Buz devi
- Afrikaans
- l`rby@
- Az@rbaycanca
- B'lgarski
- Bosanski
- Catala
- khwrdy
- Cestina
- Deutsch
- Ellenika
- English
- Espanol
- Eesti
- frsy
- Francais
- Frysk
- Avane'e
- `bryt
- hindii
- Hrvatski
- Hayeren
- Bahasa Indonesia
- Islenska
- Italiano
- Ri Ben Yu
- k`art`uli
- hangugeo
- Lietuviu
- Makedonski
- Bahasa Melayu
- mnmaabhaasaa
- Nederlands
- Norsk bokmal
- Occitan
- pnjby
- Portugues
- Romana
- Russkii
- Simple English
- Srpski / srpski
- Svenska
- aithy
- Ukrayins'ka
- O`zbekcha / uzbekcha
- Tieng Viet
- Wu Yu
- margaluri
- Zhong Wen
Buz devi, gaz devlerine benzer bicimde kati yuzey barindirmayan ve onemli olcude gazlardan olusan ama icerdikleri elementlerden dolayi onlardan ayrilan bir gezegen kumesidir. Buz devleri, buzdan olusmus bir sert yuzey barindirmazlar.[1] Buzlu maddeler yuksek sicakliga sahip bir cekirdegin uzerinde yogun bicimde bulunurlar. Gunes sisteminde iki adet buz devi bulunmaktadir, bunlar sirayla Uranus ve Neptun'dur. Buz devleri Voyager 2 isimli insansiz uzay araci tarafindan ziyaret edilmistir.
Ozellikler
[degistir | kaynagi degistir]Gaz devleri ile arasindaki farklar
[degistir | kaynagi degistir]Buz devlerinin en ayirt edici ozellikleri; Jupiter ve Saturn gibi gaz devlerinin barindirdigi elementlerden daha agir elementleri de yapisinda barindirmasidir. Bu elementler genel olarak karbon, nitrojen, sulfur ve oksijendir. Buz devleri bunlarin yaninda gaz devlerinin cogunlugunu olusturan hidrojen ve helyumu da barindirirlar.[2] Hem bu sebepten hem de kati yuzey barindirmadiklari icin gaz devleri kategorisine de alinmislardir.
Kutle
[degistir | kaynagi degistir]Uranus ve Neptun'un kutlesi yaklasik %20 civarinda helyum ve hidrojenden olusur. Neptun orneginde oldugu gibi genellikle buz devlerinin kutlesinin cogu (yuzde 80'i veya daha fazlasi) kayac yapili kucuk bir cekirdegin etrafinda bulunan ve yuksek sicakliktan dolayi erimis olan yogun buzlu maddelerden olusur, bunlar; metan, amonyak ve sudur. Buz devlerinden kutlesi en yogun yapiya sahip olan Neptun'dur.[3] Jupiter ve Saturn gibi gaz devlerinde ise gezegen kutlesi %90 uzeri seviyede helyum ve hidrojenden olusur.
Manyetik Alan
[degistir | kaynagi degistir]Neptun ve Uranus'un manyetik alanlari alisilmisin disinda olarak yer degistirmis ve egilmistir. Manyetik alanlarinin etki gucu; Jupiter, Saturn gibi gaz devlerinin ve Dunya, Mars gibi kati yuzeyli gezegenlerin arasinda bulunup orta seviyededir. Dunya'nin etki alanina kiyasla Uranus'un 50 ve Neptun'un 25 kat daha fazla etki gucu vardir. Gunes sistemimizde bulunan buz devlerinin ekvator manyetik alan gucleri, Dunya'nin 0.305 gauss birimine gore Uranus'un yuzde 75 ve Neptun'un yuzde 45'tir. Bu durum, buz devlerinin manyetik alanlarinin iyonize konveksiyonlu bir buzlu sivi ortusunden olusmasi sebebiyle kaynaklandigina inanilmaktadir.[4]
Ayrica bakiniz
[degistir | kaynagi degistir]Kaynaklar
[degistir | kaynagi degistir]- ^ "What Is The Surface of Neptune Like?". universetoday.com. 20 Nisan 2016. 17 Agustos 2010 tarihinde kaynagindan arsivlendi. Erisim tarihi: 14 Mart 2021.
- ^ "Outer Planets: The Ice Giants" (PDF). lpi.usra.edu. 14 Haziran 2007 tarihinde kaynagindan arsivlendi (PDF). Erisim tarihi: 14 Mart 2021.
- ^ "In Depth (Neptune)". solarsystem.nasa.gov. 16 Mayis 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi. Erisim tarihi: 14 Mart 2021.
- ^ "The Nature and Origin of Magnetic Fields". evildrganymede.net. 15 Subat 2005 tarihinde kaynagindan arsivlendi. Erisim tarihi: 14 Mart 2021.
