1916
- Afrikaans
- Alemannisch
- 'amaarenyaa
- Anaraskiela
- Assh@a
- l`rby@
- Aragones
- Arewmtahayeren
- Arpetan
- Asturianu
- Avane'e
- Avar
- Az@rbaycanca
- toerkhjh
- Basa Bali
- baaNlaa
- Min Nan Yu / Ban-lam-gi
- Basa Banyumasan
- Bashk'ortsa
- Belaruskaia
- Belaruskaia (tarashkevitsa)
- bhojpurii
- Bikol Central
- B'lgarski
- Boarisch
- Bosanski
- Brezhoneg
- Catala
- Chavashla
- Cebuano
- Cestina
- Corsu
- Cymraeg
- Dansk
- ldrj@
- Davvisamegiella
- Deutsch
- Dolnoserbski
- Eesti
- Ellenika
- Emilian e rumagnol
- English
- Erzian'
- Espanol
- Esperanto
- Estremenu
- Euskara
- frsy
- Fiji Hindi
- Foroyskt
- Francais
- Frysk
- Furlan
- Gaeilge
- Gaelg
- Gagauz
- Gaidhlig
- Galego
- G`alg`ai
- Gan Yu
- Ke Jia Yu / Hak-ka-ngi
- hangugeo
- Hayeren
- hindii
- Hornjoserbsce
- Hrvatski
- Ido
- Ilokano
- bissnnupriy'aa mnnipurii
- Bahasa Indonesia
- Interlingua
- Iron
- Islenska
- Italiano
- `bryt
- Jawa
- Kabiye
- knndd
- Kapampangan
- K'arachai-malk'ar
- k`art`uli
- Kaszebsczi
- K'azak'sha
- Kernowek
- Kiswahili
- Komi
- Kotava
- Kreyol ayisyen
- Kriyol gwiyannen
- Kurdi
- Kyryk mary
- Latina
- Latviesu
- Letzebuergesch
- Lezgi
- Lietuviu
- Ligure
- Limburgs
- Livvinkarjala
- La .lojban.
- Lombard
- Magyar
- maithilii
- Makedonski
- Malagasy
- mlyaallN
- Maori
- mraatthii
- margaluri
- mSr~
- mzirwny
- Bahasa Melayu
- Minangkabau
- Min Dong Yu / Ming-deng-ngu
- Mokshen'
- Mongol
- mnmaabhaasaa
- Nahuatl
- Nederlands
- nepaal bhaassaa
- Ri Ben Yu
- Napulitano
- Nokhchiin
- Nordfriisk
- Norsk bokmal
- Norsk nynorsk
- Nouormand
- Novial
- Occitan
- Olyk marii
- odd'iaa
- O`zbekcha / uzbekcha
- pNjaabii
- pnjby
- Papiamentu
- Tok Pisin
- Plattduutsch
- Portugues
- Qaraqalpaqsha
- Qirimtatarca
- Reo tahiti
- Ripoarisch
- Romana
- Runa Simi
- Rusin'skyi
- Russkii
- Sakha tyla
- Sardu
- Scots
- Seeltersk
- Sesotho sa Leboa
- Shqip
- Sicilianu
- siNhl
- Simple English
- sndhy
- Slovencina
- Slovenscina
- Slunski
- khwrdy
- Srpski / srpski
- Srpskohrvatski / srpskokhrvatski
- Sunda
- Suomi
- Svenska
- Tagalog
- tmilll
- Tarandine
- Tatarcha / tatarca
- tt:
- telugu
- aithy
- Toch'iki
- Turkce
- Turkmence
- Udmurt
- Ukrayins'ka
- rdw
- y'uyGurchae / Uyghurche
- Vahcuengh
- Veneto
- Tieng Viet
- Volapuk
- Voro
- Walon
- Wen Yan
- West-Vlams
- Winaray
- yyidySH
- Yue Yu
- Zazaki
- Zeeuws
- Zemaiteska
- Zhong Wen
- Tolisi
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykul od 2021-04 wymaga zweryfikowania podanych informacji.
Nalezy podac wiarygodne zrodla w formie przypisow bibliograficznych.
Czesc lub nawet wszystkie informacje w artykule moga byc nieprawdziwe. Jako pozbawione zrodel moga zostac zakwestionowane i usuniete.
Sprawdz w zrodlach: Encyklopedia PWN * Google Books * Google Scholar * BazHum * BazTech * RCIN * Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonalosci nalezy usunac szablon {{Dopracowac}} z tego artykulu.
Czesc lub nawet wszystkie informacje w artykule moga byc nieprawdziwe. Jako pozbawione zrodel moga zostac zakwestionowane i usuniete.
Sprawdz w zrodlach: Encyklopedia PWN * Google Books * Google Scholar * BazHum * BazTech * RCIN * Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonalosci nalezy usunac szablon {{Dopracowac}} z tego artykulu.
Rzadzacy panstwami w 1916
Wydarzenia w Polsce
[edytuj | edytuj kod]- 25 stycznia - cesarz Mikolaj powolal specjalna komisje zlozona z 11 osob do ustalenia znaczenia slow ,,Wolna Polska", uzytych w rozkazie do armii z grudnia 1915.
- 28 marca - na front pod Baranowiczami przybyla Brygada Strzelcow Polskich, jednak ze wzgledu na obawy Rosjan przed porozumieniem sie jej z Legionami nie zostala uzyta w boju.
- 30 marca - I wojna swiatowa: zakonczyla sie rosyjsko-niemiecka bitwa nad jeziorem Narocz.
- 7 kwietnia - Brodno i Targowek przylaczono do Warszawy.
- 3 maja - w Krolestwie Polskim odbyly sie patriotyczne manifestacje z okazji 125. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja. W warszawskiej manifestacji wzielo udzial ok. 200 tys. osob.
- 2 czerwca - zakonczyl sie strajk warszawskich tramwajarzy, zlamany represjami policji.
- 3 czerwca - doszlo do strajku gornikow w Zaglebiu Dabrowskim.
- 4-5 lipca - trwaly walki Legionow Pilsudskiego pod Kostiuchnowka.
- 21 lipca - zalozono Klub Panstwowcow Polskich.
- 18 sierpnia - Dabrowa Gornicza, bedac pod administracja austriacka, uzyskala prawa miejskie.
- 5 listopada - zostala ogloszona zapowiedz (akt 5 listopada) utworzenia panstwa polskiego pod kontrola panstw centralnych.
- 9 listopada - wydano apel panstw centralnych o ochotniczy zaciag Polakow do wojska.
- 11 listopada - Ciechocinek otrzymal prawa miejskie.
- 6 grudnia - panstwa centralne powolaly Tymczasowa Rade Stanu.
- 9 grudnia - weszla do obiegu marka polska.
- 25 grudnia - zostal wydany rozkaz cesarza Rosji zawierajacy obietnice utworzenia niepodleglej Polski.
- Przylaczenie Ochoty do Warszawy.
- W Jaworznie powstaly Zaklady Chemiczne ,,Azot".
- Powstal klub sportowy Legia Warszawa.
- W Krakowie utworzono miejski urzad opieki socjalnej dla inwalidow oraz wdow i sierot po poleglych.
- W Krakowie powstala Krajowa Komisja Zwiazkow Zawodowych, podlegla swojej centrali w Wiedniu.
- Prawa miejskie otrzymaly: Pruszkow, Zyrardow.
- Busko-Zdroj przywrocenie praw miejskich (odebranych w 1869).
Wydarzenia na swiecie
[edytuj | edytuj kod]- 1 stycznia:
- Korpus Medyczny Armii Brytyjskiej po raz pierwszy dokonal transfuzji krwi uzywajac krwi przechowywanej do tego celu i schlodzonej.
- impresjonista Claude Monet namalowal obraz Wodne lilie.
- 5 stycznia - Charles Hatfield (tworca deszczu) rzekomo spowodowal ulewne deszcze w rejonie San Diego w stanie Kalifornia.
- 8 stycznia:
- I wojna swiatowa: armia zlozona z Australijczykow, Nowozelandczykow (ang. Australian and New Zealand Army Corps - ANZAC) i Brytyjczykow wycofuje sie z polwyspu Gallipoli (Bitwa o Gallipoli).
- zwodowano brytyjski krazownik liniowy HMS ,,Repulse".
- 9 stycznia - I wojna swiatowa: zakonczyla sie bitwa o Gallipoli.
- 13/14 stycznia - potezny sztorm przeszedl przez zatoke Zuiderzee w Holandii, powodujac ekstensywne szkody. Sztorm ten spowodowal, ze parlament holenderski podjal decyzje o budowie tamy Afsluitdijk i polderow w regionie ujscia rzeki IJssel.
- 17 stycznia - w Stanach Zjednoczonych powstalo profesjonalne stowarzyszenie graczy w golfa (ang. Professional Golfers Association of America - PGA).
- 18 stycznia - meteoryt typu chondryt o masie 611 gramow uderzyl w dom, w poblizu miejscowosci Baxter, w stanie Missouri, w USA.
- 19 stycznia - I wojna swiatowa: krol Czarnogory Mikolaj uszedl z kraju, wywieziony przez okrety Ententy. Tym samym zerwano rokowania pokojowe z Austria i Niemcami. Krol po ucieczce z kraju zapowiedzial dalsze prowadzenie wojny i zobowiazal sie nie podpisywac odrebnego pokoju.
- 23/24 stycznia - w miejscowosci Browning w stanie Montana temperatura powietrza spadla z +6,7 degC do -48,8 degC (44 degF to -56 degF) w ciagu jednego dnia, jest to rekordowy spadek temperatury odnotowany w ciagu 24 godzin.
- 28 stycznia - Louis Brandeis, jako pierwsza osoba pochodzenia zydowskiego, zasiadl w Sadzie Najwyzszym Stanow Zjednoczonych.
- 29 stycznia - I wojna swiatowa: po raz pierwszy Paryz zostal zbombardowany przez niemieckie sterowce.
- 3 lutego - w Ottawie splonal gmach parlamentu Kanady.
- 5 lutego - w Zurychu otwarto Cabaret Voltaire, ktory stal sie centrum ruchu dada.
- 9 lutego - o godz. 18:00 Tristan Tzara zainicjowal dadaizm (wedlug Hansa Arpa).
- 11 lutego:
- w Nowym Jorku anarchistka i feministka Emma Goldman zostala aresztowana za wyklad o kontroli urodzen.
- w Baltimore odbyl sie pierwszy koncert Baltimorskiej Orkiestry Symfonicznej (ang. Baltimore Symphony Orchestra).
- w Rumunii powstal klub sportowy ,,Sportul Studentesc".
- 21 lutego - I wojna swiatowa: rozpoczela sie niemiecko-francuska bitwa o Verdun.
- 24 lutego - Victor Thorn zostal premierem Luksemburga.
- 26 lutego - I wojna swiatowa: 930 osob zginelo na Morzu Srodziemnym po storpedowaniu francuskiego statku ,,Provence II" przez niemiecki okret podwodny U-35.
- 27 lutego - I wojna swiatowa: brytyjski statek pasazerski SS ,,Maloja" zostal zatopiony na kanale La Manche przez niemiecki okret podwodny; zginelo 155 osob.
- 29 lutego - I wojna swiatowa: 200 mil morskich na wschod od Wysp Owczych doszlo do bitwy miedzy niemieckim krazownikiem pomocniczym SMS ,,Greif" i brytyjskim HMS Alcantra, zakonczonej zatopieniem obu okretow. Sposrod czlonkow zalogi ,,Alcantry" zginelo 74 marynarzy, z zalogi ,,Greifa" 194, w tym dowodca (do niewoli wzieto 115 osob).
- 1 marca - premier Kolumbii Brytyjskiej Harlan Carey Brewster(inne jezyki) zakonczyl swa kadencje. Pelnil funkcje premiera z ramienia Liberalnej Partii Kolumbii Brytyjskiej (ang. British Columbia Liberal Party).
- 5 marca:
- plynacy z Barcelony do Buenos Aires hiszpanski liniowiec oceaniczny ,,Principe de Asturias" zatonal na wysokosci brazylijskiego miasta Santos; zginelo 445 sposrod 588 osob na pokladzie.
- zalozonego hiszpanski klub pilkarski RCD Mallorca.
- 6 marca - w Sydney w Australii, nowo powstale konserwatorium muzyczne przyjmuje pierwszych studentow (ang. Sydney Conservatorium of Music).
- 7 marca - w Monachium zostalo zalozone przedsiebiorstwo motoryzacyjne BMW.
- 8-9 marca - rewolucja meksykanska: noca oddzial 1500 meksykanskich rewolucjonistow pod przywodztwem gen. Pancho Villi, zaatakowal miejscowosc Columbus w stanie Nowy Meksyk, zginelo 17 osob. Garnizon kawalerii USA wyparl napastnikow z miejscowosci.
- 9 marca:
- I wojna swiatowa: Niemcy wypowiedzialy wojne Portugalii.
- I wojna swiatowa: rozpoczela sie austriacko-wloska V bitwa nad rzeka Isonzo.
- 15 marca - rewolucja meksykanska: prezydent Woodrow Wilson wyslal 12 tys. zolnierzy do Meksyku w poscigu za oddzialami gen. Pancho Villi, 13 regiment kawalerii USA jako pierwszy przekroczyl granice.
- 16 marca:
- rewolucja meksykanska: 7 i 10 regiment kawalerii USA pod dowodztwem Johna Pershinga przekroczyly granice Meksyku w celu rozbicia oddzialow gen. Pancho Villi.
- I wojna swiatowa: rozpoczela sie rosyjska ofensywa kolo Dyneburga.
- I wojna swiatowa: rozpoczela sie bitwa nad jeziorem Narocz.
- 18 marca - I wojna swiatowa: u wybrzezy Albanii zatonal po storpedowaniu przez austro-wegierski okret podwodny SM U-6 francuski niszczyciel ,,Renaudin"; zginelo 47 czlonkow zalogi, ocalalo 35.
- 19 marca - pierwsza misja bojowa w historii lotnictwa USA. Osiem samolotow wystartowalo w poszukiwaniu oddzialow gen. Pancho Villi.
- 20 marca:
- Albert Einstein oglosil ogolna teorie wzglednosci.
- w wieku 32 lat pigmej Ota Benga popelnil samobojstwo. W roku 1906 byl prezentowany w nowojorskim ogrodzie zoologicznym w klatce obok orangutana.
- 22 marca:
- w obliczu powszechnego buntu chinski dyktator Yuan Shikai oficjalnie uznal restauracje monarchii za niebyla i przywrocil ustroj republikanski.
- slub Edith Bratt i Johna Ronalda Reuela Tolkiena. Malzenstwo to stanowilo inspiracje dla Tolkiena przy tworzeniu fikcyjnych postaci Luthien i Berena w powiesci Silmarillion.
- 30 marca:
- niemiecki astronom Max Wolf odkryl planetoide (820) Adriana.
- I wojna swiatowa: niemiecki okret podwodny SM U-33 zatopil na Morzu Czarnym rosyjski statek szpitalny ,,Portugal"; zginelo 115 czlonkow zalogi i pracownikow Czerwonego Krzyza.
- I wojna swiatowa: zakonczyla sie bitwa nad jeziorem Narocz.
- 14 kwietnia - w Bulgarii zostal wprowadzony kalendarz gregorianski.
- 24 kwietnia:
- w Dublinie wybuchlo antybrytyjskie powstanie wielkanocne. Przywodca powstancow Patrick Pearse oglosil utworzenie niepodleglej Republiki Irlandii, walki trwaly szesc dni i zakonczyly sie kleska powstancow.
- I wojna swiatowa: niemieckie krazowniki dokonaly bombardowania miast Yarmouth i Lowestoft w Anglii.
- 27 kwietnia - I wojna swiatowa: bitwa o Hulluch we Francji, 47 brygada brytyjska i 16 irlandzka dywizja zostaly zdziesiatkowane w niemieckim ataku gazowym.
- 29 kwietnia - I wojna swiatowa: Turcy zmusili do kapitulacji zgrupowanie brytyjskie otoczone pod Al-Kut w dzisiejszym Iraku.
- 30 kwietnia:
- w Niemczech wprowadzono pierwsza w historii zmiane czasu na letni, spowodowana wymogami gospodarki wojennej.
- w Dublinie zdlawiono antybrytyjskie powstanie wielkanocne.
- 3 maja - na dziedzincu wiezienia w Dublinie Brytyjczycy rozstrzelali 16 przywodcow powstania wielkanocnego.
- 5 maja - Korpus Piechoty Morskiej Stanow Zjednoczonych wtargnal do Dominikany.
- 12 maja - stracony przez Brytyjczykow zostal James Connolly, irlandzki socjalista, jeden z przywodcow powstania wielkanocnego.
- 16 maja - zostala zawarta umowa Sykes-Picot, brytyjsko-francuskie tajne porozumienie dotyczace podzialu stref wplywow na Bliskim Wschodzie, po zakonczeniu I wojny swiatowej.
- 20 maja - irlandzki podroznik Ernest Shackleton dotarl wraz z dwoma czlonkami nieudanej ekspedycji transantarktycznej do przystani wielorybniczej Stromness(inne jezyki) na polnocnym wybrzezu Georgii Poludniowej, gdzie zorganizowal wyprawy ratunkowe po trzech innych, niezdolnych do pieszej wedrowki polarnikow pozostawionych na poludniowym wybrzezu tej wyspy i 22 kolejnych na Elephant Island.
- 21 maja - w Wielkiej Brytanii wprowadzono po raz pierwszy czas letni.
- 27 maja - w Cambridge, Amerykanin Ted Meredith ustanowil rekord swiata w biegu na 400 m wynikiem 47,4 s.
- 31 maja - I wojna swiatowa: u wybrzezy Jutlandii rozpoczela sie najwieksza bitwa morska I wojny swiatowej - bitwa jutlandzka.
- 1 czerwca - I wojna swiatowa: zakonczyla sie nierozstrzygnieta bitwa jutlandzka miedzy flotami niemiecka i brytyjska.
- 2 czerwca - premiera amerykanskiego niemego filmu Cywilizacja w rezyserii Reginalda Barkera(inne jezyki), Raymonda Westa(inne jezyki) i Thomasa Ince'a.
- 4 czerwca-20 wrzesnia - I wojna swiatowa: Ofensywa Brusilowa - najwieksza ofensywa wojsk rosyjskich przeprowadzona na froncie wschodnim przeciwko armiom panstw centralnych.
- 5 czerwca - I wojna swiatowa: na minie ustawionej przez niemiecki okret podwodny U-75, zatonal w poblizu Orkadow - HMS Hampshire. Na pokladzie byl wowczas brytyjski minister wojny, lord Horatio Kitchener, ktory nie przezyl zatoniecia okretu.
- 8 czerwca - Rosja i Japonia podpisaly uklad sojuszniczy.
- 9 czerwca - na zjezdzie socjalistek rosyjskich w Moskwie ogloszono dzien 8 marca Dniem Kobiet.
- 10 czerwca - I wojna swiatowa: taktycznym zwyciestwem Austro-Wegier i strategicznym zwyciestwem Wloch zakonczyla sie bitwa pod Asiago (15 maja-10 czerwca).
- 18 czerwca - Paolo Boselli zostal premierem Wloch.
- 22 czerwca - I wojna swiatowa: pierwsze w historii bombardowanie celow wylacznie cywilnych - francuskie bomby zabily w Karlsruhe ponad 100 osob.
- 24 czerwca - I wojna swiatowa: rozpoczela sie ofensywa wojsk Ententy nad Somma.
- 26 czerwca - uruchomiono komunikacje tramwajowa w Archangielsku na polnocy Rosji.
- 29 czerwca - zostal oblatany Boeing Model 1 (B&W Seaplane), dwuplatowy, jednosilnikowy wodnosamolot, pierwszy zbudowany w zakladach Boeinga.
- 1 lipca - I wojna swiatowa: rozpoczela sie bitwa nad Somma. W pierwszym dniu bitwy zginelo okolo 60 tys. zolnierzy z Brytyjskiej Wspolnoty Narodow.
- 1-12 lipca - co najmniej jeden rekin zaatakowal pieciu plywakow u wybrzeza New Jersey. Cztery osoby zginely, jedna osoba zostala ciezko ranna. Pol wieku pozniej wydarzenie to posluzylo miedzy innymi za inspiracje do filmu Szczeki.
- 2-25 lipca - I wojna swiatowa: w bitwie o Erzincan Rosjanie zwyciezyli Turkow.
- 8-16 lipca - dwa huragany przeszly przez zachodnia czesc stanu Karolina Polnocna powodujac powazne straty.
- 15 lipca - w Seattle w stanie Waszyngton, William Boeing wraz z partnerem zarejestrowal przedsiebiorstwo pod nazwa "Pacific Aero Products", pozniej przemianowane na Boeing Company.
- 22 lipca - w San Francisco w czasie parady ,,Dnia Gotowosci" (Dzien Gotowosci - do przystapienia do I wojny swiatowej) wybuchla bomba zabijajac 10 osob i raniac 40 osob. Pozniej Warren Billings i Tom Mooney zostali nieslusznie skazani za ten wybuch.
- 29 lipca - w prowincji Ontario w Kanadzie od uderzenia pioruna doszlo do pozaru lasu. Pozar zniszczyl miejscowosc Cochrane i gmine Black River-Matheson - zginely 233 osoby.
- 30 lipca - eksplozja na wyspie Black Tom w Jersey City, spowodowana sabotazem agentow niemieckich, w wyniku ktorej zginelo 7 osob, setki zostalo rannych.
- 3 sierpnia - I wojna swiatowa: rozpoczela sie brytyjsko-turecka bitwa o Romani na Synaju.
- 4 sierpnia:
- Dania sprzedala Stanom Zjednoczonym poludniowe Wyspy Dziewicze.
- I wojna swiatowa: Liberia wypowiedziala wojne Niemcom.
- 7 sierpnia - Portugalia przystapila do wojny po stronie Ententy.
- 25 sierpnia - prezydent Woodrow Wilson podpisal ustawe powolujaca do zycia agencje rzadowa - National Park Service.
- 27 sierpnia - Rumunia przystapila do wojny po stronie Ententy.
- 28 sierpnia - I wojna swiatowa: Niemcy wypowiedzialy wojne Rumunii, Wlochy wypowiedzialy wojne Niemcom.
- Wrzesien - I wojna swiatowa: wojska bulgarskie zajmuja okreg Dobrudza nalezacy od 1913 roku w calosci do Rumunii.
- 1 wrzesnia - Bulgaria wypowiedziala wojne Rumunii.
- 2 wrzesnia - William Leefe-Robinson, jako pierwszy pilot zestrzelil niemiecki statek powietrzny nad Wielka Brytania.
- 13 wrzesnia - w miasteczku Erwin w stanie Tennessee - Mary, slonica cyrkowa, zostala powieszona za zabicie tresera.
- 15 wrzesnia - I wojna swiatowa: w czasie ofensywy alianckiej nad rzeka Somma skierowanej przeciw wojskom niemieckim po raz pierwszy uzyto w walce czolgu. Byl nim zbudowany przez Brytyjczykow pojazd Mark I.
- 18 wrzesnia - woda z przerwanej zapory zalala miejscowosc Desna w polnocno-zachodnich Czechach, powodujac smierc 62 osob.
- 20 wrzesnia - Wieden: wladca Austro-Wegier wydal dekret o przeksztalceniu Legionow Polskich w Polski Korpus Posilkowy.
- 26 wrzesnia - krol Rumunii Ferdynand ustanowil najwyzsze odznaczenie wojskowe Order Michala Walecznego.
- 27 wrzesnia - Lydz Ijasu, wladca Etiopii, zostal odsuniety od wladzy, jego miejsce zajela cesarzowa Zeuditu.
- 1 pazdziernika - Niemcy: przeprowadzono pierwsza w historii zmiane czasu na zimowy.
- 4 pazdziernika - zalozono Murmansk.
- 5 pazdziernika - zostal oddany do uzytku kolejowy Most Chabarowski nad rzeka Amur.
- 12 pazdziernika - Hipolito Yrigoyen zostal wybrany prezydentem Argentyny.
- 16 pazdziernika -Margaret Sanger otwarla, pierwsza w USA, Klinike Swiadomego Macierzynstwa.
- 27 pazdziernika - w odleglosci okolo 60 km od Addis Abeby doszlo do bitwy (bitwa o Segale), w ktorej sily cesarza Zeuditu zwyciezyly nad silami Lydz Ijasu.
- 5 listopada - cesarze Niemiec i Austrii wydali akt 5 listopada, zapowiadajacy utworzenie Krolestwa Polskiego.
- 7 listopada:
- Woodrow Wilson pokonal Charlesa Evansa Hughesa w wyborach prezydenckich w USA.
- republikanka Jeannette Rankin z Montany zostala wybrana, jako pierwsza kobieta, do Izby Reprezentantow Stanow Zjednoczonych.
- 13 listopada - premier Australii Billy Hughes zostaje wydalony z Australijskiej Partii Pracy ze wzgledu na jego poparcie dla idei przymusowego poboru do wojska.
- 18 listopada - I wojna swiatowa: zakonczyla sie bitwa nad Somma. W bitwie zginelo ponad milion zolnierzy.
- 21 listopada:
- Karol I Habsburg zostal cesarzem Austrii.
- HMHS Britannic, trzeci i najwiekszy z trzech transatlantykow typu Olympic, do ktorego nalezaly takze Titanic i Olympic, wpadl na mine i zatonal - zginelo 30 osob.
- pierwszy lot samolotu Breguet 14.
- 23 listopada:
- Aleksander Trepow zostal premierem Rosji.
- I wojna swiatowa: Grecja wypowiedziala wojne Niemcom i Bulgarii.
- 25 listopada - premier Austrii Karl von Sturgkh zostal zastrzelony przez Friedricha Adlera.
- 26 listopada:
- I wojna swiatowa: rozpoczela sie bitwa austriacko-rumunska pod Hermanstadt.
- Grecja wypowiedziala wojne Niemcom.
- Grudzien - jednomiejscowy mysliwiec Sopwith Camel zbudowany przez Sopwith Aviation Company, zostaje uzyty w walkach przeciw niemieckim samolotom produkowanym przez Fokkera.
- 2 grudnia - w Wiedniu odbyla sie premiera operetki Roza Stambulu Leo Falla.
- 5 grudnia - w Wielkiej Brytanii upadl drugi rzad Herberta Henry'ego Asquitha.
- 6 grudnia - David Lloyd George zostal premierem Wielkiej Brytanii.
- 7 grudnia - I wojna swiatowa: wojska niemieckie i austriackie zajely rumunska stolice Bukareszt.
- 12 grudnia:
- Niemcy zglosily propozycje pokojowe.
- lawina w Dolomitach pogrzebala 18 tys. zolnierzy armii austriackiej i wloskiej.
- 14 grudnia - Dunczycy w pierwszym w historii referendum narodowym zgodzili sie na sprzedaz Stanom Zjednoczonym Dunskich Indii Zachodnich (obecnie Wyspy Dziewicze Stanow Zjednoczonych).
- 20 grudnia - I wojna swiatowa: zakonczyla sie bitwa pod Verdun. Ponad 600 tys. zolnierzy zabitych.
- 23 grudnia - I wojna swiatowa: w bitwie o Magdhaba na polwyspie Synaj oddzialy australijskie i nowozelandzkie zdobyly turecki garnizon.
- 27 grudnia - Francja i Wielka Brytania dokonaly podzialu bylej niemieckiej kolonii Togoland.
- 29/30 grudnia - w nocy, w niewyjasnionych okolicznosciach, zostal zamordowany Grigorij Rasputin - przez czlonkow rodziny Romanowow.
- 30 grudnia - koronacja Karola I na krola Wegier.
- Albert Einstein publikuje ogolna teorie wzglednosci.
- ,,Kurs jezykoznawstwa ogolnego" (fr. Cours de linguistique generale) dzielo autorstwa jezykoznawcy szwajcarskiego Ferdinanda de Saussure zostalo wydane.
- Letnie igrzyska olimpijskie w Berlinie zostaly odwolane.
- Szwajcarski psychiatra Ernst Rudin opublikowal poczatkowe rezultaty badan nad genetycznym podlozem schizofrenii.
Urodzili sie
[edytuj | edytuj kod]- 2 stycznia:
- Ryszard Bukowski, polski kompozytor, pedagog, publicysta (zm. 1987)
- Stefania Matysiewicz, polska poetka ludowa i malarka (zm. 2003)
- Edmund Leopold de Rothschild, brytyjski finansista pochodzenia zydowskiego (zm. 2009)
- 3 stycznia:
- Erik Agren, szwedzki bokser (zm. 1985)
- Betty Furness, amerykanska aktorka (zm. 1994)
- Brunon Marchewka, polski general dywizji (zm. 1992)
- Jozef Olszewski, polski polityk, posel na Sejm PRL, dzialacz partyjny, dyplomata (zm. 2002)
- Zdzislaw Postepski, polski fotograf (zm. 1991)
- 4 stycznia - Helena Kolaczkowska, polska literatka, autorka ksiazek dla dzieci, autorka tekstow piosenek (zm. 2019)
- 5 stycznia - Wilhelm Szewczyk, polski prozaik, publicysta, krytyk literacki, poeta, tlumacz (zm. 1991)
- 6 stycznia - Stanislaw Barzdo, polski porucznik nawigator (zm. 1942)
- 7 stycznia:
- Paul Keres, estonski szachista (zm. 1975)
- Teresio Olivelli, wloski meczennik, blogoslawiony katolicki (zm. 1945)
- 10 stycznia:
- Sune Bergstrom, biochemik szwedzki, laureat Nagrody Nobla z dziedziny fizjologii i medycyny w roku 1982 za badania nad prostaglandynami (zm. 2004)
- Bernard Binlin Dadie, pisarz i dzialacz spoleczno-kulturalny z Wybrzeza Kosci Sloniowej (zm. 2019)
- 12 stycznia - Pieter Willem Botha, prezydent RPA w latach 1984-1989 (zm. 2006)
- 14 stycznia - Jan Swiderski, polski aktor, rezyser teatralny, pedagog (zm. 1988)
- 16 stycznia:
- Mieczyslaw Loza, polski aktor (zm. 1982)
- Aleksander Ozarowski, polski farmaceuta, nestor polskiego ziololecznictwa, naukowiec, popularyzator nauki, wykladowca (zm. 2011)
- Robert Snyder, amerykanski rezyser filmow dokumentalnych (zm. 2004)
- 21 stycznia:
- Stanislaw Malczyk, polski plutonowy lotnictwa (zm. 1944)
- Pietro Rava, wloski pilkarz, trener (zm. 2006)
- Felix Sienra, urugwajski zeglarz i olimpijczyk (zm. 2023)
- 22 stycznia:
- Henri Dutilleux, francuski kompozytor (zm. 2013)
- Ludwik Krempa, polski pulkownik, pilot Polskich Sil Powietrznych na Zachodzie (zm. 2017)
- 24 stycznia - Gene Mako, amerykanski tenisista (zm. 2013)
- 1 lutego - Aleksander Trojkowicz, polski malarz (zm. 1985)
- 7 lutego - Maria Mirecka-Lorys, polska dzialaczka spoleczna (zm. 2022)
- 11 lutego - Seweryna Szmaglewska, polska pisarka, prozaik i autorka literatury dzieciecej (zm. 1992)
- 12 lutego - Damian Iguacen Borau, hiszpanski duchowny katolicki (zm. 2020)
- 14 lutego - Wawrzyniec Zulawski, polski taternik, ratownik gorski i pisarz (zm. 1957)
- 24 lutego - Jozef Spychalski, polski polityk, posel na Sejm PRL (zm. 1996)
- 25 lutego - Aleksandra Zaryn, polska prawniczka, tlumaczka (zm. 2010)
- 1 marca:
- Krystyna Feldman, polska aktorka (zm. 2007)
- Kazimierz Majdanski, polski duchowny katolicki, arcybiskup szczecinsko-kamienski (zm. 2007)
- 3 marca:
- Paul Halmos, amerykanski matematyk wegierskiego pochodzenia (zm. 2006)
- Ryszard Sielicki, polski kompozytor, pianista pochodzenia zydowskiego (zm. 2005)
- 4 marca - Hans Eysenck, angielski psycholog pochodzenia niemieckiego (zm. 1997)
- 11 marca:
- Benjamin A. Smith II, amerykanski polityk, senator ze stanu Massachusetts (zm. 1991)
- Harold Wilson, polityk brytyjskiej Partii Pracy, premier Wielkiej Brytanii (zm. 1995)
- 12 marca - Zygmunt Ginter, polski hokeista (zm. 1964)
- 13 marca - Jacque Fresco, amerykanski futurolog, architekt i projektant (zm. 2017)
- 16 marca:
- Jusuf Vrioni, albanski dyplomata, tlumacz (zm. 2001)
- Tsutomu Yamaguchi, japonski inzynier, konstruktor okretow, hibakusha (zm. 2010)
- 17 marca:
- Mercedes McCambridge, aktorka amerykanska (zm. 2004)
- Czeslaw Wollejko, polski aktor (zm. 1987)
- 19 marca - Irving Wallace, amerykanski pisarz i scenarzysta (zm. 1990)
- 20 marca - Pierre Messmer, francuski polityk (zm. 2007)
- 23 marca - Hanna Orthwein, polska ceramiczka, projektantka przemyslowa (zm. 1968)
- 25 marca:
- Sterling Hayden, amerykanski aktor (zm. 1986)
- Eugene Moke, kongijski duchowny katolicki (zm. 2015)
- 26 marca - Christian Anfinsen, amerykanski biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1995)
- 27 marca - Abdrauf Dawletow, radziecki oficer Armii Czerwonej, Bohater Zwiazku Radzieckiego (zm. 1943)
- 28 marca - Jerzy Pytlakowski, polski pisarz, dziennikarz radiowy (zm. 1988)
- 29 marca:
- Eugene McCarthy, amerykanski polityk, senator ze stanu Minnesota (zm. 2005)
- Peter Geach, brytyjski filozof polskiego pochodzenia (zm. 2013)
- 5 kwietnia:
- Albert Ottenweller, amerykanski duchowny katolicki (zm. 2012)
- Gregory Peck, amerykanski aktor (zm. 2003)
- 9 kwietnia - Jan Kancewicz, polski historyk ruchu robotniczego (zm. 2020)
- 14 kwietnia - Wojciech Zukrowski, polski pisarz (zm. 2000)
- 16 kwietnia - Leonid Smirnow, radziecki polityk (zm. 2001)
- 20 kwietnia - Wiera Gran, polska piosenkarka, aktorka kabaretowa i filmowa (zm. 2007)
- 22 kwietnia:
- Lee Cronbach, amerykanski psycholog i statystyk (zm. 2001)
- Yehudi Menuhin, amerykanski skrzypek i dyrygent (zm. 1999)
- 28 kwietnia - Ferruccio Lamborghini, wloski producent samochodow, wlasciciel przedsiebiorstwa Lamborghini (zm. 1993)
- 30 kwietnia - Claude E. Shannon, amerykanski matematyk (zm. 2001)
- 1 maja:
- Glenn Ford, amerykanski aktor filmowy (zm. 2006)
- Lucyna Reszczynska, polska zakonnica rzymskokatolicka (zm. 2019)
- 2 maja:
- Ivanoe Fraizzoli, wloski przedsiebiorca, dzialacz pilkarski (zm. 1999)
- Waclaw Kowalski, polski aktor (zm. 1990)
- Willy Lardon, szwajcarski zapasnik (zm. 1994)
- 8 maja - Joao Havelange, brazylijski dzialacz sportowy, wieloletni prezydent FIFA (zm. 2016)
- 11 maja - Camilo Jose Cela, hiszpanski prozaik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1989 (zm. 2002)
- 16 maja - Efraim Kacir, czwarty prezydent panstwa Izrael (zm. 2009)
- 20 maja:
- Trebisonda Valla, wloska lekkoatletka, plotkarka, pierwsza wloska mistrzyni olimpijska, rekordzistka swiata w biegu na 80 m przez plotki (zm. 2006)
- Adam Roman, polski rzezbiarz (zm. 2013)
- 21 maja - Martinus Osendarp, holenderski lekkoatleta, sprinter, medalista olimpijski i mistrz Europy (zm. 2002)
- 26 maja - Halil Inalcik, turecki pisarz i historyk (zm. 2016)
- 28 maja - Anna Jaraczowna, polska aktorka (zm. 1979)
- 31 maja - Bernard Lewis, brytyjski i amerykanski historyk (zm. 2018)
- 4 czerwca:
- Edward Forski, polski organista (zm. 2016)
- Robert Furchgott, biochemik i farmakolog amerykanski, laureat Nagrody Nobla z medycyny (zm. 2009)
- Gaylord Nelson, amerykanski polityk, senator ze stanu Wisconsin (zm. 2005)
- 6 czerwca:
- Kenneth Connor, brytyjski aktor (zm. 1993)
- Hamani Diori, nigerski polityk, pierwszy prezydent Nigru (zm. 1989)
- Wieslaw Dzielski, prawnik i dzialacz spoldzielczy (zm. 1979)
- Jerzy Lastowski, polski zolnierz, uczestnik operacji ,,Ostra Brama", czlonek Zwiazku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej (zm. 2017)
- 7 czerwca - Anna Turowiczowa, polska tlumaczka literatury pieknej, zona Jerzego Turowicza (zm. 2000)
- 8 czerwca - Francis Crick, angielski biochemik, genetyk i biolog molekularny, ktory wraz z Jamesem D. Watsonem i Rosalinda Franklin odkryl strukture molekularna kwasu deoksyrybonukleinowego DNA (zm. 2004)
- 9 czerwca - Robert McNamara, amerykanski polityk i biznesmen, w latach 1961-1968 sekretarz obrony USA (zm. 2009)
- 12 czerwca - Raul Hector Castro, amerykanski polityk pochodzenia meksykanskiego (zm. 2015)
- 13 czerwca - Ronald Atkins, brytyjski polityk (zm. 2020)
- 14 czerwca - Halina Billing-Wohl, polska aktorka i pedagog (zm. 1995)
- 15 czerwca:
- Herbert Simon, ekonomista i socjolog amerykanski, laureat nagrody Turinga (wraz z Allenem Newellem) w 1975 i Nagrody im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii w 1978 (zm. 2001)
- Susanne von Almassy, austriacka aktorka (zm. 2009)
- 18 czerwca - Julio Cesar Turbay Ayala, kolumbijski polityk, prezydent tego kraju w latach 1978-1982 (zm. 2005)
- 23 czerwca - Ernest Wilimowski, polski i niemiecki pilkarz (zm. 1997)
- 24 czerwca:
- Stefan Barela, polski duchowny katolicki, biskup czestochowski (zm. 1984)
- William Saxbe, amerykanski polityk, senator ze stanu Ohio (zm. 2010)
- 27 czerwca - Krystyna Budecka, polska tancerka i aktorka (zm. 1977)
- 1 lipca - Olivia de Havilland, amerykanska aktorka filmowa (zm. 2020)
- 2 lipca - Hans-Ulrich Rudel, niemiecki pilot wojskowy okresu II wojny swiatowej (zm. 1982)
- 3 lipca - John Kundla, amerykanski trener koszykowki (zm. 2017)
- 4 lipca - Iva Ikuko Toguri D'Aquino, Amerykanka japonskiego pochodzenia, spikerka radiowa pracujaca dla japonskiej publicznej rozglosni radiowej NHK (zm. 2006)
- 5 lipca - Livia Rev, wegierska pianistka muzyki powaznej (zm. 2018)
- 8 lipca - Branko Cirlic, serbski slawista i tlumacz (zm. 2017)
- 9 lipca:
- Stanislaw Pagaczewski, polski pisarz literatury dzieciecej (zm. 1984)
- Edward Heath, premier Wielkiej Brytanii w latach 1970-1974 (zm. 2005)
- 10 lipca - Jan Ziolkowski, polski pisarz (zm. 2014)
- 11 lipca:
- Aleksandr Prochorow, rosyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2002)
- Gough Whitlam, australijski prawnik (zm. 2014)
- 16 lipca - Jerzy Fabijanowski, polski lesnik, profesor (zm. 2008)
- 17 lipca:
- prof. Aleksander Gieysztor, polski historyk (zm. 1999)
- Wladyslaw Matwin, polski dzialacz partyjny i polityk oraz matematyk i informatyk (zm. 2012)
- 19 lipca - Alice Bridges, amerykanska plywaczka (zm. 2011)
- 24 lipca - John D. MacDonald, amerykanski pisarz (zm. 1986)
- 29 lipca - Alice Sapritch, francuska aktorka, piosenkarka pochodzenia ormianskiego (zm. 1990)
- 31 lipca:
- Stefan Arczynski, polski fotograf (zm. 2022)
- Ignacio Trelles, meksykanski pilkarz, trener (zm. 2020)
- 1 sierpnia - Fiorenzo Angelini, wloski duchowny katolicki, wysoki urzednik Kurii Rzymskiej, kardynal (zm. 2014)
- 3 sierpnia - Hertha Feiler, austriacka aktorka (zm. 1970)
- 6 sierpnia - Dominic Mintoff, polityk maltanski, dwukrotny premier Malty (zm. 2012)
- 7 sierpnia:
- Lawrence Picachy, hinduski duchowny katolicki, arcybiskup Kalkuty, kardynal (zm. 1992)
- Eustachy Seweryn Sapieha, polski porucznik kawalerii, mysliwy (zm. 2004)
- 12 sierpnia:
- Edward Pinkowski, amerykanski historyk polskiego pochodzenia (zm. 2020)
- Antonina Wyrzykowska, polska chlopka, Sprawiedliwa wsrod Narodow Swiata (zm. 2011)
- 18 sierpnia - Neagu Djuvara, rumunski historyk, dyplomata, filozof, dziennikarz i pisarz (zm. 2018)
- 19 sierpnia - Dennis Poore, brytyjski kierowca wyscigowy (zm. 1987)
- 23 sierpnia:
- Helena Gizycka, polska filozof, zolnierz AK, sanitariuszka, uczestniczka powstania warszawskiego (zm. 1944)
- Olech Sliwinski, polski farmaceuta, zolnierz podziemia, dzialacz spoleczny (zm. 2020)
- 25 sierpnia - Frederick Chapman Robbins, amerykanski naukowiec, pediatra, wirusolog, w 1954 r. laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (zm. 2003)
- 27 sierpnia:
- Jerzy Nofer, polski doktor nauk medycznych, dyrektor Instytutu Medycyny Pracy w Lodzi (zm. 1981)
- Martha Raye, amerykanska aktorka i piosenkarka (zm. 1994)
- Jerzy Kamil Weintraub, polski poeta, publicysta, tlumacz (zm. 1943)
- 28 sierpnia - Jack Vance, amerykanski pisarz, autor powiesci fantasy i science fiction (zm. 2013)
- 31 sierpnia - Alice Schwarz-Gardos, zydowska dziennikarka i pisarka (zm. 2007)
- 1 wrzesnia:
- Dorothy Cheney, tenisistka amerykanska (zm. 2014)
- Joseph Minish, amerykanski polityk, dzialacz zwiazkowy (zm. 2007)
- 13 wrzesnia - Roald Dahl, brytyjski pisarz, scenarzysta i publicysta pochodzenia norweskiego (zm. 1990)
- 16 wrzesnia:
- Karol Martel, polski filozof marksistowski (zm. 2000)
- M.S. Subbulakshmi, indyjska spiewaczka klasyczna (zm. 2004)
- 17 wrzesnia - Mary Stewart, brytyjska pisarka (zm. 2014)
- 18 wrzesnia - Malgorzata Holynska, polska pisarka i tlumaczka (zm. 2006)
- 21 wrzesnia:
- Tadeusz Blaszkiewicz, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy przemyski (zm. 1993)
- Wladyslaw Koscielniak, polski malarz (zm. 2015)
- 23 wrzesnia:
- Anna Jegorowa, rosyjska pilotka wojskowa (zm. 2009)
- Karel Kuttelwascher, czeski pilot wojskowy, as mysliwski (zm. 1959)
- Aldo Moro, wloski prawnik, polityk, premier Wloch (zm. 1978)
- 25 wrzesnia:
- Bogdan Zakrzewski, polski historyk (zm. 2011)
- Zdzislaw Dziedzielewicz-Kirkin, polski inzynier mechanik, taternik, alpinista, ratownik TOPR, przewodnik tatrzanski, instruktor narciarski, dzialacz harcerski i turystyczny (zm. 2010)
- 30 wrzesnia:
- Richard Kenneth Guy, brytyjski matematyk (zm. 2020)
- Arthur Harold Stone, brytyjski matematyk pochodzenia rumunskiego (zm. 2000)
- 1 pazdziernika - Debora Vaarandi, estonska poetka, tlumaczka (zm. 2007)
- 2 pazdziernika - Alina Cichecka, polska gimnastyczka (zm. 2001)
- 3 pazdziernika - James Herriot, brytyjski lekarz weterynarii i pisarz, autor cyklu ksiazek ,,Wszystkie stworzenia duze i male" (zm. 1995)
- 4 pazdziernika - Witalij Ginzburg (ros. Vitalii Lazarevich Ginzburg), rosyjski fizyk teoretyk i astrofizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)
- 6 pazdziernika - Rafael Calvo Serer, hiszpanski filozof, pisarz (zm. 1988)
- 8 pazdziernika:
- Spark Matsunaga, amerykanski polityk pochodzenia japonskiego, senator ze stanu Hawaje (zm. 1990)
- Mars Ravelo, filipinski autor komiksow, powiesciopisarz i redaktor (zm. 1988)
- 11 pazdziernika - Julian Kawalec, polski prozaik, publicysta i poeta (zm. 2014)
- 17 pazdziernika - Tadeusz Chciuk-Celt, cichociemny, kurier ZWZ, redaktor i zastepca dyrektora Sekcji Polskiej RWE (zm. 2001)
- 19 pazdziernika - Jean Dausset, francuski immunolog, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (zm. 2009)
- 26 pazdziernika:
- Emil Mentel, polski wojskowy (zm. 2019)
- Francois Mitterrand, francuski polityk (zm. 1996)
- 27 pazdziernika - Kazimierz Brandys, polski prozaik, eseista, scenarzysta filmowy pochodzenia zydowskiego (zm. 2000)
- 31 pazdziernika - Karol Jan (ksiaze Dalarny) (zm. 2012)
- 5 listopada - Helena Kowalewska, polska nauczycielka, Sprawiedliwy wsrod Narodow Swiata (zm. 2018)
- 9 listopada - Kazimierz Romanowicz, polski wydawca, ksiegarz, zolnierz 2. Korpusu Polskiego, tworca ksiegarni i wydawnictwa ,,Libella" w Paryzu (zm. 2010)
- 11 listopada - Robert Carr, brytyjski polityk (zm. 2012)
- 19 listopada - Aleksandra Diemidowa, radziecka dzialaczka partyjna i panstwowa (zm. 2003)
- 23 listopada - Michael Gough, brytyjski aktor (zm. 2011)
- 28 listopada - Mary Lilian Baels, ksiezna de Rethy, druga zona krola Belgii Leopolda III (zm. 2002)
- 4 grudnia - Jozef Stanek, polski pallotyn, meczennik, blogoslawiony katolicki (zm. 1944)
- 5 grudnia:
- Alojzy Fros, polski ksiegowy, zolnierz AK, uczestnik kampanii wrzesniowej, wiezien obozow koncentracyjnych (zm. 2018)
- Hilary Koprowski, polski biolog, wirusolog, odkrywca i tworca pierwszej szczepionki przeciwko wirusowi polio (zm. 2013)
- 7 grudnia - Stanislaw Brodzki, polski dziennikarz i publicysta (zm. 1990)
- 9 grudnia - Kirk Douglas, amerykanski aktor i producent filmowy (zm. 2020)
- 10 grudnia - Waclaw Grabowski, polski dowodca ostatniego oddzialu niepodleglosciowego dzialajacego na polnocnym Mazowszu (zm. 1953)
- 12 grudnia - Guadalupe Ortiz de Landazuri, hiszpanska chemik, Sluzebnica Boza Kosciola katolickiego (zm. 1975)
- 14 grudnia - Shirley Jackson, amerykanska pisarka (zm. 1965)
- 15 grudnia - Maurice Wilkins, brytyjski biochemik pochodzenia nowozelandzkiego, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny (zm. 2004)
- 16 grudnia - Edward Dziewonski, polski aktor, rezyser, satyryk (zm. 2002)
- 17 grudnia - Penelope Fitzgerald, brytyjska pisarka, laureatka Nagrody Bookera (zm. 2000)
- 18 grudnia:
- Franciszek Kornicki, polski dowodca wojskowy (zm. 2017)
- Maria Boromea (Weronika Narmontowicz), polska nazaretanka, meczennica, blogoslawiona katolicka (zm. 1943)
- 20 grudnia:
- William Lloyd Barry, czlonek Ciala Kierowniczego Swiadkow Jehowy (zm. 1999)
- Maria Krainska, pielegniarka, pierwsza amazonka startujaca w Polsce w zawodach hippicznych (zm. 2002)
- 23 grudnia - Juliusz Holy, polski narciarz, instruktor narciarski, kurier tatrzanski, wiezien obozu koncentracyjnego KL Auschwitz (zm. prawdop. 1942)
- 24 grudnia:
- Frederick Mosteller, amerykanski statystyk (zm. 2006)
- Zdenka Schelingova, slowacka zakonnica, blogoslawiona katolicka (zm. 1955)
- 25 grudnia - Ahmed Ben Bella, prezydent Algierii (zm. 2012)
- 28 grudnia:
- Nelly Adamson-Landry, belgijska tenisistka (zm. 2010)
- Gerard Labuda, polski historyk, mediewista (zm. 2010)
- data dzienne nieznana:
- Sidney Siegel, amerykanski psycholog i statystyk (zm. 1961)
Zmarli
[edytuj | edytuj kod]- 9 stycznia - Tadeusz Ajdukiewicz, polski malarz (ur. 1852)
- 13 stycznia - Victoriano Huerta, meksykanski wojskowy i polityk, prezydent Meksyku w latach 1913-1914 (ur. 1850)
- 16 stycznia - Joanna Maria Condesa Lluch, hiszpanska zakonnica, blogoslawiona katolicka (ur. 1862)
- 7 lutego:
- Henryk Gumol, podoficer Legionow Polskich, kawaler Orderu Virtuti Militari (ur. 1897)
- Klara Szczesna, polska zakonnica, wspolzalozycielka sercanek, blogoslawiona katolicka (ur. 1863)
- 12 lutego - Richard Dedekind, niemiecki matematyk (ur. 1831)
- 13 lutego - Vilhelm Hammershoi, malarz dunski (ur. 1864)
- 19 lutego - Ernst Mach, austriacki fizyk i filozof (ur. 1838)
- 20 lutego - Klas Pontus Arnoldson, szwedzki polityk, publicysta, laureat Pokojowej Nagrody Nobla 1908 (ur. 1844)
- 28 lutego - Henry James, amerykansko-brytyjski pisarz, krytyk i teoretyk literatury (ur. 1843)
- 4 marca - Franz Marc, niemiecki malarz (ur. 1880)
- 24 marca - Enrique Granados, hiszpanski pianista i kompozytor (ur. 1867)
- 3 maja - Patrick Pearse, irlandzki nauczyciel, adwokat i poeta, przywodca powstania wielkanocnego w 1916 roku (ur. 1879)
- 11 maja - Max Reger, niemiecki kompozytor (ur. 1873)
- 11 maja - Karl Schwarzschild, niemiecki fizyk, astronom (ur. 1873)
- 12 maja - James Connolly, irlandzki dzialacz narodowosciowy i robotniczy (ur. 1868)
- 13 maja - Szolem Alejchem, pisarz zydowski, drugi z klasykow literatury jidysz (ur. 1859)
- 21 maja - Artur Gorgey(inne jezyki), general i polityk wegierski (ur. 1818)
- 22 maja - Adolf Bakanowski, zakonnik zmartwychwstaniec (ur. 1840)
- 28 maja - Iwan Franko (ukr. Ivan Iakovich Franko), ukrainski poeta i pisarz, slawista (ur. 1856)
- 5 czerwca - Horatio Herbert Kitchener, brytyjski wojskowy, marszalek polny i polityk (ur. 1850)
- 6 czerwca - Yuan Shikai, chinski general i polityk (ur. 1859)
- 11 czerwca - Dick Pegg, angielski pilkarz (ur. 1878)
- 12 czerwca - Silvanus P. Thompson, angielski fizyk, pedagog, inzynier elektryk (ur. 1851)
- 18 czerwca - Helmut von Moltke, pruski general (ur. 1848)
- 3 lipca - Hetty Green, amerykanska milionerka, powszechnie uznawana za symbol skapstwa (ur. 1834)
- 5 lipca - Stefan Luranc, chorazy Legionow Polskich (ur. 1895)
- 6 lipca - Odilon Redon, francuski malarz i grafik symbolista (ur. 1840)
- 15 lipca - Ilja Miecznikow, rosyjski mikrobiolog i zoolog, laureat Nagrody Nobla w 1908 roku w dziedzinie medycyny (ur. 1845)
- 20 lipca - Maurycy Pius Rudzki, polski astronom, geofizyk, profesor Uniwersytetu Jagiellonskiego (ur. 1862)
- 23 lipca - William Ramsay, brytyjski chemik i fizyk, w 1904 laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii (ur. 1852)
- 4 sierpnia - Fryderyk Jansoone, francuski franciszkanin, blogoslawiony katolicki (ur. 1838)
- 5 sierpnia - Jan Bielawski, polski chlop, polityk (ur. 1864)
- 8 sierpnia - Lily Braun, niemiecka feministyczna pisarka oraz polityczka Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD) (ur. 1865
- 4 wrzesnia - Jose Echegaray y Eizaguirre, hiszpanski dramatopisarz i polityk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1904 (ur. 1832)
- 25 wrzesnia - Julius Fucik, czeski kompozytor i dyrygent orkiestr wojskowych (ur. 1872)
- 6 pazdziernika - Izydor De Loor, belgijski pasjonista, blogoslawiony katolicki (ur. 1881)
- 9 pazdziernika - Bronislaw Gustawicz, polski krajoznawca, taternik, przyrodnik, czlonek Komisji Fizjograficznej i Antropologicznej Akademii Umiejetnosci (ur. 1852)
- 10 pazdziernika - Antonio Sant'Elia, wloski architekt (ur. 1888)
- 31 pazdziernika - Charles Taze Russell, zalozyciel ugrupowania religijnego Badacze Pisma Swietego obecnie Swiadkowie Jehowy (ur. 1852)
- 12 listopada - Percival Lowell, amerykanski astronom (ur. 1855)
- 15 listopada - Henryk Sienkiewicz, polski powiesciopisarz, nowelista, publicysta, laureat Nagrody Nobla (ur. 1846)
- 21 listopada - Franciszek Jozef I, cesarz Austrii i krol Wegier (ur. 1830)
- 22 listopada - Jack London, wlasciwie John Griffith London, amerykanski pisarz (ur. 1876)
- 23 listopada - Lanoe Hawker, brytyjski pilot mysliwski poczatkowego okresu I wojny swiatowej (ur. 1890)
- 24 listopada - Hiram Stevens Maxim, wynalazca i przedsiebiorca amerykanskiego pochodzenia (ur. 1840)
- 1 grudnia - Karol de Foucauld, francuski trapista, misjonarz, blogoslawiony katolicki (ur. 1858)
- 12 grudnia - Helena Patursson, pierwsza farerska pisarka i feministka (ur. 1864)
- 16 grudnia - Honorat Kozminski, polski kapucyn, blogoslawiony katolicki (ur. 1829)
- 17 grudnia - Jacek Maria Cormier, francuski dominikanin, blogoslawiony katolicki (ur. 1832)
- 18 grudnia - Nemezja Valle, wloska zakonnica, blogoslawiona katolicka (ur. 1847)
- 19 grudnia - Guido Henckel von Donnersmarck, niemiecki przedsiebiorca (ur. 1830)
- 22 grudnia - Antoni Kocyan, polski lesnik i ornitolog, badacz fauny Tatr (ur. 1836)
- 25 grudnia - Adam Chmielowski, inaczej brat Albert, swiety, zolnierz powstania styczniowego, malarz (ur. 1845)
- 28 grudnia - Eduard Strauss, austriacki kompozytor (ur. 1835)
- 30 grudnia - Grigorij Rasputin (ros. Grigorii Efimovich Rasputin), rosyjski mnich i uzdrowiciel (ur. 1869)
- data dzienna nieznana:
- Wojciech Tylka Suleja, goral z Zakopanego, przewodnik tatrzanski i ratownik gorski (ur. 1870)
Zdarzenia astronomiczne
[edytuj | edytuj kod]Nagrody Nobla
[edytuj | edytuj kod]- z fizyki - nagrody nie przyznano
- z chemii - nagrody nie przyznano
- z medycyny - nagrody nie przyznano
- z literatury - Verner von Heidenstam
- nagroda pokojowa - nagrody nie przyznano
Swieta ruchome
[edytuj | edytuj kod]- Tlusty czwartek: 2 marca
- Ostatki: 7 marca
- Popielec: 8 marca
- Niedziela Palmowa: 16 kwietnia
- Pamiatka smierci Jezusa Chrystusa: 16 kwietnia
- Wielki Czwartek: 20 kwietnia
- Wielki Piatek: 21 kwietnia
- Wielka Sobota: 22 kwietnia
- Wielkanoc: 23 kwietnia
- Poniedzialek Wielkanocny: 24 kwietnia
- Wniebowstapienie Panskie: 1 czerwca
- Zeslanie Ducha Swietego: 11 czerwca
- Boze Cialo: 22 czerwca
| Zobacz multimedia zwiazane z tematem: 1916 |