Dark Mode

Saltu al enhavo

Komputila programo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Ci tiu artikolo temas pri unuopa kolekto da komandoj. Por kolekta kaj pli vasta termino rigardu la pagon Programaro.
Komputila programo
programo * rutino
Agareo

informa teknologio

v * d * r

La komputila programo estas kolekto da komandoj kiuj priskribas taskon, au taskaron, plenumotan de komputilo.

La termino komputila programo povas signifi fontkodon, verkitan en iu programlingvo, au plenumeblan formon de tiu kodo. La komputilo "tradukas" la fontan kodon en la multe pli detalan plenumeblan kodon (tio estas, kutime celkodo) per speciala programo nomata kiel kompililo; tiu tradukada procezo mem nomigas kiel kompilado. Komputilaj programoj divideblas en du kategorioj, nome aplika programaro (aplikajo), sistema programaro, la tuto estas simple programo.

La fonta kodo de la plejparto da komputilaj programoj konsistas el listo de komandoj kiu eksplicite tekstigas algoritmon (kio nomigas imperativa programado); en alia stilo (kiu nomigas deklarativa programado) la karakterizajoj de la dezirata informo estas klarigitaj, kaj la metodon atingi tiajn rezultojn, se la afero sukcesas, trovos mem la plenumanta masino.

Komputilajn programojn ofte verkas homoj nomataj kiel programisto, sed ilin ankau povas generi la aliaj programoj.

Terminologio

[redakti | redakti fonton]

Komercaj programoj por klientoj-uzantoj ordinare nomigas aplika programaro (au aplikajo) en la komputika industrio, car tiuj programoj sin fokusas sur la kapabloj por kiuj oni uzas la komputilon, kontraste al tiuj de sistema programaro (ekzemple la Vindoza mastruma sistemo).

En generala diskuto inter komputilo-programistoj la cirkauteksto estas senescepte sufica por distingi kiu el la du eblaj signifoj de la termino estas intencita.

Programa plenumado

[redakti | redakti fonton]

Hodiaua komputila programo estas sargita en la memoron (kutime far la operaciumo), interpretata kaj tiam plenumata komandon post komando gis "programa finigo", cu kun sukceso, cu kun eraro au programara, au aparatara.

Primitivaj komputiloj plenumis komandojn koditajn diversmaniere, ekzemple per trukartoj.

Antau komputilo povas plenumi ian ajn programon (inkluzive la operaciumon, au mastruman sistemon kiu mem ankau estas programo), necesas la komputilan aparataron pravalorigi. Ci tio estas farita per peco de programaro storita sur programebla memor-blatoj instalitaj de la fabrikinto, nomataj BIOS. La BIOS provos pravalorigi la startigan sekvencon pretigante la komputilon por diverso de malpli baza programa plenumado.

Programoj kaj datumoj

[redakti | redakti fonton]

La plenumebla kodo de programo (tio estas, kutime celkodo) estas ofte traktata malsame de la datumoj super kiuj gi operacias. En iuj kazoj tiu distingo estas malklarigita de programoj kiuj kreas, au modifas datumojn, kiuj siavice plenumatas kiel parto de la sama programo (tio estas ordinarajo por programoj skribita en Lisp). Neuronaj retoj estas alia ekzemplo kie distingo inter kodo kaj datumoj estas ne klare farebla. Vidu ankau en sinmodifanta kodo.

Programado

[redakti | redakti fonton]

Programo probable enhavas diversajn datum-strukturojn kaj diversajn algoritmojn kiuj tiujn prilaboras.

Krei komputilan programon estas la ripetada procezo de skribado de nova fonta kodo au modifado de ekzistanta fonta kodo, sekvata per testado, analizado kaj rafinado de tiu kodo. Persono kiu praktikas tiun lerton estas nomata kiel komputilo-programisto, au komputisto au programaro-verkanto. La iam longdaura procezo de komputila programado nuntempe nomigas "programara evoluigo" au programado. Tiu lasta farigas pli populara pro la plimaturigo de la disciplino. (vidu debaton pri tio kio estas programara ingeniero)

Du aliaj formoj de hodiauaj labormanieroj estas teama programado kie ciu membro de la grupo havas egalan dirivon en la evoluiga procezo krom unu persono kiu gvidas la grupon tra malkongruajoj. Ci tiuj grupoj emas esti el cirkau 10 homoj por teni la grupon estreblan. La dua formo nomigas "samtavolana programado" au para programado.

Vidu en procezo kaj metodaro por la aliaj aspektoj de hodiaua komputila programado.

Vidu ankau

[redakti | redakti fonton]

Bibliografio

[redakti | redakti fonton]
  • Miles J. Murdocca & Vincent P. Heuring (2000). Principles of Computer Architecture ~Principoj, de Komputila Arkitekturo. Prentice-Koridoro, Inc. ISBN 0-201-43664-7
  • Principoj de Komputila Arkitekturo Arkivigite je 2006-08-10 per la retarkivo Wayback Machine - ARCTools virtuala komputilo havebla por elsuti por plenumi (fontindikita, referencita)n kodon, alirdato 24-a de augusto, 2005
  • J. Glenn Brookshear (1989). Teorio de Kalkulado, Formalaj Lingvoj, Automatoj, kaj Komplekseco. La Benjamen/Cummings Publikiganta Co. Inc. ISBN 0-8053-0143-7

Eksteraj ligiloj

[redakti | redakti fonton]