Jump to content

Protestantizm

Vikipedia -- Choloot nevterkhii tol'
Khrist Itgelt ursgaluudyn tanikh temdeg "Zagalmai"

Protestant (Angli: Protestantism, lat. protestatio ) Katolik shashin dotroos garch irsen negen ursgal ium. 17-18-r zuuny ued baruun Evropyn ornuudad shinechleltiin khodolgoon garsan. Ene ueiig tuukhend Shashny shinetgeliin ue gedeg. Niigem, uls toriin am'drald shinechleltuud garsan bogood Katolik sumiin gegeentenuud shashny khureenees khalin uls toriin khureend ochson n' Evropchuudyn durguitsliig khurgezh bailaa.

Shashny shinetgel n' 16-r zuunaas ekhelsen bogood ene n' Papyn zasaglalyg eserguutssen. Uchir n' Papyn zasag zakhirgaa n' Bibliin unenees gazhizh ekhelsen khemeen shinechlegchid uzsen baina. Shashny shinetgeliin khuv'd khumuus gurvan argaar temtsezh baisan ba ene zevsegt temtsel, zovkhon Bibliin surgaal nomlolyg dagakh baidlaar, liuuny devshliin khureend zereg bailaa. 16-r zuuny ued Martin Liuter, daraa n' Zhon Kalvin gedeg sanvaartnuudyn udirdlaga dor Reformatsiin khodolgoon buiuu Shashny shinetgel gunzgiirsen. Martin Liuteriig Protestant ursgalyg khamgiin ankh uusgen baiguulagch gezh uzdeg. Khamgiin chukhal shinechleluudiig tereer khiisen bogood khumuus latin kheleerkh Bibli buiuu Vulgat talaar Romyn Katolikchuud iuu iariad baigaag n' oilgokhgui baisan tul sanvaartnuud duraaraa khuul' durem gargadag baidlyg Martin Liuter Bibliig German khel ruu khorvuulsneer ilchilsen baina. Tereer Brandburgiin ikh surguuliin professor baisan ba mon katolik shashny sanvaartan khun baisan. Ter 1517 ony 5 sard Brandburg sumiin khaalgan deer 95 sedevtei tunkhaglal Brandburgiin Al'berted khandazh gargasan. Ene tunkhaglald:

  • Khristiin chuulganuud Romyn Papyn zakhirgaanaas garakh.
  • Khun gagtskhuu itgeleer Tengerburkhany niguulsleer avragdana.
  • Evropyn soiolt ornuud Ariun Bibliig undestniikhee kheleer orchuulzh ooriinkhoo kheleer surakh iostoi zereg bailaa.

Ug shashny shinetgel khiigchdiig tukhai ued "Ters uzeltnuud" gezh nerlezh baisan bogood ene n' latin kheleer Protestant gesen ug ium. Reformatsiin khodolgoon ulam shiruusseer 1525 ond Tariachny boslogo, tuunchlen Gegeen Siege gegch Romyn Papyn tuslakh, udirdagch zereg olon khumuusiin demzhlegeer Liuteriin tunkhaglaluud tarkhsaar bailaa. Ene bukhen orgildoo khurekhed Protestant gekh shine Khrist Itgeliin ursgal bii bolzhee.

Protestant ursgal n' itgel bishreliin khuv'd olon ianz baidag. Dotroo mash olon ursgal bolood khuvaagddag bolokhoor ikh iarvigtai. Protestant n' dotroo kheden ursgald khuvaagddag esekh n' ergelzeetei bolovch khamrakh khureenii khuv'd tom gedeg utgaar n' khuvaazh bolno. Ene n':

  • Presbiterian (Presbyterian)
  • Baptist (Baptist)
  • Liuteran (Lutheran)
  • Metodist (Methodist)
  • Pentekost (Pentecost)
  • Kharismatik (Charismatic)
  • Adventisti
  • Evangelion