Apollo 5

Apollo 5 (ayrica AS-204 olarak da bilinir), astronotlari Ay yuzeyine tasiyacak olan Apollo Ay Modulu'nun (LM) murettebatsiz ilk ucusuydu. Ay modulu'nu tasiyan Saturn IB roketi 22 Ocak 1968'de Cape Kennedy'den firlatildi. Gorev basarili oldu, fakat programlama sorunlari nedeniyle baslangicta planlanandan farkli; alternatif bir gorev yurutuldu.

Apollo 5 ay modulu inis ve kalkis motorlarinin ve bolumlerin birbirinden ayrilmasinin ilk defa uzayda test edildigi gorevdir. Inis motoru uzayda ateslenen ilk ayarlanabilir roket motoru olma ozelligi tasiyordu.

Gorev ayni zamanda inis iptal simulasyonu da icermekteydi. Bu durumda kalkis modulu inis yapilirken ayrilarak motorlarini atesliyor ve inis modulunu birakarak yukseliyordu.

Apollo 4 gibi bu ucusta gecikmeler yasadi. Gecikmenin baslica nedeni ay modulunun programin gerisinde kalmasiydi. Modulun insaasinda sahip olunan tecrubenin yetersizligi bu gecikmenin nedeni sayilabilirdi.

Ilk insansiz ucus icin modulun 1966 Eylul'unde firlatma sahasina getirilmesi ve 1967 Nisan'inda firlatilmasi gerekiyordu. Fakat surekli yasanan gecikmeler bunu zora soktu. ay modulunun tasarimi bitmesine ragmen insaasinda kullanilacak ozel yapim parcalarin uretiminin yavas olmasi gecikmeyi arttiriyordu. Bunun yaninda inis icin kullanilacak motor yeteri kadar akici calismiyor, kalkis motoruysa kaynak ve uretim sorunlarina sahipti.

Sorunlarin cozulerek modulun tamamlanmasi programda var olan firlatmadan 3 ay sonraya yani 23 Haziran, 1967'ye kadar olmadi. Ay Modulu-1 firlatma icin Cape Canaveral'a getirildi. 4 ay suren test ve onarimin ardindan 19 Kasim'da firlatma aracina yerlestirildi.

17 Aralik 1967'de Grumman'da Ay Modulu 5 (Apollo 11) ustunde gerceklestirilen testlerden biri olan kabin basinc testi camlarin kirilmasi sonucu basarisiz oldu.

28 Aralik, 1967'de ay modulu 5'in basarizligi sonucunda firlatilacak olan Ay Modulu 1'de camlari gorevin selameti acisindan aluminyum levhalarla degistirildi.

Apollo 5'i yorungeye tasiyacak olan arac Saturn IB adli roketti. Saturn V'ten daha kucuk olan bu roket, test modulunu Dunya yorungesine cikartabilecek gucteydi. Apollo 5'te kullanilan IB roketi aslinda Apollo 1 icin hazirlandi, fakat cikan bir yangindan oturu yetistirilemedi ve yenilenip Apollo 5 icin kullanildi.

Ucustan once ay modulunun camlari aluminyum plakalarla degistirildi. Ayrica uretimi hizlandirmak icin inis bacaklari olmadan uretildi. Murettebat veya hizmet modulu olmadan firlatma kacis sistemine gerek yoktu. Bunlarin sonucu olarak normalde 68 metre olacak olan roket sadece 55 metreydi.

22 Ocak 1968 yilinda gun batimindan once Apollo 5 firlatildi. Saturn IB mukemmel calisarak ikinci asamada ay modulunu (163 ile 222 km) yorungeye yerlestirdi. Yorungeyi 2 kez tamamladiktan sonra testlere basladi, fakat inis motorlarinda yapilan ilk test sorunla karsilasti. Motor, calistirilmasindan 39 saniye sonra otomatik olarak kapanmasi gerekirken 4 saniyede kapaniyordu. Kalkis oncesi bir yakit sizintisindan suphelenildi ve bunu motorun askiya alinmasi takip etti. Askiya alinan motorun calismak icin gereken basinca cikmasi daha fazla zaman gerektiriyordu.

Yer kontrolculeri inis motorlarinin iki kez daha manuel calistirilmasi denedikten sonra kalkis iptal testi uygulanip ardindan bir kez de kalkis motoru calistirildi.

11 saat 10 dakikanin ardindan test bitirildi ve modul ustundeki kontrol kaldirilarak hava direnciyle tekrar atmosfere girip yanabilecekleri bir yorungeye birakildilar. Kalkis bolumu 24 Ocak'ta, inis bolumuyse 12 Subat'ta atmosfere girerek yandi.

Inis motoru programlama hatasina ragmen, NASA gorevin modulu kanitladigini aktararak basarili olarak ilan etti. Ikinci insansiz ucus olacak olan LM-2 iptal edildi. LM-3'un ise ilk insanli ucus olarak Apollo 9'la gitmesine izin verildi.

Logo NASA tarafindan degil Grumman'daki modulu yapan muhendisler tarafindan tasarlanmisti. Modulu inis bacaklari olmadan, inis iptal testi yaparken ve ay saginda olarak gostermistir.^{[kaynak belirtilmeli]}

• Apollo Projesi araclari
• 1968'de Amerika Birlesik Devletleri

• Bilgi alt kutulu maddeler
• Kaynaksiz anlatimlar iceren maddeler