die

Van Wiktionary

Mofers

[bewirk]

Aanwiezendj veurnaamwaord

[bewirk]

Lemma

[bewirk]

die /di:/

(inkelvaad, nominatief, distaal) verwies nao 'n zaak of e veurwerp det grammatikaal vrouwelik is en zich neet drek inne omgaeving, d'n tied of de gedachte bevindj
Die kaart zeen neet gesjik veur mit oet te kaarte!
(mieevaad, nominatief, distaal) verwies nao 'n zaak of e veurwerp det grammatikaal mieeveljig is en zich neet drek inne omgaeving, d'n tied of de gedachte bevindj
Die luuj wete gaar neet waat zie zegke.
(inkelvaad, nominatief, distaal) verwies nao get det es bekindj vrongersteldj wuuert
Die kat vanne naobers ligk ummer bie os ane deur te kratse veur in te komme.
(mieevaad, nominatief, distaal) verwies nao get det es bekindj vrongersteldj wuuert
Die hoezer die daen diekke zich gezatj haet staon dao songer vergunning.

Aafbraeking

Vermeljing

Bakkes, Pierre: Mofers Waordebook, Stichting Mofers Waordebook (2007); p. 100.

Grammaer

[bewirk]

Veur naodrok te ligke kan m'n 't aanwiezendj veurnaamwaord kombinere mit 'n onbestump veurnaamwaord (doks versterk mit e biewaord): Die ein vrouw dao, kins toe die?

Veur oetligk euvere vorm op "geen-", 't biewaord "dao" enne thornversjuving, zuuch: dae.

Taofel

[bewirk]

distaal		mannelik		vrouwelik		onziejig		mieevaad
distaal		radikaal	liaison	radikaal	liaison	radikaal	liaison	radikaal	liaison
nominatief	sjrif	dae	(daen)	die		det		die
nominatief	IPA	/de:/	(/de:n/)	/di:/		/daet/	/daed/	/di:/
akkuzatief datief	sjrif	daen		die		det		die
akkuzatief datief	IPA	/de:n/		/di:/		/daet/	/daed/	/di:/
spatiaal	sjrif	+gene	+genen	+geen		+gee	+geen	+geen
spatiaal	IPA	/je:ne/	/je:nen/	/je:n/		/je:/	/je:n/	/je:n/
distaal mit thornversjuving		mannelik		vrouwelik		onziejig		mieevaad
distaal mit thornversjuving		radikaal	liaison	radikaal	liaison	radikaal	liaison	radikaal	liaison
nominatief	sjrif	tae	(taen)	tie		tet		tie
nominatief	IPA	/te:/	(/te:n/)	/ti:/		/taet/	/taed/	/ti:/
akkuzatief datief	sjrif	taen		tie		tet		tie
akkuzatief datief	IPA	/te:n/		/ti:/		/taet/	/taed/	/ti:/
proximaal		mannelik		vrouwelik		onziejig		mieevaad
proximaal		radikaal	liaison	radikaal	liaison	radikaal	liaison	radikaal	liaison
nominatief	sjrif	deze	dezen	dees		dit		dees
nominatief	IPA	/de:ze/	/de:zen/	/de:s/	/de:z/	/dIt/	/dId/	/de:s/	/de:z/
genitief	sjrif	+deze	+dezen	+dezer		+deze	+dezen	+dezer
genitief	IPA	/de:ze/	/de:zen/	/de:zer/		/de:ze/	/de:zen/	/de:zer/
proximaal mit thornversjuving		mannelik		vrouwelik		onziejig		mieevaad
proximaal mit thornversjuving		radikaal	liaison	radikaal	liaison	radikaal	liaison	radikaal	liaison
nominatief	sjrif	teze	tezen	tees		tit		tees
nominatief	IPA	/te:ze/	/te:zen/	/te:s/	/te:z/	/tIt/	/tId/	/te:s/	/te:z/
genitief	sjrif	+teze	+tezen	+tezer		+teze	+tezen	+tezer
genitief	IPA	/te:ze/	/te:zen/	/te:zer/		/te:ze/	/te:zen/	/te:zer/

In anger spraoke

[bewirk]

[1]

Bengaals: o^(bn:)
Frans: cette^(fr:)
Hindi: vh^(hi:)
Ieslandjs: su^(is:)
Ingels: that^(en:)
Japans: kore^(ja:), are^(ja:), sore^(ja:)
Koreaans: geu^(ko:), jeo^(ko:)

Nederlandjs: die^(nl:)
Pruus: jene
Russisch: ta^(ru:)
Sjinees: Na ^(zh:), Na Ge ^(zh:)
Vietnamees: ay^(vi:)
Zweeds: den, denna^(sv:), den dar

[2]

Bengaals: o^(bn:)
Frans: ces^(fr:)
Hindi: ve^(hi:)
Ieslandjs: their^(is:) m, thaer^(is:) v, thau^(is:) o
Ingels: those^(en:)
Japans: kore^(ja:), are^(ja:), sore^(ja:)

Koreaans: geu^(ko:), jeo^(ko:)
Nederlandjs: die^(nl:)
Pruus: jene
Sjinees: Na ^(zh:), Na Ge ^(zh:)
Vietnamees: ay^(vi:)
Zweeds: de, dessa^(sv:), de dar

Betrekkelik veurnaamwaord

[bewirk]

Lemma

[bewirk]

die /di:/

vrouwelike vorm van dae
mieeveljige vorm van dae

Aafbraeking

Verveuging

[bewirk]

		voogwaord	persoean
vrie	sjrif	die
vrie	IPA	/di:/
2 iv.	sjrif	diets	te se
2 iv.	IPA	/di:ts/	/(t)e/
2 mv.	sjrif	dietj	g'r
2 mv.	IPA	/di(:)c/	/cer/

Wiejer kumps nag de nujere vorm dies veur inplaats diets.

Bakkes sjrief ouch waal die-tj veur dietj.

Lidwaord

[bewirk]

Lemma

[bewirk]

die /di: ~ di/

vrouwelike vorm van dae
mieeveljige vorm van dae

Aafbraeking

Variaasje

(onbenaodrok) de

Raod

Wie alle beklemtoeandje lidwaord nump 't gebroek aaf en wuuert t'r ummer miee vervange doren onbeklemtoeandje vorm "de", mit es oetzunjering wen 't waord opgevolg wuuert door e waord op 'ne klinker: die aaj vrouwlje.

Veur wiejeren oetligk, zuuch: dae.

Aafleijinge

diezelvendje

Verwantje waord

het, zie

Vermeljing

Bakkes, Pierre: Mofers Waordebook, Stichting Mofers Waordebook (2007); p. 100.

Verbuging

[bewirk]

		mannelik		vrouwelik		onziejig		mieevaad
		radikaal	liaison	radikaal	liaison	radikaal	liaison	radikaal	liaison
onbenaodrok	sjrif	de	d'n	de		't		de
	sjrif	+d'r		de		't		de
	IPA	/d@/	/d@n/	/d@/	/d/	/@t/	/@d/	/d@/	/d/
	IPA	/d@r/		/d@/	/d/	/@t/	/@d/	/d@/	/d/
grondjvorm	sjrif	dae	(daen)	die		det		die
grondjvorm	IPA	/de:/	(/de:n/)	/di:/		/daet/	/daed/	/di:/
akkuzatief datief	sjrif	daen		die		det		die
akkuzatief datief	IPA	/de:n/		/di:/		/daet/	/daed/	/di:/
nao veurzitsel	sjrif	+g'ne	+g'nen	+g'n		+ge	+g'n	+ge +g'n
nao veurzitsel	IPA	/g@n@/	/g@n@n/	/g@n/		/g@/	/g@n/	/g(@)/ /g@n/
mit thornversjuving		mannelik		vrouwelik		onziejig		mieevaad
mit thornversjuving		radikaal	liaison	radikaal	liaison	radikaal	liaison	radikaal	liaison
onbenaodrok	sjrif	te	t'n	te		't		te
	sjrif	+t'r		te		't		te
	IPA	/t@/	/t@n/	/t@/	/t/	/@t/	/@d/	/t@/	/t/
	IPA	/t@r/		/t@/	/t/	/@t/	/@d/	/t@/	/t/
grondjvorm	sjrif	tae	(taen)	tie		tet		tie
grondjvorm	IPA	/te:/	(/te:n/)	/ti:/		/taet/	/taed/	/ti:/
akkuzatief datief	sjrif	taen		tie		tet		tie
akkuzatief datief	IPA	/te:n/		/ti:/		/taet/	/taed/	/ti:/

In anger spraoke

[bewirk]

[1]

Frans: la, l'
Ingels: the^(en:)
Nederlandjs: de^(nl:)
Pruus: die
Spaans: la
Zweeds: -en, den

[2]

Frans: les
Ingels: the^(en:)
Nederlandjs: de^(nl:)
Pruus: die
Spaans: las, los
Zweeds: -na, -en, den

Persuuenlik veurnaamwaord

[bewirk]

Lemma

[bewirk]

die /di:/

(synoniem) anger waord veur het
(synoniem) anger waord veur zie

Raod

"die" is 'nen algemeine vorm veur "het" en "zie" en wuuert ouch gebroek es objeksvorm ter vervanging van "dem" en "haor". Dao is genne liaisonvorm.

Wiejer wuuert "die" gebroek es versterking bie 't bezittelik veurnaamwaord "haor": die haor(e): Die haor kleier ligke nag boete bie 't voetbalveldj.

Aafbraeking

Verwantje waord

zien, ziene
haor, haore

Vermeljing

Bakkes, Pierre: Mofers Waordebook, Stichting Mofers Waordebook (2007); p. 100.

Taofel

[bewirk]

		inkelvaad						mieevaad
		1e pers.	2e pers.	\|2e pers.	3e pers. m.	3e pers. v.	3e pers. o.	1e pers.	2e pers.	3e pers.
nom.	sjrif	ich \|iche	doe	geer	hae dae	het det die \|zie	det	veer	geer	zie die
nom.	IPA	/Ic/ /Ice/	/du:/	/je:r/	/he:/ /de:/	/haet/ /daet/ /di:/ /zi:/	/daet/	/ve:r/	/je:r/	/zi:/ /di:/
acc.	sjrif	mich	dich tich	uch	dem 'm			os	uch	haor
acc.	IPA	/mIc/	/dIc/ /tIc/	/oc/	/daem/ /@m/			/Us/	/oc/	/hoe:r/
\|loc.	sjrif	mienentj	dienentj	eurentj	zienentj			ozentj	eurentj	haorentj
\|loc.	IPA	/mi:nenc/	/di:nenc/	/o:renc/	/zi:nenc/			/o:z@nc/	/o:renc/	/hoe:renc/
+dat.	sjrif	meer m'r	deer teer d'r t'r	uch	dem hem 'm			os	uch	haor
+dat.	IPA	/me:r/ /m@r/	/de:r/ /te:r/ /d@r/ /t@r/	/oc/	/daem/ /haem/ /@m/			/Us/	/oc/	/hoe:r/
nom. enc.	sjrif	'ch	toe te se \|de	g'r	d'r t'r	't		v'r	g'r	ze
nom. enc.	IPA	/@x/	/tu:/ /t@/ /s@/ /d@/	/g@r/	/d@r/ /t@r/	/@t/		/v@r/	/g@r/	/z@/
refl.	sjrif	michzelf	dichzelf	uchzelf	zichzelf			oszelf	uchzelf	zichzelf haorzelf
refl.	IPA	/mIczaelef/	/dIczaelef/	/oczaelef/	/zIczaelef/			/Uzaelef/	/oczaelef/	/zIczaelef/ /hoe:rzaelef/

In anger spraoke

[bewirk]

[1]

bewirk

Algemein Gesjreve Limborgs: zie

Arabisch: hy^(ar:)
Bengaals: se^(bn:)
Fins: han
Frans: elle
Ieslandjs: hun
Ingels: she^(en:)
Japans: Bi Nu ^(ja:)
Kalasja: asa^(kls:)

Koreaans: geu^(ko:), geunyeo^(ko:)
Luuksemborgs: hatt, si
Malagassisch: izy^(mg:)
Nederlandjs: zij
Pruus: sie^(de:)
Sjinees: Qi ^(zh:), Tan ^(zh:)
Spaans: ella
Zweeds: hon

[2]

bewirk

Algemein Gesjreve Limborgs: zie

Albanees: ata^(sq:)
Arabisch: hm^(ar:) m, hn^(ar:) v, hm^(ar:) tw
Fins: he
Frans: ils^(fr:) m, elles^(fr:) v
Gotisch: ^(got:) m
Ieslandjs: their^(is:) m, thaer^(is:) v, thau^(is:) o
Ingels: they^(en:)
Japans: sa^(ja:)
Koreaans: geudeul^(ko:), geunyeodeul^(ko:) v
Luuksemborgs: si
Macedonisch: oni^(mk:)

Malagassisch: izy^(mg:), izy ireo^(mg:)
Nederlandjs: zij
Oekraiens: voni^(uk:)
Pruus: sie^(de:)
Russisch: oni^(ru:)
Servisch: oni^(sr:)
Spaans: ellos, ellas
Tagalog: sila^(tl:)
Witrussisch: iany^(be:)
Zweeds: de, dom

Zelfstenjig naamwaord

[bewirk]

Lemma

[bewirk]

die v /di:/

(liefdeil) 't deil van 't mienselik bein tosse de haop en kneen (mit naam d'n achterkantj)

Raod

Dit waord wuuert neet algemein gebroek; meis verwies me nao dit deil van 't lief mit 't waord "baovebein".

Aafbraeking

Variaasje

+diech

Verwantje waord

diekbein, sjoeat

Verbuging

[bewirk]

		inkelvaad		mieevaad
		radikaal	liaison	radikaal	liaison
nom.	sjrif	die		dieje	diejen
nom.	IPA	/di:/		/dije/	/dijen/
dim.	sjrif	dieke	dieken	diekes
dim.	IPA	/di:kje/	/di:kjen/	/di:kjes/	/di:kjez/