Martinica

A illa de Martinica^[1] (en frances Martinique) e un departamento de ultramar frances. Localizado ao norte de Trinidad e Tobago, en augas do mar Caribe, constitue unha rexion ultraperiferica da Union Europea. A illa pertence as Pequenas Antillas Francesas do leste do mar Caribe, unha das illas de Barlovento. E montanosa e de orixe volcanica. Cristovo Colon foi o primeiro navegante europeo en visitar a illa o 15 de xuno de 1502. Poren, agas en 3 ocasions en que foi ocupada brevemente por outras nacions, a illa permaneceu baixo dominio frances desde a sua colonizacion en 1635. Martinica esta dominada polo Monte Pelee, que entrou en erupcion o 8 de maio de 1902. Destruiu completamente o primeiro asentamento europeo na illa (Saint Pierre) e matou mais de 30.000 persoas.

A illa foi ocupada primeiro polos pobos arauacos dende o 100 a.C. e logo polos caribes.^[2] O pobo caribe emigrara do continente as illas ao redor de 1201, segundo a datacion do carbono nos artefactos. Foron en gran parte desprazados, exterminados e asimilados polos tainos, que residian na illa na decada de 1490.^[3]

Martinica foi cartografiada por Cristovo Colon en 1493, pero Espana tina pouco interese na illa. Colon foi o primeiro navegante europeo en chegar a illa o 15 de xuno de 1502. Poren, agas en 3 ocasions en que foi ocupada brevemente por outras nacions, a illa permaneceu baixo dominio frances desde a sua colonizacion en 1635.

O 15 de setembro dese ano Pierre Belain d'Esnambuc, gobernador frances da illa de Saint Kitts, desembarcou no porto de Saint Pierre con 150 colonos franceses, logo de ser expulsado de Saint Kitts polos ingleses. D'Esnambuc reclamou Martinica para o rei frances Lois XIII e a Compania das Illas de America francesa, e fundou o primeiro establecemento europeo en Fort Saint-Pierre (agora Saint-Pierre). D'Esnambuc morreu en 1636 e deixoulle a compania e Martinica ao seu sobrino, Jacques Dyel Du Parquet. En 1637 este converteuse en gobernador da illa.

En 1636 os pobos indixenas caribes levantaronse contra os colonos para expulsalos da illa na primeira de moitas escaramuzas. O goberno frances rexeitou con exito os nativos e obrigounos a retirarense ao leste da illa, a peninsula de Caravelle na rexion enton conecida como o Capesterre. Os pobos caribes rebelaronse contra o goberno frances en 1658 e o gobernador Charles Houel du Petit Pre retomou a guerra contra eles. Houbo moitas vitimas mortais, e quen sobreviviron foron capturados e expulsados da illa. Alguns caribes fuxiron a Dominica ou a San Vicente, onde o goberno frances acordou deixalos en paz.

Debido a que habia poucos cregos catolicos nas Antillas francesas, moitos dos primeiros colonos franceses foron hugonotes que buscaban unha maior liberdade relixiosa da que podian gozar na Francia continental. Eran moi traballadores e fixeronse moi prosperos. Malia os editos de Lois XIV chegaren regularmente as illas para eliminar as "herexias" protestantes, estes foron ignorados en gran parte polas autoridades da illa ata o edito de Revogacion en 1685.

Desde setembro de 1686 ata principios de 1688 a coroa francesa utilizou Martinica como lugar de desterro para os hugonotes continentais que se negaron a reconverterense ao catolicismo. Mais de 1.000 hugonotes foron desterrados nese periodo, usualmente baixo condicions miserables e ateigadas que causaron a morte de moitos deles durante a travesia. Quen sobreviviron a viaxe distribuironse entre os plantadores da illa como "Engages" (servintes contratados) baixo o sistema de servidume que prevalecia nas Antillas Francesas.

Como moitos dos propietarios de Martinica eran hugonotes e compartian o sufrimento baixo as severas restriccions da Revogacion, comezaron a conspirar para emigraren de Martinica con moitos dos seus recentemente chegados irmans. Moitos deles foran alentados polos seus irmans catolicos, que esperaban a partida dos herexes para apropiarense dos seus bens. En 1688 case toda a poboacion protestante francesa de Martinica escapara as colonias britanicas americanas ou volveran aos paises protestantes. A politica decimou a poboacion de Martinica e do resto das Antillas francesas e atrasou a sua colonizacion durante decadas. O rei frances, enton, relaxou as suas politicas nas illas e deixounas susceptibles a ocupacion britanica durante o seculo seguinte.^[4]

Martinica foi ocupada varias veces polo imperio britanico, entre elas unha vez durante a Guerra dos Sete Anos e duas durante as Guerras napoleonicas. Gran Bretana controlou a illa case continuamente entre 1794 e 1815, ate que foi devolta a Francia ao remate das Guerras Napoleonicas.^[5] Martinica permaneceu como posesion francesa desde enton.

Conforme os prezos do azucre diminuiron a principios do seculo XIX, a clase dos sementadores perdeu influencia politica. En 1848 Victor Schoelcher persuadiu ao goberno frances para poner fin a escravitude nas Indias Occidentais francesas.^[5]

O 8 de maio de 1902 unha erupcion do Monte Pelee destruiu completamente Saint-Pierre e matou a 30.000 persoas. Debido a erupcion, chegaron refuxiados de Martinica en barcos as aldeas meridionais de Dominica pero alguns quedaron permanentemente na illa. O unico supervivente da cidade de Saint-Pierre foi Auguste Cyparis, salvado polas grosas paredes da sua cela na prision.^[6] Pouco despois, a capital cambiou a Fort-de-France, onde permanece hoxe.

En 1946 a Asemblea Nacional de Francia decidiu por unanimidade transformar a colonia nun Departamento de Ultramar de Francia. En 1974 pasou a ser un Departamento mais.

En 2009 as folgas xerais francesas do Caribe expuxeron tensions etnicas profundas e disparidades de clase dentro de Martinica.^[7]

Xunto con Guadalupe, Reunion, Mayotte e Guiana Francesa, Martinica e un dos Departamentos de Ultramar de Francia. Tamen e unha rexion ultraperiferica da Union Europea. Os habitantes de Martinica son cidadans franceses con dereitos politicos e legais completos. Martinica envia catro deputados a Asemblea Nacional de Francia e dous senadores ao Senado de Francia.

O 24 de xaneiro de 2010, durante un referendo, os habitantes de Martinica aprobaron cun 68,4% a pasaxe a ser unha "unica comunidade", no marco do artigo 73 da Constitucion, este substitue e exerce as competencias do consello xeral e o consello rexional.

Martinica dividese en catro "arrondissements", 34 comunas, e 45 cantons. Os catro arrondissements da illa, coas suas respectivas localizacions, son os seguintes:

• Fort-de-France e a unica prefectura de Martinica. Recolle a zona central da illa. Inclue catro comunas e dezaseis cantons. En 2013 a poboacion era 161.021 habitantes. Ademais da capital, inclue as comunidades de Saint-Joseph e Schoelcher.
• La Trinite e unha das tres subprefecturas da illa e ocupa a rexion nordes. Ten dez comunas e once cantons. En 2013 a poboacion era 81.475 habitantes. La Trinite conten as comunidades de La Trinite, Ajoupa-Bouillon, Basse-Pointe, Le Gros-Morne, Le Lorrain, Macouba, Le Marigot, Le Robert e Sainte-Marie.
• Le Marin, a segunda subprefectura de Martinica, compon a parte meridional da illa e componse de doce comunas e trece cantons. En 2013 a poboacion era 119.653 habitantes. A subprefectura inclue as comunidades de La Marin, Les Anses d'Arlet, Le Diamant, Ducos, Le Francois, Riviere-Pilote, Riviere-Salee, Sainte-Anne, Sainte-Luce, Saint-Esprit, Les Trois-Ilets e Le Vauclin.
• Saint-Pierre, e a terceira subprefectura da illa. Comprende oito comunas e cinco cantons, situados no noroeste de Martinica. En 2013 a poboacion era 23.402 habitantes. Xunto con Saint-Pierre, as suas comunidades incluen Le Carbet, Case-Pilote-Bellefontaine, Le Morne-Rouge e Le Precheur.

En 2013, a poboacion das principais cidades era: a capital, Fort-de-France, contaba con 84.174 habitantes (89.000 en 2008); Le Lamentin, 40.040 habitantes (39.410 en 2008) e Le Robert, 23.296 habitantes 23.903 en 2008).^[8] O 90 % dos habitantes son negros ou mulatos, e o 85 % son catolicos.

Forma parte do arquipelago das Antillas, Martinica esta situada no mar Caribe cerca do nordes da costa de Suramerica e ao redor de 700 km ao sueste da Republica Dominicana. Esta directamente ao norte de Santa Lucia, ao noroeste de Barbados, ao sueste de Porto Rico e a Republica Dominicana e ao sur de Dominica.

A area total de Martinica e de 1.100 km2, dos cales 40 km2 son auga e o restante terra. Martinica e a terceira illa mais grande das Antillas Menores logo de Trinidad e Guadalupe. Estendese 70 km de longo e 30 km de largo. O punto mais alto e o volcan de Mont Pelee con 1397 m sobre o nivel do mar.

O seu Produto interior bruto por habitante equivale a metade do de Francia metropolitana. Por iso, Martinica beneficiase dos fondos estruturais que outorga a Union Europea as zonas economicas menos favorecidas.

Principais intercambios comerciais:

• Importacions: Francia, Union Europea (excepto Francia metropolitana).
• Exportacions: Francia metropolitana, Guadalupe, Guiana Francesa, Union Europea (excepto Francia metropolitana).

• Illas de Barlovento
• Antillas Menores
• Monte Pelee

• Martinica
• Illas do Caribe
• Illas de Francia
• Antillas Menores
• Departamentos de Francia

• Wikipedia:Todos os artigos que requiren referencias
• Wikipedia:Artigos que requiren referencias desde setembro de 2016
• Mapas con varias figuras
• Wikipedia:Todos os artigos en progreso
• Wikipedia:Xeografia en progreso
• Wikipedia:Paxinas con mapas