Rachel Carson

Rachel Louise Carson (27 Mayis 1907, Springdale, Pensilvanya - 14 Nisan 1964), yayimladigi Sessiz Bahar isimli kitabi ile dunyada cevresel hareketi baslatan Amerikali ve DDT adli bir bocek ilacinin zararli oldugunu kanitlayan cevre dostu bir bilim insani.

Carson, kariyerine ABD Balikcilik Burosunda bir biyolog olarak baslamis ve 1950'lerde tam zamanli bir doga yazari haline gelmistir. 1951 yilindaki en cok satanlar listesinde yer alabilen The Sea Around, kendisine bir ABD Ulusal Kitap Odulu, yetenekli bir yazar olarak taninma firsati ve finansal guvenlik kazandi. Bir sonraki "The Edge of the Sea" adli kitabi ve Under the Sea Wind adli ilk kitabinin tekrar yayimlanan versiyonu da cok satanlar listesine girdi. Bu deniz uclemesi, kiyilardan derinliklere kadar tum okyanus yasamini anlatiyordu.

Carson, 1950'lerin sonlarinda dikkatini, ozellikle sentetik pestisitlerin neden olduguna inandigi bazi problemlere karsi korumaya yoneltti. Bunun sonucunda Silent Spring cevresel endiseleri Amerikan halkinin benzeri gorulmemis bir paya getiren adli kitap oldu. Silent Spring, kimyasal sirketlerin siddetli muhalefetle karsi karsiya kalmasina ragmen, ulusal pestisit politikasinda tersine bir yol acti ve bu da ulusal capta DDT ve diger zirai mucadele yasaklanmasina yol acti. Carson'a olumunden sonra Ozgurluk Baskanin Madalyasi ile Jimmy Carter tarafindan odullendirildi.

Rachel, DDT adi verilen maddeyi olen kuslarin yumurtasina bakarak kesfetmistir. Bircok deney sonucu yumurtanin kabugunda DDT oldugunu anlamistir. Boylece halkimizda cevre bilincini olusturmus ve dunyamizi zehirleyen bu tur kimyasal maddelerin kullanimina yasal olarak sinirlilik getirmistir. Bu konuda ilerlemeler surse de ne yazik ki henuz kesin bir basari elde edilememistir. 14 Nisan 1964 tarihinde hayatina veda etmistir.

Carson, yayimladigi sessiz bahar isimli kitabi ile dunyada cevresel hareketi baslatmistir.^{[kaynak belirtilmeli]}

1917 ABD'nin Pensilvanya eyaletinde bir kasaba. Kucuk Rachel babasiyla gol kenarinda gezerken ilginc bir doga olayina tanik olur. Kartalin tavsani ucurdugunu zannederken babasi ona kartalin tavsani avladigini yemek icin yuvasina goturdugunu anlatir. Evlerine donerken babasi bunun gayet normal oldugunu soyler ve bir deyimle aciklar: Buyuk Balik Kucuk Baligi Yutar.

Rachel Carson dogada gordugu her seyi defterine yazar boylece hem unutmaz hem de ertesi gun arkadaslariyla paylasabilir. Rachel universitede ZOOLOJI bolumunu secer. Aldigi egitimle dogayi ve canlilari korumaya ve incelemeye koyulur. O yillarda tarimda kullanilan bocek oldurucu ilaclar uretilmistir. Ve bu kimyasallar tarim yapan ciftcilerin eline gecer. Bu kimyasallar sadece bocekleri degil boceklerle beslenen yabani hayvanlarida oldurur. Tarlalarin verimiyle dunyanin her yerindeki yabani hayvanlarin olumu artar.

ABD'de yasayan Amerikan kartallarinin sayisinin azalmasi da dikkatini ceker. Rachel doganin dengesinin bilinmeyen bir sebeple bozuldugunun farkindadir. Dengeyi bozan etkenleri bulmak icin gece-gunduz calisir. Ulastigi ip uclari ise ona kimyasal bocek olduruculeri gosterir. Yillarca suren arastirmalarinin sonucunda dogayi kimyasal bocek olduruculerin bozdugunu anlar. Halki bu konuda bilinclendirmek icin gazetelere yazilar yazar. Oysa bu yazilar insanlarin dikkatini cekmez. Ayni zamanda Carson'un dusunceleri bu isten para kazananlarin isine gelmez. Rachel Carson savasindan vazgecmez ve doganin korunmasini, kimyasal bocek olduruculerin (DDT) kullanilmamasini dikkat ceken yazilarini kitaplastirir. SESSIZ BAHAR adli kitabi kisa surede etkisini gosterir. Carson'un yazdigi kitap ve yaptigi arastirmalari insanoglunun dogaya verdigi zarari kanitlar. (E.D. Kocaman)

Dunyayi kurtarmaya calisan 100 cevreci Ingiltere hukumetine bagli cevre orgutu, bir grup uzmanla birlikte yaptigi calisma sonucunda, dunyayi kurtarmak icin en cok gayreti sarf eden 100 kisi veya kurulusun isimlerini belirledi.

Bilim insanlari, yazarlar, kampanya organizatorleri ve ekonomistlerin agirlikla yer aldigi, "gelmis gecmis en cok caba harcayan 100 cevreci" listesinin ilk sirasinda, 1962'de yazdigi "sessiz bahar" adli kitapla, bircok kisi tarafindan modern cevrecilik hareketini baslattigina inanilan Amerikali bilim insani Rachel Carson gosterildi. Carson, halen populer olan kitabinda, tarim ilaclarinin oldurucu etkisine dikkati cekmis ve bircok kisinin cevrecilik konusunda bilinclenmesine yardim etmisti.

Listenin ikinci sirasinda ise Almanya dogumlu ekonomist E.F. Schumacher yer aldi

Ucuncu sirada guclendirilebilir kalkinma komisyonu baskani Jonathan Porritt, dorduncu sirada Ingilizlerin dunyaca unlu doga belgeseli yapimcisi Sir David Attenborough, besinci sirada ise "Kuresel Isinmayi durdurmanin tek yolu Nukleer Enerji" sozunun ve gaia teorisinin sahibi Ingiliz biyolog James Lovelock yer aldi.

Rachel Carson uzun bir sure mucadele ettigi gogus kanseri sonucu 1964'te oldu.

Rachel Carson, 27 Mayis 1907'de, Pennsylvania'nin Springdale yakinlarindaki bir aile ciftliginde Pittsburgh'tan Allegheny Nehri'nin uzerinde dogdu. Maria Frazierve bir sigorta saticisi Robert Warden Carson'in kiziydi. Cocukken ailesinin 65 donumluk ciftlik cevresinde cok fazla zaman harcadi.

Hirsli bir okuyucu olmasiyla birlikte sekiz yasinda hikayeler (genellikle hayvanlarla ilgili) yazmaya basladi ve ilk oykusunu on yasinda yayinladi. Dogal dunya, ozellikle de okyanus, edebiyat en sevdigi noktalardi. Carson, onuncu sinifa kadar Springdale kucuk okuluna devam eder ve ardindan Pennsylvania yakinlarindaki Parnassus'ta liseyi tamamlar ve 1925 yilinda kirk bes ogrencili sinifinin birincisi olarak mezun olur. Liselerde oldugu gibi Pennsylvania College for Women'da (bugun Chatham Universitesi olarak da bilinir) Carson biraz yalnizdi. Ilk basta Ingilizce okudu, ancak Ocak 1928'de biyoloji bolumune gecti ve ayni zamanda okuldaki ogrenci gazetesine ve edebi ekine katkida bulundu. 1928'de Johns Hopkins Universitesinde mezun olmayi kabul etse de maddi zorluklar nedeniyle Pennsylvania Women for Women'da kalmaya zorlandi; 1929'da magna cum laude'yi bitirdi. Deniz Biyolojisi Laboratuvari'ndaki yaz kursundan sonra Johns Hopkins'de hayvanat bahcesi ve genetik alanindaki calismalarini 1929 sonbaharina kadar surdurdu.

Lisans egitimini tamamladiktan sonra Carson, yari zamanli bir ogrenci oldu. Raymond Pearl'un laboratuvarinda, sicanlar uzerine calisti ve Drosophila ile birlikte egitim icin para kazanmak icin asistanlik yapti. Cukur otlak ve sincaplarla yanlis baslangic yaptiktan sonra, baliktaki pronefrozlarin embriyonik gelisimi uzerine bir tez projesi tamamladi. Haziran 1932'de zoolojide yuksek lisans yapti. Doktora programina devam etmeyi planliyordu, ancak 1934'te Carson, ailesi icin tam zamanli bir ogretim pozisyonu aramak zorunda kaldi ve Johns Hopkins'ten ayrilmak zorunda kaldi. 1935'te mali durumlarini kotulestirerek babasi aniden oldu ve yaslanan annesini Carson'a birakti. Lisans biyoloji danismani Mary Scott Skinker'in cagris da bulundu ve ABD Balikcilik Burosu'yla gecici bir yere yerlesti. Waters Under Romance baslikli bir dizi haftalik egitim yayinlarinin radyo kopyasini yazdi. Elli iki yedi dakikalik program dizisi, su yasami uzerine yogunlasti ve balik biyolojisi ve buro calismalarinda halkin ilgisini cekmeyi amacladi. Carson, serinin arastirmasina, yerel gazetelere ve dergilere dayanan Chesapeake Korfezi'ndeki deniz yasami uzerine makaleler yayinlamaya basladi .Carson'un sefi, radyo dizisinin basarisindan memnun oldugu icin ona balikcilik burosu hakkinda genel bir brosurun giris bolumunu yazmasini istedi. Ayni zamanda ilk tam-zamanli pozisyona getirilmesi icin calisti. Sivil hizmet sinavina katilan diger tum basvuru sahiplerinin arasinda ve 1936'da Su Urunleri Burosu tarafindan tam zamanli mesleki pozisyon icin ikinci bir sucul biyolog olarak ise alinan ikinci kadin oldu.

ABD Balikcilik Burosunda Carson'un temel sorumluluklari balik populasyonlari ile ilgili alan verilerini analiz etmek ve raporlamak ve halk icin brosurler yazmakti. Arastirmalarini ve deniz biyologlari ile istisarelerini baslangic noktalari olarak kullanarak, Baltimore Sun'a ve diger gazetelere surekli makaleler yazdi. Bununla birlikte, Ocak 1937'de ablasi oldugunde ailesinin sorumluluklari daha da artti.

Atlantik Mountly, Temmuz 1937'de ilk su urunleri burosu brosuru icin yazdigi, Waters Dunyasi adli bir makalesinin gozden gecirilmis bir versiyonunu kabul etti. Muduru bu amac icin cok iyi oldugunu dusunuyordu. Denizalti olarak yayinlanan deneme, okyanus tabani boyunca bir yolculugun canli bir anlatimiydi. Carson'un yazarlik kariyerinde buyuk bir donum noktasi oldu. Yayinevi Simon & Schuster, Undersea'dan etkilendi ve Carson'la temasa gecti daha sonra bir kitap haline getirilmesini onerdi. Yillarca yazilmis olan Under The Sea Ruzgari (1941), mukemmel degerlendirmeleri almis, ancak kotu bir sekilde satmisti. Bu esnada, Carson'un makale yazarligi basarisi devam etti - ozellikleri Sun Magazine, Nature ve Collier'inda. 1945'in ortalarinda Carson, yalnizca guvenlik ve ekolojik etkiler icin testlere baslamis olan devrim niteligindeki yeni bir bocek ilaci olan (Hirosima ve Nagasaki'nin atom bombalari sonrasinda "bocek bombasi" olarak anilmaktadir) DDT konusuyla karsilasti. DDT, o sirada Carson'un bircok yazdiklarindan biriydi ve editorler konuyu cekici buluyorlardi; DDT'de 1962 yilina kadar hicbir sey yayinlamadi.

Carson, Balikcilik ve Yaban Hayati Hizmetinde yukseldi, 1945 yilina gelindiginde, kucuk bir yazi yazarini denetledi ve 1949'da yayinlarin bas editoru oldu. Yazi isleri ve alan calismasi, ozgurluk icin artan firsatlar sunmasina ragmen giderek sikici idari sorumluluklari da beraberinde getirdi. 1948 yilina gelindiginde, Carson ikinci bir kitap icin calismalar yapiyordu ve tam zamanli yazmaya gecis yapmak icin bilincli bir karar vermisti.

Oxford University Press, Carson'un okyanus yasam oykusu onerisine ilgi duydugunu belirtti ve 1950 yilinin baslarinda onu cevreleyen Deniz Yazisi metninin tamamlanmasini hizlandirdi. Bolumler Science Digest'de ve Yale Incelemesinde -en sonradan bir Adanin Dogusu- adli kitabinda ortaya cikti ve Biliminin Gelistirilmesi icin Amerikan Birligi George Westinghouse Bilim Yazma Odulu'nu kazandi. Dokuz bolum, The New Yorker'da Haziran 1951'den baslayarak serilestirildi ve kitap 2 Temmuz 1951'de Oxford University Press tarafindan yayinlandi. Cevremizdeki Deniz, 86 hafta boyunca New York Times'in En Cok Satanlar Listesi'nde kaldi ve Reader's Digest tarafindan kisaltildi. 1952'de Nonfiction ve Burroughs Madalyasi ile 1952 Ulusal Kitap Odulu kazandi ve Carson'un iki fahri doktorasini kazandi. Ayrica bir belgesel filmi lisansladi. Denizin basarisi, Denizin Altindaki Ruzgar'in yeniden yayinlanmasina yol acti ve bu da en cok satan oldu. Basari ile finansal guvenlik geldi ve 1952'de Carson tam zamanli yazmaya konsantre olmak icin gorevinden vazgecti.

Carson konusma nisanlari, fan postasi ve Cevremizdeki Deniz'le ilgili diger yazismalardan ve ayrica inceleme hakkini sagladigi belgesel senaryo uzerine calismalarla bogulmustu.

Carson, 1953 yazinda Maine'nin Southport Adasi'ndaki Dorothy Freeman'la tanisti. Freeman unlu yazarin komsusu olmak oldugunu duyunca, Carson'a onu bolgeye davet ettigini yazmisti. Carson'un hayatinin sonuna kadar dayanacak olan son derece yakin bir dostlugun baslangiciydi.Iliskileri esas olarak mektuplarla ilerledi ve yaz boyunca Maine'de birlikte gorustuler. 12 yil boyunca 900 mektuplasma oldu. Bunlarin bircogu Beacon Press tarafindan 1995 yilinda yayinlanan Always, Rachel adli kitapta yayinlandi.

1953'un basinda Carson, Atlantik kiyisinin ekolojisi ve organizmalari uzerine saha calismalari baslatti. 1955'te deniz uclemesinin ucuncu cildini tamamladi; Deniz Kenari, kiyi ekosistemlerinde (ozellikle Dogu Deniz Kenari boyunca) hayata odaklaniyor. New Yorker'da, 26 Ekim'de Houghton Mifflin'in (yine yeni bir yayinci) yayinladigi kitaptaki kisa bir sure icinde takdir gordu. Bu arada, Carson'un acik ve siirsel eser hakkindaki sohreti iyi kuruldu; Deniz Kenari, Etrafimizdaki Deniz'e kiyasla oldukca hevesli olmasa da son derece olumlu elestiriler aldi.

1955 ve 1956 yillari arasinda Carson, Omnibus bolumu icin "Something About the Sky" senaryosu da dahil olmak uzere bir dizi projede calisti ve populer dergiler icin makaleler yazdi. Bir sonraki kitap icin plani evrimi ele almakti, ancak Julian Huxley'nin Evrim'in Harekete Gecmesi ve bu konuyla ilgili net ve cekici bir yaklasim bulmakta yasadigi zorluk onu projeden vazgecti. Daha sonra gecici olarak Dunyayi Anmak baslikli bir cevre temali kitap projesini kabul etti ve Doga Koruma gibi diger koruma gruplariyla birlesti.

1957 yilinin sonlarina gelindiginde, Carson yaygin pestisit spreylemesi icin federal onerileri yakindan takip ediyordu. Carson hayatinin geri kalani ana profesyonel odak noktasi bocek ilacinin asiri kullaniminin tehlikeleri olacaktir.

Carson'un en taninmis kitabi Houghton Mifflin tarafindan 27 Eylul 1962 tarihinde yayinlandi. Kitap pestisitlerin cevre uzerindeki zararli etkilerini tanimladi ve cevre hareketinin baslatilmasina yardimci olmakla konusunda genis bir yelpazede yer aldi. Carson, DDT ile ilgili endiseleri artiran tek kisi degildi [32], ancak bilimsel bilgi ve siir yazarliginin bilesimi genis bir kitleye ulasmasina yardimci oldu ve DDT kullanimina muhalefetin odaklanmasina da yardimci oldu. 1994'te Silent Spring'in bir baskisi, Baskan Yardimcisi Al Gore tarafindan yazilan bir tanitim ile yayinlandi. 2012'de Silent Spring, modern cevre hareketinin gelisimindeki rolunden dolayi Amerikan Kimya Toplulugu tarafindan Ulusal Tarihi Kimyasal Yer isareti olarak secildi.

Carson, 1940'larin ortalarinda baslamak uzere bircogu II. Dunya Savasi'ndan bu yana bilimsel askeri kaynak yoluyla gelistirilen sentetik pestisitlerin kullanilmasindan endise duyuyordu.

ABD federal hukumetinin 1957 yilinda gubrenin yok edilmesi programiydi ancak bu Carson'un arastirmalarini bir sonraki kitap olan pestisit ve cevresel zehirlere ayirmasina yol acti.Gubre programi, ozel arazinin puskurtulmesi de dahil olmak uzere, DDT ve diger zirai mucadele ilaclarini (fuel oil ile karistirilarak havaya puskurtulmesi) iceriyordu. Long Island'daki arazi sahipleri puskurtme isleminin durdurulmasi icin bir dava acti ve etkilenen bolgelerden bircogu olayi yakindan takip etti. Yargitay, dava kaybolmasina ragmen, dilekcelere gelecekte potansiyel cevresel hasarlara karsi ihtiyati tedbir karari verme hakki tanidi; bu daha sonraki basarili cevresel eylemler icin temel olusturdu.

Audubon Naturalist Society de bu tur puskurtme programlarina aktif olarak karsi cikti ve Carson'u hukumetin sprey uygulamalarini ve ilgili arastirmalari kamuoyuna aciklamak icin gorevlendirdi. Carson, DDT'ye atfedilen cevresel hasar ornekleri toplayarak Silent Spring haline gelecek dort yillik projeye basladi. Ayrica baskalarinin; denemeci E. B. White ve bir dizi gazeteci ve bilim adami davaya katilmaya tesvik etmeye calisti. 1958 yilina gelindiginde Carson, Newsweek'in bilim gazetesi yazari Edwin Diamond ile ortak yazmayi planlayan bir kitap anlasmasi duzenlemisti.

Arastirmasi ilerledikce Carson, pestisitlerin fizyolojik ve cevresel etkilerini belgeleyen oldukca buyuk bir bilim adami toplulugu buldu. Ayrica, kisisel bilgi birikimine sahip bircok hukumet bilimcisi ile kisisel baglantilarindan yararlandi. Bilimsel literaturu okumanin ve bilim adamlariyla roportaj yapmanin sonucunda Carson iki bilimsel kamp buldu: pestisitin puskurtme olasiligina iliskin tehlikeyi reddedenler ve zarar olasiligina acik olanlar yani biyolojik zararli kontrolu gibi alternatif yontemleri dusunmeye istekli olanlar.

1959 yilina gelindiginde, USDA'nin Tarimsal Arastirma Servisi Carson ve digerlerinin elestirilerine bir kamu hizmeti filmi olan Fire Ants deneme ile yanit verdi; Carson pestisitlerin insanlara ve vahsi yasami tehdit eden tehlikeleri gormezden gelen "cilginca propaganda" olarak nitelendirdi.

O ilkbaharda Carson, kus populasyonlarindaki son dususe atif yapan The Washington Post gazetesinde yayinlanan bir mektup yazdi: "Kuslarin Susturulmasi". Konusu bocek ilaci asiri kullanimiydi.

Ayni zamanda "Buyuk Kizilcik Skandali"nin yiliydi: 1957, 1958 ve 1959 ABD kizilagaclarinin yuksek duzeyde herbisit aminotriazol (laboratuvar sicanlarinda kansere neden olan) icerdigi ve tum kizilcik urunlerinin satisinin durdurdu. Carson, pestisit duzenlemelerini revize etme uzerine gelen FDA oturumlarina katildi; okudugu bilimsel literaturun buyuk bir kismiyla celisen uzman ifadesini iceren kimyasal endustri temsilcilerinin agresif taktikleri tarafindan cesaretini kirilmisti. Ayrica, bazi pestisit programlarinin arkasinda yatan mali tesvikleri de merak ediyordu.

Ulusal Saglik Enstituleri Tip Kutuphanesi'ndeki arastirmalar sonucunda Carson kanser kaynakli kimyasallar sorununu arastiran tibbi arastirmacilarla temasa gecti. Ozellikle onem tasiyan bir husus; bircok bocek ilaci kanserojeni olarak siniflandirilan Ulusal Kanser Enstitusu arastirmaci ve cevre kanseri bolumu kurucu direktoru Wilhelm Hueper'in calismalariydi. Carson ve arastirma asistani Jeanne Davis, NIH kutuphaneci Dorothy Algire'nin yardimiyla pestisit-kanser baglantisini desteklemek icin kanit buldu. Carson genis bir dizi sentetik bocek ilaci toksisitesine iliskin kanitlari acikca buldu ancak bu tur sonuclar pestisit kanseri olusumlarini inceleyen kucuk bilim adamlari toplulugunun otesinde cok tartismaliydi.

1960'a gelindiginde, Carson yeterli arastirma materyaline sahipti ve yazisi hizla ilerliyordu. Literatur taramasina ek olarak, yuzlerce kisisel pestisit maruziyet olayini ve sonucta ortaya cikan insan hastaliklari ve ekolojik hasari arastirmisti. Bununla birlikte Ocak ayinda duodenal ulser, ardindan birkac enfeksiyon hafta boyunca yatagini yitirmedi ve Silent Spring'in tamamlanmasini buyuk olcude erteledi.

Mart ayinda tamamen duzelmeye yaklasirken sol memesinde mastektomi gerektiren kistler kesfetti. Doktoru proseduru ihtiyatli olarak nitelendirdi ve Aralik ayina kadar baska tedaviler onermedi ancak Carson, tumorun aslinda malign oldugunu ve kanserin metastas yaptigini fark etti. Arastirma ve yazimin cogu, biyolojik kontroller hakkindaki yeni arastirmalarin tartisilmasi ve bir avuc yeni pestisitin arastirilmasi haricinde, 1960 sonbaharinda yapildi.

Bununla birlikte, daha fazla saglik sikintisi, 1961 ve 1962 baslarinda revizyonlari yavaslatti.

Biyografi yazari Mark Hamilton Lytle'in yazdigi gibi Carson "savas sonrasi Amerikan kulturunu tanimlayan bilimsel ilerlemenin paradigmasini sorgulayan bir kitap yazmak icin kendinden emin bir sekilde karar verdi." Sessiz Bahar'in en belirgin ozelligi insanlarin dogal dunyada sahip olduklari guclu ve genellikle olumsuz etkileri gosterir.

Carson'un temel argumani bocek ilacinin cevre uzerinde zararli etkilere sahip olmasidir, daha dogrusu biyosit olarak adlandirilirlar. DDT en iyi ornektir, ancak diger sentetik bocek ilaci da incelenmektedir; bunlarin cogu biyoakumulasyona tabidir. Carson ayrica kimya endustrisini, kasitli olarak dezenformasyonu ve kamu gorevlilerini endustri iddialarini elestirel olmayan bir sekilde kabul ettirmekle sucladi.

Carson, zayiflamis ekosistemlerin ongorulemeyen istilaci turlere bulanmasina ragmen, ozellikle hedeflenen zararlilarla bocek ilacina karsi direnc gelistigi icin, gelecekte artan sonuclarin olacagi ongorusunde bulundu Kitap, kimyasal zararlilara karsi bir alternatif olarak zararli kontrolu biyotik bir yaklasim icin cagri ile bitiyor.

Pestisit DDT'ye gelince, Carson aslinda hicbir zaman tamamen yasak olmasini istemedi. Silent Spring'de yaptigi argumanlardan bir digeri, DDT ve diger bocek ilaclarinin cevresel yan etkileri olmasa bile, bocek olduruculeri boceklere karsi direncli hale getirecekleri, bocek ilaclarinin hedef bocek populasyonlarini ortadan kaldirmada faydasiz kilacagini soyluyordu.

Carson, zayiflamis ekosistemlerin ongorulemeyen istilaci turlere bulanmasina ragmen, ozellikle hedeflenen zararlilarla bocek ilacina karsi direnc gelistigi icin, gelecekte artan sonuclarin olacagi ongorusunde bulundu. Kitap, kimyasal zararlilara karsi bir alternatif olarak zararli kontrolu biyotik bir yaklasim icin cagri ile kapanir.

Gogus kanserinden ve tedavisine zayif dusen Carson, Ocak 1964'te solunum yolu virusu gecirdi. Durumu bozuldu ve Subat ayinda doktorlar radyasyon tedavilerinden agir anemi bulduklarini acikladi ve Mart ayinda kanserin karacigerine ulastigini kesfettiler. 14 Nisan 1964'te Maryland Silver Spring'deki evinde kalp krizi gecirerek hayatini kaybetti.

• Amerikali doga tarihcileri
• Amerikali vejetaryenler
• Johns Hopkins Universitesinde ogrenim gorenler
• 1907 dogumlular
• Allegheny County dogumlular
• 1964'te olenler
• 20. yuzyil Amerikali yazarlari
• 20. yuzyil Amerikali bilim insanlari
• Amerikali cevreciler
• Amerikali kadinlar
• Baskanlik Ozgurluk Madalyasi sahipleri
• Meme kanserinden olenler
• Cullum Cografya Madalyasi sahipleri
• Cevrecilik tarihi
• 20. yuzyilda Amerikali zoologlar
• American Academy of Arts and Letters uyeleri

• Kaynaksiz anlatimlar iceren maddeler
• Commons kategori baglantisi Vikiveri'de tanimli olan sayfalar
• BIBSYS tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• BNE tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• BNF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• CANTIC tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• CINII tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• GND tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• ISNI tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• LCCN tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• LNB tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• MusicBrainz tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• NDL tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• NKC tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• NLA tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• NLG tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• NLI tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• NLK tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• NSK tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• NTA tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• RERO tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• SELIBR tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• SNAC-ID tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• SUDOC tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• Trove tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• ULAN tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• VIAF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri
• WorldCat-LCCN tanimlayicisi iceren Vikipedi maddeleri