BBC News, 'amaarenyaa - zeenaa
zeenaa
ya'aferikaa xeberate yafeedaraale manegeszete 'enaa hewahhaate yategeraaye kelele huneetaane laalamaabaabaase "'eneditaaqabu" thayaqa
ya'aferikaa xeberate komishene liqamanebare maahemude 'ali yusufe; yafeedaraale manegeszete 'enaa yahezebaawi wayaana hhaarenate tegeraaye (hewahhaate) bakelelu yaalawene huneetaa laalamaabaabaase "kafetanyaa huneetaa 'eneditaaqabu" thayaqu. bategeraaye kelele 'akaabaabiwoce 'eyatasetawaalu yaalute "samonanyaa kesetatoce 'ejege 'enedaasaasabwacawe" liqa manebaru galetsawaale.
qathetaa, raane laderedereme hona lathorenate zegeju naate yaweche gudaaye minisetere 'araageci
yaraane yaweche gudaaye minisetere 'abaase 'araageci 'agaraacawe laderedereme hona lathorenate zegeju mahonwane tureke wesethe basathute gaazeethaawi magelachaa laaye tanaagaru. "yaraane 'eselaamaawi ripabelike deredere lamaaderage meneme cegere yalabaateme; nagare gene deredere bamaasefaraariyaa thelaa sere hono lidarage 'ayeceleme" belawaale.
ba'alaamaathaa 'enaa korame yatakasatawe menedene nawe?
yateyopheyaa makalaakayaa szaraawite 'enaa yafeedaraale xaayeloce ka'alaamaathaa 'enaa korame katamoce mawethaataacawene 'eyatazagaba baalabate waqete nawaariwoceme ladaxenenataacawe bamasegaate 'eyashashu mahonaacawene labibisi galatsu. gechete yeqasaqasaale bamile 'enaa taathaaqiwoce "yamiwasedute 'eremejaa segaate fatherobenaale" yaalu nawaariwoce wada 'agoraabaace 'akaabaabiwoce bameede laaye mahonaacawene nawaariwoce tanaagerawaale.
bamakalaakayaa szaraawite 'enaa bategeraaye xaayeloce makaakale gechete makaaheedune dipelomaatike menechoce tanaagaru
bateyopheyaa manegeszete 'enaa bategeraaye xaayeloce makaakale gechete makaaheedune yafaranesaaye zeenaa wakile 'ee'eefepi 'enaa royetarese yadaxenenate 'enaa yadipelomaatike menechocene thaqesawe zagabu. basameene teyopheyaa ya'amaaraa 'enaa tegeraaye kelele 'awaasaanye 'akaabaabiwoce kazihe saamenete majamariyaa 'aneseto gechetoce 'eyatakaaheedu mahonaacawene yamiyaamalaketu zeenaawoce 'eyatasamu bihoneme tachabaache marajaa maagenyate 'adaagaace hono qoyetwale.
yateyopheyaa 'ayare manegade wada tegeraaye katamoce yamiyaadaregaacawe bararaawoce masarazaacawe tasamaa
yateyopheyaa 'ayare manegade ka'adise 'ababaa wada talayaayu yategeraaye kelele katamoce 'ayare maarafiyaawoce yamiyaadaregaacawe bararaawoce masarazaacawe tanagara. bibisi tegerenyaa hhamuse there 21/2018 `aa.me. wada tegeraaye kelele yamidaragu bararaawoce maqwaarathaacawene katagwaazhoce 'enaa kakelelu 'anede xaalaafi maaragaagathe celwale.
yabibisi 'amaarenyaa yutiyube caanaalene yeqalaaqalu
yabibisi 'amaarenyaa yutiyube videyowoce
vidiyo, pereezedaanete teraamepe selahhedaasee gedebe 'esekaahune mene 'alu?
kaqanaate bafite ba'abaaye (naayele) gudaaye teyopheyaa 'enaa gebetzene lamaadaraadare theyaaqee yaaqarabute ya'ameerikaawe pereezedaanete donaalede teraamepe; teyopheyaa yanaayele waneze "fesatene yamiyaaseqome gedebe" szaretaalace 'alu. baziheme mekeneyaate gebetze kanaayele waneze "baqi wehaa 'enedamaataaganye" yatanaagarute pereezedaanetu; yehenene gudaaye "mafetaate yenorebenyaale" silu tadamethawaale. lamahonu pereezedaanetu batalayaayu waqetoce bagudaayu zuriyaa mene tanaagaru?
vidiyo, yabishofetu 'ayare maarafiyaa lateyopheyaa 'ayare manegade mene maalate yehone?
yateyopheyaa 'ayare manegade babishofetu 'aqeraabiyaa ''abuseeraa' batabaala 'akaabaabi yamiganabaawe 'adise `aalame 'aqafe 'ayare maarafiyaa qedaamee there 2/2018 `aa.me. maszarata denegaaye taqamethwale. 12 nathebe 5 biliyone dolaare yamiwathaabate ya'aweropelaane maarafiyaa yamajamariyaa me`eraafe genebaataa sithanaaqaqe, ba`aamate 60 miliyone manegadanyocene maasetanaagade yecelaale tabelo yethabaqaale. 3,500 hheeketaare mareete yamishafenawe yehe gezufe ya'aweropelaane maarafiyaa 'aweropelaane maarafiyaa bamulu 'aqemu wada szeraa sigabaa ba`aamate 110 miliyone manegadanyocene yaasetanaagedaale tabelwale.
vidiyo, kafetanyaa yanadaaje habete yaalaate 'ameerikaa lamenedene nawe baleeloce 'agaraate nadaaje laaye `ayenwane yathaalacewe?
'ameerikaa kafetanyaa yanadaaje kemecete binorateme baleeloce 'agaraate wesethe baalu yanadaaje kemecetoce laaye zawatere terakute dataaregaalace. lazihe babarekaataa 'agaroce thorenate wesethe baqathetaa 'enaa batazawaawaari setesaatafe qoyetaalace. baqerebume baveenezuweelaa sathe qathetanyaa wataadaraawi 'eremejaa bamawesade mariwaane yezaa wasedaalace. kaziyaame baxwaalaa pereezedaanete teraamepe baveenezuweelaa yanadaaje habete laaye 'ameerikaa yaalaatene felaagote bayefaa batadagaagaami sinaagaru tadamethawaale.
vidiyo, "thorenatene batagebaare 'enaaweqawaalane" pereezedaanete saayaase
ya'eereteraawe pereezedaanete saayaase 'afawareqi ka'agaraacawe teeleevizhene gaare baadaragute qaala melelese ba'aferikaa qanede 'akaabaabi laalawe wetherate 'enaa latafatharawe cegere kajarebaa hono yamigafaa wagane 'enedaala tanaagerawaale. thorenate likasate yamicelebate 'edele 'enedaala yathaqomute pereezedaanetu laziheme zegeju mahonaacawene bamagelatse "thorenatene batagebaare 'enaaweqawaalane" belawaale.
vidiyo, 'ameerikaa `ayenwane yathaalacewe bamaaduro laaye wayese baveenezuweelaa nadaaje laaye?
'ameerikaa maaduro laaye ba`etse 'enaa bathore masaariyaa zewewere betekasaacaweme waananyaa tekuratwa veenezuweelaa baalaate yataterafatafa yanadaaje habete laaye 'enedahona yenagaraale. teraamepeme yehenene saayedabequ tagabiwe shegegere 'esekidarage derase veenezuweelaa ba'ameerikaa 'enedametemaraa 'enaa kubaaneyaawocwa yanadaaje merete szeraawene 'enedamirakabu bageletse tanaagerawaale.
vidiyo, yasomaalilaanede qathaayu `eweqenaa yamaagenyate fatanaa qathelo maane `eweqenaa yesathaataale?
'eseraa'eele lasomaalilaanede 'agarenate yefaa `eweqenaa masethatwane takatelo yasomaalilaanede 'enaa yasomaaliyaa 'enedihume yaqathaanaawe `ethaa fanetaa mene lihone yecelaale yamilawe theyaaqee manasaate jamerwale.
vidiyo, yehe yateyo jaaze fathaariwe mulaatu 'asetaatheqee yamacharashaa yamuziqaa szeraawe yehone?
yamulaatu yamuziqaa guzo 'aserete `aamataatene yaaseqothara nawe. yatawaladawe badabube me`eraabe teyopheyaawaa katamaa jemaa nawe. nagare gene layunaayetede kinegedame teleqe botaa 'alawe. temeheretune baweelese nawe yatakataatalawe. mulaatu wada muziqaawe `aalame 'enedeete gabaa? kazihe baxwaalaase maderake laaye 'enaayawe yehone?
vidiyo, yahulate mariwoce fukekere 'enedeete polatikaawi qawese fathara?
natsaanatwane kataqadaajace theqite `aamataatene yaaseqotharacewe dabube sudaane 'esekaahune zalaaqi salaame lamaasefane 'alecaalaceme. pereezedaanete saalevaa kire 'enaa yaqademo taqadaami meketele pereezedaanete rike maacaare yasalaame sememenate tafaraaramu; malesawe wada 'alamagebaabaate gabu; badegaami wada kebe tharapheezaa 'amaru. badegaami wetheratu 'eyachamara yeganyaale. yahulatu mariwoce wesaanee 'agaritu wada maragaagaate liyaashagaagere kaalehoname 'adise qawese 'enedifathare mekeneyaate lihone yecelaale. lamahonu badabube sudaane mene 'eyatakaaheeda nawe?
vidiyo, yakaanesare laalabaacawe hetsaanaate hekemenaa bamile yatasabasabawe bamiliyone yamiqothare dolaare 'enedeete lichebarabare caala?
bibisi kaanesare laalabaacawe lejoce hekemenaa bamile bamiliyone yamiqothare dolaare 'eyatasabasaba mahonune daresobataale. kazihe ganezabe wesethe 'abezaanyaawe lahetsaanaatu hekemenaa 'enedamaayewele taaweqwaale. lamahonu yehenene ganezabe yamiyaasabaasebute 'ena maane naacawe? yazihe ganezabe `ethaa fanetaa mene yehone?
'anagaagaari gudaaye
teyopheyaa bagelebaache 'enedetaaweqawe yatadaragawe yateraamepe yahhedaasee gedebe deredere theri dabedaabee
pereezedaanete teraamepe lagebetzu pereezedaanete batsaafute dabedaabee teyopheyaa baganabaacewe bataalaaqu hhedaasee gedebe mekeneyaate yatafatharawene 'alamagebaabaate bazalaaqinate lamafetaate 'enedatanasu galetsawaale. nagare gene dabedaabeewe baqathetaa lagebetze, yagedebu baalabeete lahonacewe 'enaa waananyaawaa tadaraadaari lahonacewe teyopheyaa gene bagelebaache nawe 'enedetaaweqawe yatadaragawe. yehe mene maalate nawe? yateraamepe felaagote mene lihone yecelaale? yadabedaabeewe yezate 'enaa teyopheyaa mene `aayenate melaashe letesathe tecelaalace?
teraamepe gebetze "baqi wehaa 'enedaataaganye" yaadaragawene yahhedaasee gedebe gudaaye "mafetaate 'alabenye" 'alu
kaqanaate bafite ba'abaaye (naayele) gudaaye teyopheyaa 'enaa gebetzene lamaadaraadare theyaaqee yaaqarabute ya'ameerikaawe pereezedaanete donaalede teraamepe; teyopheyaa yanaayele waneze "fesatene yamiyaaseqome gedebe" szaretaalace 'alu. baziheme mekeneyaate gebetze kanaayele waneze "baqi wehaa 'enedamaataaganye" yatanaagarute pereezedaanetu; yehenene gudaaye "mafetaate yenorebenyaale" silu tadamethawaale.
'eyataqayara yaalawe bahewahhaate quthethere szere yanabarawe yategeraaye polatikaa mexedaare
ka`aamataate gechete 'enaa yahewahhaate yabalaayenate baxwaalaa bategeraaye 'adaadise paaretiwoce 'enaa yapolatikaa tawaanaayoce beqe 'eyaalu yapolatikaa mexedaaru 'eyataqayara nawe. ba'ahunu waqete bakelelu yapolatikaawi paaretiwoce mabaraakate mene tasefaa 'enaa tagedaarotene yezo yemathaale? wada 15 'enedadarasu yaminagarawe paaretiwoce lahhezebu mene `aayenate re`eyata `aalame 'enaa haasaabe yezawelate mathu?
bawaage kxemeraa zone kaamepe wesethe banabaru milishaawoce laaye batafatsama yaderone theqaate biyaanese 36 sawoce tagadalu
ba'amaaraa kelele waage kxemeraa behheerasabe 'asetadaadare sebesabaa laaye banabaru yamilishaa 'abaalaate laaye batafatsama yaderone theqaate biyaanese 36 sawoce magadalaacawene 'anede yasahaalaa sayamete waradaa 'amaraare, yatheenaa baalamuyaa 'enaa nawaariwoce labibisi tanaagaru. ba'akaabaabiwe yamiganyu yamakalaakayaa szaraawite 'azaazhoce theqaatu yatafatsamawe "basehetate" 'enedahona manaagaraacawene yawaradaa 'amaraaru 'enaa nawaariwoce galetsawaale.
punetelaanede ya'aye'eese tawaagi yahonu 23 "teyopheyaaweyaanene" mayaazwane 'asetaawaqace
yasomaaliyaa gezaate yahonacewe kafile raase gazwa punetelaanede baquthethere szere kaawaalacaacawe 53 ya'eselaamaawiwe taathaaqi 'selaamike seteete' ('aye'eese) tawaagiwoce makaakale gemaashe gadamaawe "teyopheyaaweyaane" mahonaacawene 'asetaawaqace. yapunetelaanede yamaasetaawaqiyaa minisetere maahhemude 'ayedide dirire "kayateme yemethu kayate, karuqeme yehune kaqerebe hulume 'anede `aayenate re`eyota `aalame yamikatalu naacawe" belawaale.
yanetareneete daataane bamaqothabe yabibisi 'amaarenyaa dera gatsene baqalaalu maanebabe yefalegaalu?
yabibisi 'amaarenyaane dera gatse baqalaalu bamakefate zeenaa 'enaa taarikocene batsehhufe becaa yaanebebu!
kayafareju
kabishofetuwe ya'aweropelaane maarafiyaa yadizaayene 'amaakaariwoce 'anedune yamaszaratacewe `eweqe 'areketeekete zaahaa hhadide maane naate?
zaahaa hhadide kakina hhenetsaa gaare batayaayaaza ba`aalame sema there kahonu baalamuyaawoce 'anedwa nabarace. kabishofetu 'aweropelaane maarafiyaa yadizaayene 'amaakaariwoce 'anedanyaawe zaahaa hhadide yaaqwaaqwaamacewe 'zaahaa hhadide 'areketeeketese' nawe. leelaanyaawe taqwaame dagemo daare yesanyaale.
lagunefaane yaalahhakime te`ezaaze madexaanitocene mawesade lakafaa 'adagaa 'enedamiyaagaalethe 'asebawe yaaweqaalu?
baqalaalu yamidenu hhemamoce yaagaathamane bamasalane gizee majamariyaa yamenaadaregawe kazihe qadame yaashaalunene madexaanitoce badegaami gazeto mawesade lihone yecelaale. yehe dagemo laraasaacene becaa saayehone bazuriyaacene laalu sawoceme yaala hhakime te`ezaaze 'fetune naacawe' belane yaasabenaacawene masethatene yaakaatetaale.
bibisi 'amaarenyaane bawaatese'ape laaye yaagenyu
'ajaabe!
"'enaatee mareze letaabalaanye setele darasekubaate..." hulaaceneme teneshe teneshe ''eyaabadene' yehone?
sekizoferiniyaa yamibaale ya'a'emero theenaa mataawake 'enedeete yaala nawe? perofeesare salamone tafaraa pi'eecedi szaretawebataale. la20 `aamate tamaraamerawebataale. basekizofereeniyaa yamisaqaayu barekaataa taakaamiwoce nabarwacawe; 'alwacawe. perofeesaru nagarene ba'achere yamaaseradaate tzagaa 'alaacawe. yehene ya'a'emero bashetaa 'enedihe yegaletsutaale. "nagaru yamaareyaamene beqele sifachu mawaale nawe" yelutaale. mene maalataacawe nawe?
maaduro kaszelethaane yewaredaalu belo yatawaraarada 'anede gelasabe 436 shihe dolaare 'ashanafa
maaduro kamataasaraacawe bafite yaveenezuweelaawe pereezedanete kaszelethaane yewaredaalu belo qumaare yatachaawata 'anede gelasabe 436 shihe dolaare maashanafu tasamaa. 'anedaanedoce gelasabu menaalebaateme yawesethe marajaa yenorawe yehonaale silu therethaareeyaacawene 'eyagalatsu yeganyaalu.
ya'eseraa'eele 'enaa yaraane gechete
'adaganyaawe taathaaqi budene 'aye 'eese bame`eraabu `aalame daageme 'eyatathanaakara yehone?
'aye'eese bamakaakalanyaawe meszeraaqe yanabarawene degaafe 'eyaathaa kamathaa wadihe ba'aferikaa yatalayaayu 'agaraate wesethe 'egerune 'eyaasegabaa nawe. bame`eraabe 'aferikaa 'agaraate 12shihe yamidaresu tawaagiwoce yaalute 'aye'eese bagorabeete 'agare somaaliyaa wesetheme yeneqasaaqasaale. badeemokeraatike konego, bamozaamebike 'enaa naayejeeriyaame budenu 'eneqeseqaaseewocene yaadaregaale.
baqaye baahhere yathore safare lamaaqwaaqwaame yataqaarabacewe rusiyaa laqathaanaawe mene yezaa temathaalace?
kakatafokaakaariwocwa zageyetaa wada qaye baahhere wataadaraawi xaayelwane lamaasefare yataqaarabacewe rusiyaa bawasaanyu yabaahhere matalaalafiyaa laaye laaye 'adise xaayele tehonaalace. ba'aferikaa yamajamariyaawaane yabaahhere xaayele thore safare lamamaszerate setethere yaqoyacewe rusiyaa 'ahune felaagotwane `ewene lamaaderage taqaarebaalace. yehe yarusiyaa xaayele wada qathaanaawe mamethaate mene yezo yemathaale?
'ameerikaa ya10 miliyone dolaare shelemaate yaaqarabacebate yawaayete hhawese 'enegedaa 'ahemade 'ale shaaraa
'adisu yasoriyaa pereezedaanete 'ahemade 'ale shaaraa ba'agebaabu yatatakosa sufe labesawe, tzaguraacawene wada xwaalaa 'abatherawe wada `aalame 'aqafe maderake simathu wasaanye me`eraafe laaye 'enedaalu yaasetaaweqaale. 'ahune yategele lebesaacawene tetawe, 'adise seme yezawe ba`aalame laaye kaalute bathaame xaayaalaane mariwoce gaare yechabaabathaalu.
bamakaakalanyaawe meszeraaqe xaayaale yahonacewe ya'ayehudoce 'agare 'eseraa'eele 'enedeete tamaszaratace?
bamakaakalanyaawe meszeraaqe xaayaale 'enaa becanyaawaa ya'ayehudoce 'agare yahonacewe 'eseraa'eele bazuriyaawaa kaalu 'agaraate hulu ba`edemee teneshwa naate. kahulatanyaawe ya`aalame thorenate maabeqaate baxwaalaa ba'aweropaaweyaanu 1948 ya'eseraa'eele 'eneda 'agare mamaszerate ba'akaabaabiwe 'ahune derase 'eyatakaaheeda yaala lawethene 'asekatelwale. lamahonu baya`elatu ya`aalame maganaanyaa bezuxaane semwane saayaanasu yamaayaalefwate yehece 'agare 'enedeete tamaszaratace?
'eseraa'eele 15 yathore 'aweropelaanocene 'asamaaretaa kwaataare wesethe yafatsamacewe theqaate
bakwaataare waanaa katamaa dohaa wesethe 'eseraa'eele theqaate yafatsamacewe barekaataa yahhamaase polatikaa biro baalaszelethaanaate baminorubate yamanoriyaa 'akaabaabi laaye nawe. bazihe theqaate 'aseka semenete yamidaresu fenedaataawocene 'enaa kafetanyaa chese badohaa sameenaawi kefele laaye maayataacawene `aayene 'emaanyoce tanaagerawaale. katheqaatu daqiqaawoce baxwaalaa dagemo 'eseraa'eele latafatsamawe theqaate bayefaa xaalaafinatune wasedaalace.
ya'eseraa'eele pereezedaanete 'enedihone tathayeqo yanabarawe taawaaqiwe yafizikese liqe 'alebarete 'anesetaayene
yathaqelaaye minisetere deevide beene gureyone manegeszete ba`aalame taawaaqi yahonawe saayenetisete 'alebarete 'anesetaayene la'eseraa'eele pereezedaanetenate 'enedihone kaachute baxwaalaa bayunaayetede seteetese ya'eseraa'eele 'amebaasaadare 'abaa baane 'anesetaayenene 'enediyaanagaageru tadaraga.
yatamalasu theyaaqeewoce
'adisu 'aweropelaane maarafiyaa bishofetu 'enedihone lamene tamaratha?
teyopheyaa ba'aferikaa gezufe yamibaalawe ya'aweropelaane maarafiyaa ka'adise 'ababaa 40 kilo meetere yaahele bamireqe botaa laaye lamaganebaate szeraa jameraalace. yehe 'aweropelaane maarafiyaa mahaale 'adise 'ababaa wesethe kamiganyawe babezu 'ethefe yamibalethu manegadanyocene yaasetanaagedaale tabelwale. yehenene `aalame 'aqafe 'aweropelaane maarafiyaane lamene 'ahune maganebaate 'asefalaga? botaawese lamene tamaratha?
baseetoce laaye 'eyabarataa kamathaawe yamaaxebaraawi midiyaa theqaate 'enedeete raasene mathabaqe yecaalaale?
ba`aalame 'aqafe darajaa yatadaragu thenaatoce 'enedamiyaasaayute 'eseka 58 bamato yamihonu seetoce 'enaa lejaagaradoce ba'onelaayene lamifatsamu theqaatoce `ilaamaa mahonaacawene yatabaabarute manegeszetaate yaseetoce derejete 'asetaaweqwaale.
leelaa `eyetaa
bibisi 'amaarenyaane bamaaxebaraawi midiyaawoce yekataatalu
kamaaxedaraacene
maarebarege vaayerase: yamajamariyaawe taamaami 'enaa szosete mariwocwane yaathaacewe yajinekaa qaala hheyewate beeta keresetiyaane
kaleelite wafoce yaminasaawe yamaarebarege vaayerase lamajamariyaa gizee teyopheyaa wesethe kataganya 'anede ware lidafene theqite qanaate qaretawetaale. yatheenaa miniseteere; 'enedeete bashetaawe bajinekaa katamaa linasaa 'enedacaala 'esekaahune 'alegalatsame. lamahonu bajinekaa yamajamariyaawe taamaami maane nabare? yabashetaawe manashaa yahonute yaleelite wafocene 'enaa yamajamariyaawene taamaamise mene 'aganaanyaacawe? bibisi baadaragaacawe barekaataa qaala mathayeqoce la'enazihe theyaaqeewoce malese yamihonu marajaawoce 'asabaasebwale.
"bigadelunye yeshaale nabare" yaseetocene hheyewate 'eyaabalaasha yaalawe yatazanagaawe ya'amaaraa kelele thorenate
kahulate `aamate balaaye yahonawe ba'amaaraa kelele bamanegeszete xaayeloce 'enaa bafaano taathaaqiwoce makaakale bamikaaheedawe gechete salaamaawi sawoce kabaade waagaa 'eyakafalu nawe. gechetu basawe hheyewate 'enaa baneberate laaye kamiyaadaresawe gudaate baashaagare baseetoce laaye yamifatsamawe theqaate 'enaa saqoqaa tekuratene 'alaaganyame. bibisi lawaraate baakaaheedawe ketetele kafetanyaa quthere yaalaacawe seetoce yamadafare 'enaa yawasibaawi theqaate salabaa mahonaacawene marajaa 'agenyetwale.
baberelee feqere yawadaqute faraneje 'berelee wesethe yateyopheyaa taarike 'ala' yelaalu
samonune 'araqee behheeraawi 'ajanedaa honaa yamaaxebaraawi midiyaa 'anaate laaye wathetaa nabare. thaje bihone 'anaate laaye 'ayewathaame; wada gulebate nawe yamiwaredawe. thaje lamacharashaa gizee gudaaye hono yaszena manegeszetu 'anaate laaye watheto, 'behheeraawi 'ajanedaa' yanabarawe ba`atzee yohhanese 4nyaa zamane nawe. dero thaje baberelee yeqarebe nabare. kaziyaa baberelee yethathaa jamare. thaje gene 'eneda 'araqee maaneme 'taraa zeegaa' bedege 'aderego 'ayaanedaqadeqaweme.berelee wesethe yamadabe taarike 'ala. yazamane taarike 'ala. yachesanyaanaa yamasaafenete taarike 'ala. yaaletasaakara.
`aalamene yamizorawe teyopheyaawi kayutiyube mene yaahele yaaganyaale?
katakafata bazihe ware 20 `aamate yahonawe yavidiyo maagaariyaawe yamaaxebaraawi midiyaa maderake yutiyube labezuwoce yatalayaayu 'agaathaamiwocene fatherwale. ka'enaziheme makaakale 'abeele berehaanu 'anedu nawe; bayutiyube 'amaakaanyenate 62 hagaraatene zwarwale. yaaleragathawe 'ahegure 'anetaaretikaane becaa nawe. huluneme ya'ameerikaa gezaatoce 'akaalwale. kazathanye `aamataate balaaye yutiyube laaye yaqoyawe 'abeele kayutiyube meneyaahele yaaganyaale?
vidiyo, ba'aresanaale 'feqere yawadaqute' ya65 `aamatwa 'enaate wayezaro 'eteetu maamo, rezemate 3,29
ka'enegelize taalaalaaqe budenoce makaakale 'anedu yahonawe ya'aresanaale yalebe dagaafi yahonute wa/ro 'eteetu maamo ya65 `aamate 'enaate naacawe. laalafute 20 `aamataate 'aresanaalene yaalamaaqwaarathe dagefawaale. 'enedabezuwocu yabudenu dagaafiwoce zanedero 'aresanaale waanechaa baalamaanesaatu bikafume degaafaacawe gene 'enedamiqathele yenaagaraalu. kahulume tachaawaacoce yeleqe 'esaacawe gaberayasu lamilute lagaabereele jasuse 'enaa labukaayo saakaa yatalaya feqere 'alaacawe.
'ena mogase 'asegadome, 'aberahaa daboche, pe/re 'aseraate waledayase, pe/re masefene wa/maariyaame, sebehhate ga/'egezi'abehheere yatamaarubate tafari makwanene
tafari makwanene temeherete beete taarike yazamanaawite teyopheyaa nedefe 'enedamaalate nawe. laalafute 100 `aamataate taalaalaaqe sawocene waledwale. lamakxonu yehe tamaari beete 'enamaanene 'afaraa? yehe hhatataa ba100 `aamate taariku wesethe ba'anedeme hona baleelaa 'ashaaraacawene yaasaarafutene gelasaboce yaawasaale; kakaanaadaawiyaane jeesewitoce 'eseka kanetibaa 'adaanace 'ababee; katujaaru raase xaayelu takelahaayemaanote 'eseka biliyanaru sheeke 'alaamudine, kahhakime wareqenahe 'eshatee 'eseka perofeesare 'aseraate waledayase.
ka'adise 'ababaa baqerebe reqate yameteganyawe 'ali doro 'enaa 'akaabaabiwaa lamene ya'egataa maa`ekale honu?
baalafute `aamataate bateyopheyaa wesethe bahhezebe 'enaa bachenate tashekarekaariwoce laaye yamifatsamu theqaatoce 'enaa 'egataawoce tabaraaketawaale. yehe kesetate dagemo ka'adise 'ababaa baqerebe reqate laaye bamiganyawe yasameene shawaa 'akaabaabi batadagaagaami sikasate qoyetwale. batalaye 'ali doro yamibaalawe botaa yatheqaate 'enaa ya'egataa maa`ekale honwale 'eyatabaala nawe. bibisi batalaye yehe botaa lamene yamanegadanyoce 'enaa ya'ashekarekaariwoce 'yamote qathaanaa' hona? bamile lawaraate yazalaqa meremaraa 'aderegwaale.
baayetawaare katamaa "piyaasaa, kaazaanecise... safaree 'alemasele 'alunye"
baalafute `aamataate ba'adise 'ababaa baqeresenate tamazegebawe yanabaru 'enedihume leeloceme taarikaawi hhenetsaawoce, beetoce 'enaa 'akaabaabiwoce 'eneda waazaa 'afare labesawaale. bazihe zagabaa, 'anedene hhenetsaa wayeme beete qerese 'aleyaame taarikaawi szeferaa lamaalate masefaretu menedene nawe? yataarikaawi hhenetsaawoce 'enaa beetoce maferase bataarike, banawaariwoce szena lebonaa, bakina hhenetsaa 'enaa bamaaxebaraawi masetagaabere laaye mene chaanaa yaasaaderaale? qeresoce 'enaa taarikaawi szeferaawocene 'enedeete thabeqo maadase, maazamane, malesawe 'agalegelote laaye 'enediwelu maaderage 'enedihume kaleeloce genebaataawoce gaare gone lagone 'enediheedu maaderage yecaalaale? yamilute 'enaa tayaayaazhe natheboce tadaasesawaale.
"sawe mahaale honyee hulume chakaanye honobenye nabare" - yatzagaa balaacawe zathanye yathalafaa qanaate
genebote 2015 `aa.me. yatafatsamawe yatzagaa balaacawe thalafaa bezuwocene yaaseqothaa, managaagariyaame yahona yawanejale deregite nabare. tzagaa; ka'anede `aamate kamanefaqe bafite tathalefaa yaasaalafacaacawene qanaate batamalakata lamajamariyaa gizee labibisi bazerezere tanaageraalace. kabibisi gaare banabaraate zalage yaala qoyetaa; selatathalafacebate manegade 'enaa selaasaalafacaacawe zathanye qanaate bazerezere tarekaalace. kathalafaawe natsaa yawathaacebate manegademe 'aseqademo bakelelu manegeszete katagalatsawe yatalaya 'enedahona lamajamariyaa gizee tanaageraalace. lamene kateyopheyaa 'enedatasadadace 'enaa sela qathaaye `eqedocwame 'enedihu 'agaaretaalace.
". . . kamederu yeleqe yasamaayune manegade lamamerathe tagadanaale" 'egataa yaasagaacawe manegadanyoce
baalafute `aamataate batalayaayu yateyopheyaa kefeloce wesethe yamikaaheedu gechetoce 'enaa bataathaaqiwoce yamifatsamu 'egataawoce zeegoce bafalagute gizee 'enaa manegade ba'agaritu wesethe 'enedaayeneqasaaqasu beretu segaate fatherobaacawaale. batalaye dagemo yamanegadanyoce maagwaagwaazhaa tashekarekaariwocene bamaaderage yamifatsamute yaalaabaaru 'egataawoce bawaananyocu ya'agaritu keleloce wesethe 'eneqeseqaaseene 'adaagaace 'aderegawetaale. baziheme saabiyaa 'aqemu yaalaacawe 'enaa yagede yahonabaacawe sawoce fitaawocene wada 'ayare teraaneseporete 'azurawaale.
"'qurechemechemite' yamilawe qaale yaaseqanyaale'' la23 `aamataate lafaranejoce 'amaarenyaane yaasetamaaracewe polaanedaawite, do/re 'eevaa voleke-soree
paalaanedaawitwa do/re 'eevaane ya'amaarenyaa qwaaneqwaane ka40 `aamate bafite tameraa badigeri katamaraqace baxwaalaa kahaayaa `aamataate balaaye bamaasetamaare barekaatocene ba'amaarenyaa qwaaneqwaa digeri 'aseyezaalace. yametaasetamerebate yunivareseti wada 80 `aamataate lamithagaa gizee 'amaarenyaane 'eyaasetamaara nawe. 'amaarenyaa qwaaneqwaane "fwafwatee nawe" yametelawe do/re 'eevaane ba'agarwa ba'amaarenyaa 'asetaregwaaminate teszaraalace. lamahonu 'enedeete ka'amaarenyaa gaare tawaawaqace?
"beletsegenaawoce yezawene 'enedithafu 'anefaqedeme; 'agaraacene hhezebaacene nawe; zeme 'anelaacaweme" - jaawaare mahhamade
bateyopheyaa polatikaa wesethe gulehe seferaa kaalaacawe polatikanyoce makaakale jaawaare mahaamade 'anedu nawe. la`aamataate yaahele ba'oromiyaa yanabaru tegelocene 'enedihume taqaawemowocene kajarebaame hona kafite hono bamaasetabaabare 'enaa bamameraate genebaare qadame nawe.ya'oromo feedaraalisete konegerase paareti 'amaraaru jaawaare katewelede 'aneseto bapolatikaa heyewatu yatagwaazabatene heyewatu laaye yamiyaathanathene ''aletsatsateme' yatasanyawene matsehhafe taahesaase 10/ 2017 `aa.me bakeeneyaawaa madinaa naayerobi yaasemareqaale. jaawaare mahaamade ba'agaraawi gudaayoce zuriyaa, baqathaaye yateyopheyaa polatikaa wesethe selaminorawe minaa, 'agaritu selaalacebate huneetaa kabibisi 'amaarenyaa gaare qoyetaa 'aderegwaale.