Colorado
- Afrikaans
- 'amaarenyaa
- Aragones
- AEnglisc
- l`rby@
- 'rmy'
- ldrj@
- mSr~
- Asturianu
- Aymar aru
- Az@rbaycanca
- toerkhjh
- Bashk'ortsa
- Basa Bali
- Boarisch
- Zemaiteska
- Bikol Central
- Belaruskaia (tarashkevitsa)
- Belaruskaia
- Betawi
- B'lgarski
- bhojpurii
- Bislama
- baaNlaa
- bod-yig
- bissnnupriy'aa mnnipurii
- Brezhoneg
- Bosanski
- Buriaad
- Catala
- Chavacano de Zamboanga
- Min Dong Yu / Ming-deng-ngu
- Nokhchiin
- Cebuano
- Tsetsehestahese
- khwrdy
- Corsu
- Qirimtatarca
- Cestina
- Chavashla
- Cymraeg
- Dansk
- Dagbanli
- Deutsch
- Zazaki
- Evegbe
- Ellenika
- Emilian e rumagnol
- English
- Esperanto
- Espanol
- Eesti
- Euskara
- frsy
- Suomi
- Foroyskt
- Francais
- Arpetan
- Nordfriisk
- Frysk
- Gaeilge
- Gagauz
- Gaidhlig
- Galego
- Avane'e
- Gaelg
- Hausa
- Ke Jia Yu / Hak-ka-ngi
- Hawai`i
- `bryt
- hindii
- Fiji Hindi
- Hrvatski
- Hornjoserbsce
- Kreyol ayisyen
- Magyar
- Hayeren
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Interlingue
- Igbo
- Inupiatun
- Ilokano
- Ido
- Islenska
- Italiano
- inoktitot / inuktitut
- Ri Ben Yu
- La .lojban.
- Jawa
- k`art`uli
- Kabiye
- Kumoring
- K'azak'sha
- hangugeo
- K'arachai-malk'ar
- Kurdi
- Kernowek
- Kyrgyzcha
- Latina
- Ladino
- Letzebuergesch
- Lingua Franca Nova
- Limburgs
- Ligure
- Ladin
- Lombard
- laaw
- Lietuviu
- Latviesu
- maithilii
- Malagasy
- Olyk marii
- Maori
- Minangkabau
- Makedonski
- mlyaallN
- Mongol
- mraatthii
- Kyryk mary
- Bahasa Melayu
- mnmaabhaasaa
- mzirwny
- Nedersaksies
- Plattduutsch
- nepaalii
- nepaal bhaassaa
- Nederlands
- Norsk nynorsk
- Norsk bokmal
- Dine bizaad
- Occitan
- Iron
- pNjaabii
- Kapampangan
- Papiamentu
- Picard
- paali
- Polski
- pnjby
- pStw
- Portugues
- Runa Simi
- Rumantsch
- Romana
- Russkii
- Rusin'skyi
- sNskRtm
- Sakha tyla
- Sardu
- Sicilianu
- Scots
- sndhy
- Davvisamegiella
- Srpskohrvatski / srpskokhrvatski
- siNhl
- Simple English
- Slovencina
- Slovenscina
- Gagana Samoa
- Anaraskiela
- Shqip
- Srpski / srpski
- Seeltersk
- Svenska
- Kiswahili
- Slunski
- tmilll
- telugu
- Toch'iki
- aithy
- Tagalog
- Tolisi
- Toki pona
- Tok Pisin
- Turkce
- Tatarcha / tatarca
- ChiTumbuka
- y'uyGurchae / Uyghurche
- Ukrayins'ka
- rdw
- O`zbekcha / uzbekcha
- Veneto
- Tieng Viet
- West-Vlams
- Volapuk
- Winaray
- Wu Yu
- IsiXhosa
- margaluri
- yyidySH
- Yoruba
- Vahcuengh
- Zeeuws
- Wen Yan
- Min Nan Yu / Ban-lam-gi
- Yue Yu
- Zhong Wen
- IsiZulu
| Vos an lenga piemonteisa | |
| Per amprende a dovre 'l sistema dle parla locaj ch'a varda si. |
|
El Colorado a l'e ne stat federal dje Stat Uni. A l'ha na surfassa ed 269.837 km2 e na popolassion ed 5.839.926 abitant (stima 2021). A resta ant la macroregion ciama comunement West (Ossident). A confin-a a nord con Wyoming e Nebraska, a ovest con le Utah, a sud con Neuv Messich e Oklahoma, a est col Nebraska e Kansas. La capital a l'e Denver (circa 715.000 abitant), ch'a l'e co la sita pi popola dle stat. Autre sita ch'a l'han pi che 100.000 abitant a son: Colorado Springs, Aurora, Lakewood, Fort Collins, Westminster, Thornton, Arvada e Pueblo. GeografiaEl Colorado a l'e ciama "le Stat ed le Montagne Rocose", perche a conten na part significativa dle Montagne Rocose. A l'e l'unich stat dje Stat Uni ch'a l'abia tuta soa surfassa a pi 'd 1.000 meter d'autessa. El pi aut mont a l'e el Mont Elbert, con 4.401 meter, mentre el pi bass as treuva al confin con el Kansas (1.011 meter). A l'e traversa dai fium Colorado, Arkansas, Rio Grande e South Platte. El clima a l'e continental e sech, con invern freid e ista caude. Storia =La region a l'era originariament abita da tribu indigene com j'Arapaho, ij Cheyenne, j'Ute e j'Apache. Del secol XVI, je spagneuj a l'han esplora la zona. Dop la guera Messican-Americana (1848), el teritori a l'e passa a je Stat Uni. La Corsa a l'or del Colorado del 1858-59 a l'ha atira 'd milen-e 'd colon e a l'ha ativa la creassion del Teritori del Colorado (1861). Le stat a l'e stait ametu ant l'Union del 1m d'agost 1876, com el 38 stat, e per son a l'e ciama "The Centennial State" (le Stat del Sentenari). Organisassion politicaEl Colorado a contribuiss con 9 grand eletor a j'elession pressidensiaj dl'Union. A l'e considera ne stat "bataja" an j'elession. La capital a l'e Denver, ch'a l'e 'dco 'l senter economich e cultural. Le stat a l'e partagia an 64 conta. El govern a l'e organisa conforma na Costitussion adota del 1876. EconomiaL'economia del Colorado as basa dzortut ansima a l'estrassion mineraria (or, argent, urani, molibden), l'energia (petroli, gas natural, energia eolica e solar), l'agricoltura (carn, lait, gran) e el turism (sport invernaj, alpinism, paisage). An pi, a l'e un senter amportant per la tecnologia avansa e l'aerospassial, con present ed societa coma Lockheed Martin e Ball Aerospace. CulturaEl Colorado a l'e famos per soa natura e soe ativita a l'aria duverta. A ospita vaire parch nassional e statal, tanme el Rocky Mountain National Park e el Mesa Verde National Park (patrimoni UNESCO). A l'e 'dco ne stat liberal ant la cultura, con na tendensa progressista ant la politica, dzortut ant le sita prinsipaj. AministrassionEl governador dle stat a l'e Jared Polis (democratich, dal 2019). El sena 'd le stat a l'ha 35 member, la Ciambrea dij Rapresentant a l'ha 65 member. Galaria
Varde 'dco |