. Zespol w tym czasie koncertowal po Irlandii, a z kilkoma egzemplarzami swojej kasety (zawierajacej nagrania z obu pierwszych sesji) udal sie do Londynu, gdzie usilowal zainteresowac swoja muzyka tamtejszych dziennikarzy i przedstawicieli wytworni plytowych; wzmianki o debiutujacej grupie z Dublina znalazly sie m.in. w czasopismach ,,Melody Maker", ,,Sounds" i ,,Record Mirror"[16].

W sierpniu 1978 muzycy nagrali demo kolejnych trzech utworow: ,,Out of Control", ,,Stories for Boys" i ,,Boy/Girl"[17], ktorych producentem byl Chas de Whalley z Windmill Lane Studios. 26 wrzesnia 1979 utwory zostaly wydane przez wytwornie CBS na minialbumie pt. Three[17], ktory ukazal sie w limitowanym nakladzie 1000 egzemplarzy na 12 calowym winylu. Zespol koncertowal po kraju, m.in. wystapil jako support przed koncertem grupy Squeeze w Belfascie[18]. W grudniu 1979 muzycy wystapili w Londynie, grajac koncerty m.in. w klubach Moonlight, Klubie 100 oraz Hope and Anchor[19]. 26 lutego 1980 wytwornia CBS wydala na rynek irlandzki ich drugi singiel ,,Another Day". Tego samego dnia, pod koniec irlandzkiej trasy koncertowej, zespol (za namowa Dave'a Kavanagha, organizatora koncertow) wystapil na arenie bokserskiej przy Stadionie Narodowym w Dublinie, a obecny na koncercie przedstawiciel wytworni Island Records, Bill Stewart, zaproponowal im podpisanie kontraktu, co sfinalizowali w nastepnym miesiacu[20].

Pierwsze mlodziencze plyty (1980-1983)

[edytuj | edytuj kod]

W maju 1980 U2 wydali swoj pierwszy miedzynarodowy singiel ,,11 O'Clock Tick Tock", ktorego producentem zostal Martin Hannett[21]. Od lipca do wrzesnia 1980 w Windmill Lane Studios w Dublinie nagrali material na swoj debiutancki album, ktorego producentem byl Steve Lillywhite[22]. Plyte promowali singlami ,,A Day Without Me" i ,,I Will Follow", ktory byl emitowany rowniez w amerykanskim radiu[23]. Album pt. Boy zostal wydany w pazdzierniku 1980[23] i otrzymal pozytywne recenzje oraz zajal 52. miejsce na liscie sprzedazy w Wielkiej Brytanii i 63. miejsce w Stanach Zjednoczonych. Tuz przed wydaniem plyty rozpoczeli trase koncertowa ,,Boy Tour" obejmujaca wystepy w Europie i USA[24].

W tym czasie Bono, Edge i Mullen byli zaangazowani w dzialalnosc charyzmatycznej grupy chrzescijanskiej Shalom Fellowship w Dublinie, w zwiazku z czym Bono i Edge rozwazali odejscie z grupy, ale ostatecznie opuscili Shalom[25]. Pod koniec amerykanskiej czesci ,,Boy Tour" Bono zgubil w Seattle swoja torbe zawierajaca teksty i pomysly na nastepna plyte, dlatego podczas rozpoczetej w lipcu 1981 w Windmill Lane Studios dwumiesiecznej sesji nagraniowej nowego krazka muzycy musieli w duzej mierze improwizowac[26]. Pierwszy singiel, wydany w lipcu ,,Fire", byl pierwsza piosenka U2 na listach przebojow w Wielkiej Brytanii. Album pt. October zostal wydany w pazdzierniku 1981 i zebral mieszane recenzje, i choc zadebiutowal na 11. miejscu w Wielkiej Brytanii, w innych krajach sprzedawal sie slabo. Singiel ,,Gloria" byl pierwsza piosenka U2, do ktorej teledysk zostal odtworzony w MTV. Po wydaniu plyty zespol wyruszyl kolejna trase koncertowa po Europie i USA[27]. Podczas trasy muzycy poznali fotografa Antona Corbijna, ktory potem stal sie ich glownym fotografem i mial duzy wplyw na ich wizerunek publiczny. W 1982 ich nowym menedzerem koncertowym zostal Dennis Sheehan[28].

U2 podczas koncertu na US Festival nieopodal w Devore w San Bernardino (Kalifornia) (1983)

Po zakonczeniu trasy czlonkowie grupy przeniesli sie do wynajetego domku w Howth, gdzie pisali nowe piosenki na trzeci album, ktory nagrali w okresie od wrzesnia do listopada 1982 w Windmill Lane Studios, a za jego produkcje ponownie odpowiadal Steve Lillywhite[29]. Muzycy zapowiedzieli plyte singlem ,,New Year's Day", ktory wydali 1 stycznia 1983 i z ktorym dotarli do 10. miejsca na liscie przebojow w Wielkiej Brytanii oraz 53. miejsca w USA. Plyta pt. War ukazala sie w lutym 1983 i otrzymala pozytywne recenzje, a takze osiagnela komercyjny sukces, debiutujac na pierwszym miejscu na liscie sprzedazy w Wielkiej Brytanii i na 12. miejscu w USA. Zespol zagral kilka koncertow na duzych europejskich i amerykanskich festiwalach muzycznych, w tym na amerykanskim festiwalu w weekend Memorial Day dla publicznosci liczacej 125 tys. osob. Rejestrowany przez telewizje koncert grupy w amfiteatrze Red Rocks z 5 czerwca 1983 zostal wyrozniony przez magazyn ,,Rolling Stone" jako jeden z ,,50 momentow, ktore zmienily historie rock'n'rolla". Material z wystepu zostal wydany przez muzykow na albumie koncertowym pt. Under a Blood Red Sky w listopadzie 1983.

Sukces artystyczny i zdobycie miedzynarodowej popularnosci (1984-1990)

[edytuj | edytuj kod]

W 1984 wydali czwarty album studyjny pt. The Unforgettable Fire, ktory nagrali w sali balowej zamku w Slane i nad ktorym czuwal nowy duet producentow: Brian Eno i Daniel Lanois[30]. Pochodzacy z plyty singiel ,,Pride (In the Name of Love)" zyskal miano swiatowego przeboju. W 1985 muzycy odbyli trase koncertowa promujaca album oraz wystapili w koncercie ,,Live Aid" na Stadionie Wembley[31]. W maju 1986 wzieli udzial w koncercie charytatywnym ,,Self Aid", ktory mial na celu zwrocenie uwagi na dotkliwy w latach 80. problem bezrobocia w Irlandii; datki zebrane podczas imprezy przekazano na rzecz bezrobotnych zyjacych w skrajnej nedzy[32]. W czerwcu 1986 zagrali kilka koncertow w ramach trasy charytatywnej ,,A Conspiracy of Hope" dla Amnesty International, ktora wowczas swietowala 25-lecie istnienia.

9 marca 1987 wydali album pt. The Joshua Tree, ktory wyprodukowali Brian Eno i Daniel Lanois[33]. Krazek pozostaje najlepiej sprzedajacym sie albumem U2 w historii zespolu (od premiery rozszedl sie w 16 mln egzemplarzy na swiecie) oraz zyskal miano jednej z najwazniejszych plyt muzycznych lat 80. XX w.[34], a promujace go single ,,With or Without You", ,,I Still Haven't Found What I'm Looking For" i ,,Where the Streets Have No Name" staly sie swiatowymi przebojami. Za plyte otrzymali nagrode Grammy za album roku[35]. Wraz z sukcesem wsrod miedzynarodowej publicznosci przyszlo rowniez uznanie krytykow, ktorzy niemal zgodnie docenili wartosc artystyczna plyty[36]. Album zapewnil U2 miejsce wsrod najwiekszych gwiazd swiatowej muzyki. W kwietniu 1987 muzycy znalezli sie na okladce magazynu ,,Time"[37].

Artystyczna kontynuacja materialu z The Joshua Tree byl nastepny album zespolu pt. Rattle and Hum z pazdziernika 1988, ktory rozszedl sie w nakladzie 14 mln egzemplarzy na swiecie[38]. Wraz z jego premiera zaprezentowano dokumentalny film koncertowy o U2 o tym samym tytule w rezyserii Phila Joanou, a tuz po premierze krazka zespol wyruszyl w trase ,,Lovetown Tour", w ktorej czesto towarzyszyl im B.B. King[39]. Na zakonczenie trasy (choc pozniej odbylo sie jeszcze kilka wczesniej przelozonych koncertow) muzycy dali w Dublinie pierwszy w swojej karierze wystep sylwestrowy, a w trakcie wydarzenia Bono powiedzial: To jest koniec pewnego etapu dla U2. Musimy od tego odejsc i wymyslic wszystko jeszcze raz[40]. Slowa frontmana zaniepokoily wielu fanow U2 i wywolaly wysyp plotek o przyszlosci zespolu.

Zmiana stylistyki grupy w latach 90 (1991-1999)

[edytuj | edytuj kod]
U2 podczas koncertu w Kilonii w ramach ,,Zoo TV Tour" (1992)

W 1991 muzycy wydali album pt. Achtung Baby, na ktorym wyraznie zmienili stylistyke swojej tworczosci, co bylo odpowiedzia na grozbe ich muzycznej stagnacji, rewolucje dance i rocka alternatywnego oraz krytyke zbyt ,,amerykanskiego" wizerunku zespolu. Podobne eksperymenty kontynuowane byly przez cale lata 90. Po wydaniu plyty rozpoczeli trase koncertowa ,,Zoo TV Tour", ktora trwala blisko dwa lata i obejmowala wystepy na czterech kontynentach; lacznie widowiska spod tego szyldu obejrzalo okolo 5 mln widzow. W multimedialnych wystepach muzyczno-rozrywkowych nie zapomniano o waznym dla U2 rysie spoleczno-politycznym, a w trakcie koncertow zespol m.in. laczyl sie przez satelite z reporterem Billem Carterem, ktory przebywal w ogarnietym wojna Sarajewie, a podczas jego relacji na zywo wypowiadali sie mieszkancy Sarajewa, ktorzy opowiadali wlasne dramatyczne historie wojenne. Laczenia te mialy na celu uswiadomic spoleczenstwa Europy i swiata o dramacie, jaki rozgrywa sie na Balkanach. W trakcie trwania trasy ,,Zoo TV" muzycy wydali album pt. Zooropa. W 1992 wystapili w koncercie organizowanym przez Greenpeace, aby zaprotestowac przeciwko budowie elektrowni nuklearnej Sellafield w Wielkiej Brytanii[41]. W 1993 zagrali koncert w Australii, ktory zostal nagrany i wydany w 1994 jako album koncertowy pt. Zoo TV: Live from Sydney. W nagraniu wystepu nie uczestniczyl Adam Clayton, ktorego partie basowe zagral Stuart Morgan.

Po zakonczeniu koncertowania w 1995 muzycy z U2 oraz Brian Eno utworzyli zespol Passengers, pod ktorego szyldem wydali album pt. Original Soundtracks 1, zawierajacy muzyke blizsza temu, co tworzyl Eno[42].

Bono protestujacy przeciwko Augusto Pinochetowi na koncercie U2 w Santiago (1998)

W marcu 1997 ukazal sie kolejny album U2 pt. Pop, ktory stanowil dalsze rozwiniecie muzycznych eksperymentow zespolu w latach 90., jednak spotkal sie z mieszanym odbiorem wsrod fanow. Plycie towarzyszyla spektakularna trasa koncertowa ,,PopMart Tour", w ramach ktorej m.in. 20 wrzesnia 1997 wystapili w Reggio Emilia we Wloszech. Wystep ten ogladalo na zywo ponad 170 tys. ludzi, co czyni go najwiekszym biletowanym koncertem muzycznym w historii[5]. Rowniez we wrzesniu 1997 muzycy z U2 jako pierwszy zespol zachodni dal koncert w podnoszacym sie z wojennego zniszczenia Sarajewie[43]. W 1998 wydali album kompilacyjny pt. The Best of 1980-1990, zawierajacy ich najwieksze przeboje z lat 80. i premierowy singiel ,,The Sweetest Thing". Wystapili tez w zorganizowanym w Waterfront Hall w Belfascie Koncercie na tak majacym zachecic mlodych Irlandczykow do udzialu w referendum dotyczacym porozumienia wielkopiatkowego[44].

Okres pop-rockowy (2000-2011)

[edytuj | edytuj kod]

W 2000 muzycy U2 powrocili do bardziej tradycyjnych brzmien, ale bez wyraznego pozbywania sie wplywu wczesniejszych muzycznych doswiadczen. Kolejny album, pt. All That You Can't Leave Behind z pazdziernika 2000, promowali singlem ,,Beautiful Day", ktory stal sie ich kolejnym przebojem.

Jesienia 2001, w czasie trwania trasy ,,Elevation Tour" doszlo do zamachow na World Trade Center i Pentagon. Pod koniec pazdziernika zespol wystapil w nowojorskim Madison Square Garden, gdzie dal trzy emocjonalne wystepy, stanowiace hold dla ofiar zamachow. W czasie jednego z nich na scenie do zespolu dolaczyla reprezentacja strazakow i ratownikow walczacych ze skutkami atakow terrorystycznych. Z kolei 3 lutego 2002 zespol pojawil sie jako gosc muzyczny w przerwie finalu Super Bowl w Nowym Orleanie, a podczas emocjonalnego wystepu z utworem ,,Where the Streets Have No Name" wyswietlono nazwiska wszystkich ofiar atakow z 11 wrzesnia. Recital spotkal sie z ogromnym, pozytywnym odzewem wsrod Amerykanow, a wykonane w jego trakcie zdjecie Bono pojawilo sie na okladce tygodnika ,,Time"[45]. Wystep U2 na Super Bowl jest uznawany za jeden z najlepszych w historii tego corocznego widowiska[46][47].

W 2002 wydali druga w karierze skladanke przebojow pt. The Best of 1990-2000, na ktorej umiescili swoje najwieksze hity nagrane w latach 90. Album promowali singlem ,,Electrical Storm". W 2004 wydali plyte pt. How to Dismantle an Atomic Bomb, ktora zostala utrzymana w komercyjnym poprockowym brzmieniu. W lipcu 2005 w trakcie trwania trasy koncertowej ,,Vertigo Tour" wzieli udzial w koncercie charytatywnym Live 8 w londynskim Hyde Parku, otwierajac koncert utworem Beatlesow ,,Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band", a podczas wystepu towarzyszyl im jeden z oryginalnych Beatelsow - Paul McCartney[48]. W tym samym roku zespol zostal wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame, stanowiacej najslynniejsza galerie slaw i muzeum rocka; mowe wprowadzajaca wyglosil Bruce Springsteen[49]. W listopadzie 2006 wydali kompilacje U218 Singles zawierajaca 16 najpopularniejszych utworow U2 oraz dwa nowe (,,Window in the Skies" i ,,The Saints Are Coming" - cover grupy The Skids nagrany z zespolem Green Day). 9 grudnia 2006 koncertem w Honolulu zakonczyli trase koncertowa ,,Vertigo Tour". W 2008 premiere mial U2 3D zawierajacy nagrania koncertow zespolu z trasy ,,Vertigo Tour" w Ameryce Poludniowej. Film wyrezyserowali Catherine Owens (odpowiedzialna za oprawe wizualna koncertow grupy) i Mark Pellington (autor teledysku do utworu ,,One").

Wiosna 2009 zespol wydal album No Line on the Horizon. Kwartet ponownie wspierali producenci Brian Eno oraz Daniel Lanois, wspolpracujacy z zespolem od 1984, ale tym razem po raz pierwszy wymienieni jako wspolautorzy wiekszosci utworow. Podczas pracy nad albumem nie obylo sie bez wpadek - cztery utwory z nowej plyty przedostaly sie do sieci juz w sierpniu 2008. Zespol, dozujac emocje, co jakis czas udostepnial subskrybentom strony u2.com filmiki z prac nad albumem, krecone przez Adama Claytona. 19 stycznia 2009 odbyla sie radiowa premiera pierwszego singla z albumu - ,,Get on Your Boots", a 30 stycznia ukazal sie teledysk do tej piosenki. 27 lutego mial premiere album No Line on the Horizon. Zostal przyjety mieszanymi recenzjami - jedni ocenili go jako arcydzielo (,,The Rolling Stone Magazine"[50]), inni zas jako ,,bubel" (,,Dziennik"[51]). Nastepnym singlem z ,,No Line..." byl ,,Magnificent", wydany 4 maja 2009[52]. Teledysk do tego utworu ukazal sie na U2.com 6 maja 2009[53]. Kolejnym singlem byl ,,I'll Go Crazy If I Don't Crazy Tonight", ktory zostal wydany 17 sierpnia 2009.

Czlonkowie U2 z prezydentka Brazylii Dilma Rousseff (2011)

5 listopada 2009 muzycy zagrali pod Brama Brandenburska w Berlinie koncert z okazji 20. rocznicy upadku Muru Berlinskiego. W trakcie trzeciej czesci trasy ,,U2 360deg Tour" w 2010 zaprezentowali trzy nowe kompozycje - ,,Glastonbury" (poswiecona slynnemu festiwalowi w Glastonbury), ,,North Star" i ,,Every Breaking Wave". Ostatecznie trasa ,,360 Tour" zakonczyla sie 30 lipca 2011 w Moncton po 110 wystepach zagranych w niemal wszystkich czesciach swiata. Przez kolejna dekade piastowala ona miano najbardziej dochodowej trasy koncertowej w historii z dochodem w wysokosci 736 mln dol.[54].

Albumy Songs of Innocence i Songs of Experience (2012-2019)

[edytuj | edytuj kod]

Po zakonczeniu ponad dwuletniej trasy koncertowej czlonkowie U2 na pewien czas wycofali sie z zycia publicznego, nie rezygnujac jednak prac nad materialem na kolejne plyty. W listopadzie 2013 wydali singiel ,,Ordinary Love", ktory nagrali na potrzeby sciezki dzwiekowej filmu Mandela: Droga do wolnosci o Nelsonie Mandeli. Utwor zdobyl duza popularnosc i byl nominowany do Oscara za najlepsza piosenke oryginalna[55]. W lutym 2014 wydali singiel ,,Invisible", a 9 wrzesnia wystapili na konferencji branzowej Apple w Kalifornii, na ktorej oglosili, ze ukonczyli prace nad albumem pt. Songs of Innocence i jeszcze tego samego dnia bedzie on dostepny online jako darmowy prezent dla uzytkownikow iTunes[56]. Niespodziewana premiera albumu - ktora miala byc w zamysle mila niespodzianka dla fanow po pieciu latach przerwy od poprzedniego longplaya - wzbudzila liczne kontrowersje wsrod uzytkownikow Apple'a, ktorzy zarzucali firmie, ze wgrala na ich telefony nowy krazek zespolu, nie pytajac sie o zgode, co potraktowano jako naruszenie ich prywatnosci[57].

U2 na koncercie w Kansas City w ramach trasy ,,The Joshua Tree Tour 2017"

14 maja 2015 koncertem w Vancouver rozpoczeli trase ,,Innocence + Experience Tour", na ktorej promowali nowy album[58]. 13 listopada 2015 w Paryzu doszlo do islamskich zamachow terrorystycznych, w wyniku zmarlo 137 osob. Dzien pozniej muzycy mieli grac koncert w paryskiej hali widowiskowej w ramach trasy ,,Innocence + Experience Tour", ale zamiast tego pojawili sie w miejscu ataku, by zlozyc kwiaty i oddac hold ofiarom zamachu. Z kolei dwa paryskie koncerty zostaly przeniesione na 6 i 7 grudnia, a takze sfilmowane i wydane na DVD jako Innocence + Experience: Live in Paris. W finale drugiego wieczoru na scene zaproszono amerykanski zespol Eagles of Death Metal, podczas ktorego wystepu doszlo do listopadowych zamachow. Grupa wykonala z U2 utwor ,,People Have the Power" z repertuaru Patti Smith, a nastepnie jedna piosenke ze swojego repertuaru[59]. W 2017, dla uczczenia 30. rocznicy premiery plyty The Joshua Tree, zespol wyruszyl w trase koncertowa ,,The Joshua Tree Tour 2017", podczas ktorej - po raz pierwszy w historii - wykonal na zywo caly zestaw utworow z plyty. Uzupelnieniem trasy byly wystepy w Australii, Oceanii i Azji pod koniec 2019[60]. 1 grudnia 2017 do sklepow trafil krazek pt. Songs of Experience, stanowiacy kontynuacje longplaya z 2014. W 2018 zespol wyruszyl w promujaca go trase ,,Experience + Innocence Tour". 1 wrzesnia, na poczatku koncertu w Berlinie, Bono zaczal miec powazne problemy z glosem, ktore uniemozliwily mu dalszy wystep. Po konsultacjach lekarskich okazalo sie, ze byla to chwilowa niedyspozycja i zespol kontynuowal trase[61]. Przerwany koncert zostal przeniesiony na 13 listopada i odbyl sie wtedy jako final trasy, a zapis w formie DVD z jego przebiegu byl dystrybuowany jako coroczny prezent dla czlonow oficjalnego fanklubu zespolu w 2020[62].

Muzyka

[edytuj | edytuj kod]

Brzmienie grupy oparte jest na wibrujacym, elektronicznie podrasowanym dzwieku gitary elektrycznej z zastosowaniem wielokrotnego poglosu, melodyjnym, emocjonalnym spiewie Bono i typowej dla nowej fali solidnie grajacej sekcji rytmicznej.

Zespol U2 na plycie pt. War zamiescil m.in. utwor ,,Sunday Bloody Sunday", ktorego tekst odnosi sie do krwawych wydarzen z 30 stycznia 1972 w Derry[63]. Pomimo licznych zapewnien czlonkow zespolu, iz piosenka jest pacyfistyczna i nie ma na celu nawolywania do walki, czesc radykalow z Irlandzkiej Armii Republikanskiej posluguje sie nia jak hymnem[64].

Dokonania muzyczne U2 mozna podzielic na trzy okresy, wyznaczane przez trzy dekady istnienia zespolu. Pierwszy trwal przez cale lata 80., od wydania debiutanckiej plyty Boy (1980) az do czesciowo koncertowego Rattle and Hum (1988). Muzyka zespolu w tym okresie odznaczala sie prostymi brzmieniami, opierajacymi sie na wibrujacym brzmieniu gitary elektrycznej The Edge'a. Teksty z plyt wydanych w latach 80. traktowaly glownie o sprawach wiary (na albumie October), sytuacji politycznej i sposobie zycia (War) czy pojeciu milosci i codziennosci (The Joshua Tree).

Drugi okres rozpoczal sie w 1991 poprzez wydanie singla ,,The Fly" z plyty Achtung Baby i charakteryzowal sie diametralnie roznym brzmieniem i charakterem. Bono okreslil ten album jako ,,scinanie przez czterech facetow Drzewa Jozuego" (ang. The Joshua Tree), co uznawane jest za trafna charakterystyke tamtego okresu w muzyce U2. Czlonkowie zespolu zerwali z tym, co ich wyroznialo w latach 80., stawiajac na pierwszym miejscu eksperymentalne, pelne elektroniki utwory. Na lata 90. przypada tez okres najwiekszych tras koncertowych U2, takich jak ,,Zoo TV Tour" czy ,,PopMart Tour". Fani charakteryzuja albumy wydane w latach 90. jako trylogie (Achtung Baby, Zooropa i Pop), jako ze wszystkie trzy albumy byly pelne nowych rozwiazan, poszukiwan milosci w zmaterializowanym swiecie. Pop (1997) uznawany jest za najbardziej mroczna plyte U2, choc Bono podsumowal, ze album byl raczej proba przebicia sie przez technologiczna otoczke do sedna zycia.

Trzeci okres dzialalnosci U2 stanowi powrot do prostych melodii z lat 80., czego zapowiedzia byla wydana plyta All That You Can't Leave Behind (2000), ktora przez czesc krytykow zostala uznana za zbyt ,,prosta". Muzycy odrzucili na niej charakteryzujaca zespol w latach 90. ironie, pastisz i elektronike, stawiajac na autentyzm i prostote przekazow. Kolejnym krokiem w te strone przemiany byla plyta How to Dismantle an Atomic Bomb (2004), uznana za najbardziej osobisty album w historii zespolu.

Zespol slynie z wykonywania podczas koncertow licznych snippetow, czyli krotkich fragmentow piosenek innych wykonawcow (czasem takze wlasnych kompozycji) wplatanych w grany wlasnie utwor[65]. Inspiracja do napisania albumow Songs of Innocence i Songs of Experience byly tomy wierszy Williama Blake'a[66].

Grupa znana jest rowniez ze spektakularnych, multimedialnych wystepow prezentujacych ich tematyczne albumy. Muzycy znani sa ze stanowczych wypowiedzi o tresci politycznej, spolecznej i religijnej, a rownoczesnie zaangazowania w rozne ruchy spoleczne i charytatywne. W 2005 otrzymali od Amnesty International tytul ,,Ambasadorow sumienia".

Sklad zespolu

[edytuj | edytuj kod]

Dyskografia

[edytuj | edytuj kod]
Osobny artykul: Dyskografia U2.

Albumy studyjne:

Trasy koncertowe

[edytuj | edytuj kod]

Z pominieciem pojedynczych wystepow m.in. na festiwalach.

Lp Nazwa trasy Promowana plyta Miejsce Czas Liczba koncertow
1 Boy Tour Boy Europa, Stany Zjednoczone 6 wrzesnia 1980 - 9 czerwca 1981 157
2 October Tour October 16 sierpnia 1981 - 7 sierpnia 1982 102
3 War Tour War Europa, Stany Zjednoczone, Kanada, Japonia 1 grudnia 1982 - 30 listopada 1983 110
4 The Unforgettable Fire Tour The Unforgettable Fire Australia, Nowa Zelandia, Europa, Stany Zjednoczone, Kanada 29 sierpnia 1984 - 13 lipca 1985 112
5 The Joshua Tree Tour The Joshua Tree Europa, Stany Zjednoczone, Kanada 2 kwietnia 1987 - 20 grudnia 1987 111
6 Lovetown Tour Rattle and Hum Australia, Nowa Zelandia, Japonia, Europa 21 wrzesnia 1989 - 10 stycznia 1990 47
7 Zoo TV Tour Achtung Baby
Zooropa
Europa, Stany Zjednoczone, Kanada, Meksyk, Australia, Nowa Zelandia, Japonia 29 lutego 1992 - 10 grudnia 1993 157
8 PopMart Tour Pop Europa, Stany Zjednoczone, Kanada, Ameryka Poludniowa, Japonia, RPA 25 kwietnia 1997 - 21 marca 1998 93
9 Elevation Tour All That You Can't Leave Behind Europa, Stany Zjednoczone, Kanada 24 marca 2001 - 2 grudnia 2001 113
10 Vertigo Tour How to Dismantle an Atomic Bomb Europa, Stany Zjednoczone, Kanada, Ameryka Poludniowa, Australia, Nowa Zelandia, Japonia 28 marca 2005 - 9 grudnia 2006 131
11 U2 360deg Tour No Line on the Horizon Europa, Stany Zjednoczone, Kanada, Australia, Nowa Zelandia, RPA 30 czerwca 2009 - 30 lipca 2011 110
12 Innocence + Experience Tour Songs of Innocence Kanada, Stany Zjednoczone, Europa 14 maja 2015 - 7 grudnia 2015 76
Razem 1319

U2 w Polsce

[edytuj | edytuj kod]

Zespol do tej pory trzy razy wystapil w Polsce. Pierwszy raz na warszawskim Sluzewcu 12 sierpnia 1997, podczas trasy ,,PopMart", kiedy to w trakcie wykonywania kojarzonego z Polska utworu ,,New Year's Day" zespol wyswietlil na ekranie zdjecia manifestacji Solidarnosci i Lecha Walesy (jego historia, zgodnie ze slowami Bono, stanowila inspiracje piosenki), wywolujac entuzjazm wsrod publicznosci.

5 lipca 2005 zespol wystapil na Stadionie Slaskim w Chorzowie, a ich koncert poprzedzily formacje The Killers oraz The Magic Numbers. Przed wydarzeniem fani zorganizowali akcje ,,Flaga", polegajaca na stworzeniu polskiej flagi na trybunach stadionu, ktora miala sie pojawic w trakcie wykonywania przez zespol utworu ,,New Year's Day". Za sprawa widowiskowej inicjatywy publicznosci koncert w Chorzowie zostal przez Bono wspomniany w ksiazce U2 o U2 jako ,,najwspanialszy moment na trasie", stal sie on rowniez inspiracja dla podejmowania podobnych akcji ze strony fanow z calego swiata.

6 sierpnia 2009 zespol ponownie wystapil na Stadionie Slaskim w Chorzowie, tym razem w ramach trasy ,,U2 360deg Tour"[68]. Jako support wystapila grupa Snow Patrol. Podczas koncertu doszlo do powtorzenia akcji ,,Flaga", na co zespol odpowiedzial wyswietleniem polskiej flagi na ekranie stanowiacym element scenografii.

Lp. Czas Miejsce Trasa koncertowa Liczba wykonanych piosenek Setlista
1. 12 sierpnia 1997 Warszawa PopMart Tour 23 Mofo, I Will Follow, Gone, Even Better Than The Real Thing, Last Night On Earth, Until The End of the World, New Year's Day, Pride (In The Name Of Love), I Still Haven't Found What I'm Looking For, All I Want Is You / Stand By Me (snippet), Staring At The Sun, Born To Be Wild (Edge Karaoke), Miami / My Mammy (snippet) / Cuba (snippet), Bullet The Blue Sky / America (snippet), Please, Where The Streets Have No Name / Playboy Mansion (snippet)

bisy: Discotheque / Love To Love You Baby (snippet) / Barbara Ann (snippet) / Black Betty (snippet) / Discotheque Howie B Hairy B Mix (snippet), If You Wear That Velvet Dress, With Or Without You, Hold Me, Thrill Me, Kiss Me, Kill Me, Mysterious Ways, One, Unchained Melody

2. 5 lipca 2005 Chorzow, Stadion Slaski Vertigo Tour 24 Vertigo, I Will Follow, The Electric Co. / Bullet With Butterfly Wings (snippet) / I Can See For Miles (snippet), Can't Stand The Rain (snippet) / Elevation, New Year's Day, Beautiful Day / Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (snippet), I Still Haven't Found What I'm Looking For, All I Want Is You, City Of Blinding Lights, Miracle Drug, Sometimes You Can't Make It On Your Own, Love And Peace Or Else, Sunday Bloody Sunday, Bullet The Blue Sky / The Hands That Built America (snippet) / When Johnny Comes Marching Home (snippet), Running To Stand Still, Pride (In The Name Of Love), Where The Streets Have No Name, One

bisy: Zoo Station, The Fly, With Or Without You, All Because Of You, Yahweh, Vertigo / Happy Birthday (snippet)

3. 6 sierpnia 2009 Chorzow, Stadion Slaski U2 360deg Tour 24 Breathe, No Line On The Horizon, Get On Your Boots, Magnificent, Beautiful Day / Mazurek Dabrowskiego (snippet) / Blackbird (snippet), Elevation, New Year's Day, I Still Haven't Found What I'm Looking For / Stand By Me (snippet), Stuck In A Moment, Happy Birthday, Unknown Caller, The Unforgettable Fire, City Of Blinding Lights / Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (snippet), Birthday (snippet) / Vertigo, Crazy Tonight / Two Tribes (snippet), Sunday Bloody Sunday / Rock The Casbah (snippet), Pride (In The Name Of Love), MLK, Walk On / You'll Never Walk Alone (snippet), Where The Streets Have No Name / The Whole of the Moon (snippet), One

bisy: Ultra Violet (Light My Way), With Or Without You, Moment of Surrender

Nagrody

[edytuj | edytuj kod]

Nagrody Grammy

Rok Kategoria Nagrodzony
1988 Album of the Year The Joshua Tree
Best Performance by Rock Duo or Group with Vocal
1989 ,,Desire"
Best Performance Music Video ,,Where the Streets Have No Name"
1993 Best Performance by Rock Duo or Group with Vocal Achtung Baby
1994 Najlepszy album z muzyka alternatywna Zooropa
1995 Best Long Form Music Video Zoo TV: Live from Sydney
2001 Best Performance by Rock Duo or Group with Vocal ,,Beautiful Day"
Piosenka roku
Nagranie roku
2002 Najlepszy album rockowy All That You Can't Leave Behind
Best Performance by Rock Duo or Group with Vocal ,,Elevation"
Best Pop Duo or Group with Vocal ,,Stuck in a Moment You Can't Get Out Of"
Record of the Year ,,Walk On"
2005 Best Short Form Music Video ,,Vertigo"
Najlepsza piosenka rocka
Best Performance by Rock Duo or Group with Vocal
2006 Album roku How to Dismantle an Atomic Bomb
Piosenka roku ,,Sometimes You Can't Make It on Your Own"
Best Performance by Rock Duo or Group with Vocal
Najlepsza piosenka rockowa ,,City of Blinding Lights"
Najlepszy album rockowy How to Dismantle an Atomic Bomb

BRIT Awards

Rok Kategoria
1983 Najlepszy wystep na zywo
1988 Najlepsza grupa miedzynarodowa
1989
1990
1992
1998
2001
Wybitny wklad w muzyke

MTV Music Awards

Year Kategoria Nagrodzony
1987 Wybor widzow ,,With or Without You"
1989 Najlepszy teledysk z filmu ,,When Love Comes to Town"
1992 Najlepsze efekty specjalne w teledysku ,,Even Better Than the Real Thing"
1995 International Viewer's Choice Award-MTV Europe ,,Hold Me, Thrill Me, Kiss Me, Kill Me"
2001 Video Vanguard Award

Q Awards

Rok Kategoria
1990 Najlepszy wystep na swiecie
1991
1992
1993
1994 Merit Award
1996 Q Inspiration Award
2004 Q Icon
2005 Najlepszy wystep na zywo
2006 The Q Innovation in Sound Award (dla The Edge'a)
The Q Award of Awards

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. | Bono 2022 |, s. 84.
  2. | David Kootnikoff: U2: A Musical Biography. 2010. [dostep 2012-02-11]. (ang.).
  3. | Scott Calhoun: Exploring U2: Is This Rock 'n' Roll?: Essays on the Music, Work, and Influence of U2. Scarecrow Press, 2011, s. 70. ISBN 978-0810881570.
  4. | Marylinn Maione: Column: off the record..., vol. 6-201. 2006-02-12. [dostep 2012-04-04]. (ang.).
  5. | a b U2: inducted in 2005. The Rock and Roll Hall of Fame and Museum, Inc.. [dostep 2016-07-01]. (ang.).
  6. | Bono 2022 |, s. 70.
  7. | Bono 2022 |, s. 71.
  8. | Bono 2022 |, s. 74.
  9. | Bono 2022 |, s. 74-75.
  10. | Bono 2022 |, s. 75.
  11. | Bono 2022 |, s. 76.
  12. | Bono 2022 |, s. 87.
  13. | Bono 2022 |, s. 77.
  14. | a b Bono 2022 |, s. 103.
  15. | Bono 2022 |, s. 87-88, 105-108.
  16. | Bono 2022 |, s. 105.
  17. | a b Bono 2022 |, s. 27.
  18. | Bono 2022 |, s. 188.
  19. | Bono 2022 |, s. 110.
  20. | Bono 2022 |, s. 115-117.
  21. | Bono 2022 |, s. 122-123.
  22. | Bono 2022 |, s. 123-124.
  23. | a b Bono 2022 |, s. 144.
  24. | Bono 2022 |, s. 128, 140-143.
  25. | Bono 2022 |, s. 155-161.
  26. | Bono 2022 |, s. 159.
  27. | Bono 2022 |, s. 161.
  28. | Bono 2022 |, s. 134.
  29. | Bono 2022 |, s. 178.
  30. | Bono 2022 |, s. 195-198.
  31. | Bono 2022 |, s. 221.
  32. | U2 Propaganda. 20 lat oficjalnego fanzinu U2, Poznan 2004, In Rock, ISBN 83-86365-77-3
  33. | Bono 2022 |, s. 233.
  34. | U2's Joshua Tree voted the best album of the 1980s [online], bbc.com [dostep 2024-04-26] .
  35. | Bono 2022 |, s. 242-243.
  36. | Rocklist.net Rolling Stone (USA) Lists Page 2 [online], rocklistmusic.co.uk [dostep 2024-04-26] [zarchiwizowane z adresu 2024-01-21] .
  37. | U2 > News > Rocks Hottest Ticket - Time Magazine [online], u2.com [dostep 2024-04-26] (ang.).
  38. | Bono 2022 |, s. 245.
  39. | Bono 2022 |, s. 240, 246.
  40. | Bono 2022 |, s. 246.
  41. | Bono 2022 |, s. 274.
  42. | Stephen Thomas Erlewine: Original Soundtracks 1 - Passengers. allmusic.com. [dostep 2012-03-11]. (ang.).
  43. | Memories Of U2 Concert In Sarajevo Fuel Nostalgia Two Decades Later [online], rferl.org [dostep 2024-04-26] (ang.).
  44. | Bono 2022 |, s. 190.
  45. | TIME Magazine Cover: Bono - Mar. 4, 2002 - U2 - Rock - Singers - Music [online], time.com [dostep 2024-04-26] (ang.).
  46. | [1]
  47. | Readers' Poll: The Greatest Super Bowl Halftime Shows [online], rollingstone.com [dostep 2024-04-26] (ang.).
  48. | Michka Assayas: Bono on Bono. Rafal Smietana (tlum.). Wydawnictwo Znak, 2007, s. 341-342. ISBN 978-83-24-0786-8.
  49. | U2 | Rock & Roll Hall of Fame [online], rockhall.com [dostep 2024-04-26] (ang.).
  50. | No Line On The Horizon : U2 : Review : Rolling Stone. [dostep 2009-05-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-23)].
  51. | Nowa plyta U2 to bubel.
  52. | U2.com > News > Magnificent Day. [dostep 2009-05-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-05-09)].
  53. | U2.com > News > Unveiled!. [dostep 2009-05-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-05-09)].
  54. | 10 najbardziej dochodowych tras koncertowych w historii - Muzyka [online], kultura.onet.pl [dostep 2020-07-09] (pol.).
  55. | The 86th Academy Awards / 2014. oscars.org. [dostep 2015-06-20]. (ang.).
  56. | Grupa U2 opublikowala bezplatnie swoj najnowszy album "Songs of Innocence" [online], wprost.pl [dostep 2020-07-09] (pol.).
  57. | Wyborcza.pl [online], wyborcza.pl [dostep 2020-07-09] .
  58. | Bono 2022 |, s. 19.
  59. | https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-35035025
  60. | U2 > News > The Joshua Tree Tour 2019 [online], u2.com [dostep 2024-04-26] (ang.).
  61. | https://www.nytimes.com/2018/09/02/arts/u2-bono-loses-voice.html
  62. | U2 > News > 'U2 eXPERIENCE + iNNOCENCE - LIVE IN BERLIN' [online], u2.com [dostep 2024-04-26] (ang.).
  63. | Bono 2022 |, s. 179-180, 183-185.
  64. | Bono 2022 |, s. 184-185.
  65. | All snippets U2 played - U2 on tour [online], u2gigs.com [dostep 2017-12-19] .
  66. | Bono 2022 |, s. 214.
  67. | Songs of Surrender - U2 | Album | AllMusic [online], allmusic.com [dostep 2024-04-26] (ang.).
  68. | U2 w Polsce! - Newsy - Muzyka w Onet.pl

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Bono, Surrender. 40 piosenek, jedna opowiesc, PawelP. Lipszyc (tlum.), Wydawnictwo Agora, 2022, ISBN 978-83-268-4061-6 .

Linki zewnetrzne

[edytuj | edytuj kod]
Albumy studyjne
Albumy koncertowe
EP
Wydania DVD i wideo
Kompilacje
Set Boxy
Filmy
Trasy koncertowe
Osoby powiazane
Single U2
lata 80.
lata 90.
lata '00
lata '10
1958-1979
1980-1999
2000-2019
od 2020

Video roku
(1981-1982)
1983-1986
Najlepszy pomysl
na teledysk
(1987-1988)
1989-2009
od 2010

1958-1979
1980-1999
2000-2019
od 2020