Wikipedia:CheckUser
- l`rby@
- Az@rbaycanca
- toerkhjh
- Bahasa Indonesia
- Bahasa Melayu
- baaNlaa
- Banjar
- Bosanski
- Brezhoneg
- B'lgarski
- Catala
- Cestina
- Dansk
- ldrj@
- Deutsch
- Ellenika
- Emilian e rumagnol
- English
- Espanol
- Esperanto
- frsy
- Francais
- Galego
- hangugeo
- Hrvatski
- Italiano
- `bryt
- Ligure
- mlyaallN
- mraatthii
- mSr~
- Nederlands
- nepaalii
- Ri Ben Yu
- Norsk bokmal
- Occitan
- pStw
- Plattduutsch
- Polski
- Portugues
- Romana
- Shqip
- Sicilianu
- siNhl
- Slovencina
- Slovenscina
- Soomaaliga
- khwrdy
- Srpski / srpski
- Sunda
- Suomi
- Svenska
- aithy
- Turkce
- Turkmence
- Ukrayins'ka
- rdw
- Veneto
- Wu Yu
- yyidySH
- Yue Yu
- Zhong Wen
- Betawi
| De yeu cau kiem dinh tai khoan, hay qua Wikipedia:Yeu cau kiem dinh tai khoan. |
Trang nay giai thich mot quy dinh chinh thuc cua Wikipedia tieng Viet. No duoc da so cac thanh vien chap nhan va duoc xem la chuan muc ma tat ca cac thanh vien nen tuan thu. Xin dung sua doi trang nay tru khi sua doi cua ban da duoc su dong thuan. Neu ban muon de nghi nhung sua doi hoac hoai nghi ve quy dinh nao do, xin hay su dung trang thao luan. |
Tai Wikipedia, CheckUser (kiem dinh) la mot cong cu chi duoc trao cho mot so it nguoi, cong cu nay cho phep kiem tra thong tin IP cua nguoi dung cung nhu mot so du lieu nhat trinh luu tai may chu trong mot so truong hop nhat dinh, nham bao ve Wikipedia chong lai cac pha hoai, gay roi hay lam dung da xay ra hoac co nguy co xay ra. Cong cu CheckUser chi cung cap cac thong tin nhat trinh da luu de kiem tra, con viec giai quyet tung vu viec doi hoi kinh nghiem va ki nang dang ke o nguoi thuc hien, du da su dung cong cu nay.
O Wikipedia tieng Viet, quyen su dung cong cu CheckUser duoc tin tuong giao cho mot so rat it thanh vien (goi la kiem dinh vien). Cac kiem dinh vien co hai nhiem vu: su dung cong cu CheckUser mot cach than trong va giam sat, kiem tra viec su dung cong cu nay cua kiem dinh vien khac.
Viec trao quyen kiem dinh vien phai thong qua mot cuoc bieu quyet tai voi su dong thuan rat cao (so phieu thuan phai chiem toi thieu 70%-80%, va phai co it nhat 25-30 thanh vien dong y). Cac kiem dinh vien bat buoc phai tu 18 tuoi tro len, phai cung cap thong tin ca nhan cua minh va ky thoa thuan giu bi mat voi Wikimedia Foundation.
Wikipedia tieng Viet hien co 2 kiem dinh vien.
Quy dinh
Chuc nang CheckUser duoc cho phep nham muc dich ngan chan su pha hoai co chu dich hay dieu tra nhung nghi ngai hop li rang da xay ra nhung chinh sua voi y do xau.
Khi nao can kiem dinh tai khoan?
Cong cu CheckUser se duoc su dung de chong cac hanh vi pha hoai, kiem tra van de su dung tai khoan con roi, giam thieu gay hai hoac co kha nang gay hai cho du an, va dieu tra nhung nghi ngo chinh dang da co sua doi voi y do xau.
Cong cu nay se khong duoc su dung de kiem soat chinh tri, gay ap luc doi voi nguoi viet bai tren Wiki, hoac de doa den thanh vien khac khi co tranh chap noi dung.
Cung can luu y rang Wikipedia cho phep su dung tai khoan thay the neu chinh dang, mien la chung khong bi dung de vi pham quy dinh (nhu dung tai khoan roi de duoc bo phieu nhieu lan hoac de tang y kien ung ho mot quan diem).
Bao truoc voi tai khoan bi kiem dinh
Kiem dinh vien co the thong bao truoc cho thanh vien rang anh/chi ta sap bi kiem tra, nhung khong bat buoc. Tuong tu nhu vay, kiem dinh vien khong bat buoc phai bao truoc cho cong dong ve viec kiem tra cua minh, nhung do la dieu nen lam de ton trong quy dinh quyen rieng tu hien hanh.
Cong cu CheckUser va quy dinh ve quyen rieng tu
Tinh nang CheckUser co quyen truy cap cac thong tin khong duoc cong khai. To chuc Wikimedia Foundation quan tam nghiem tuc den quyen giu nhung bi mat rieng tu cua thanh vien, nhung van co luc nay sinh su mau thuan giua hai van de deu duoc to chuc uu tien: bao ve Wiki khoi bi pha hoai, va dam bao su rieng tu cho cac thanh vien, ke ca thanh vien gay hai. Day la mot linh vuc nhay cam va co luc khong the co duoc mot giai phap ly tuong. Duoi day la mot so nguyen tac va thong le tren Wikipedia. Neu con nghi ngo, xin hay hoi mot kiem dinh vien co kinh nghiem.
- Kiem dinh vien co toan quyen phan xet luc nao ho can su dung quyen truy cap cua minh, mien la de phuc vu cho ly do chinh dang - noi rong hon, ly do chinh dang la nhu la de ngan ngua hoac giam thieu cac hanh vi gay hai tiem tang hoac da xay ra, va de dieu tra nhung lo ngai co co so ve nhung sua doi co y do xau. (Quy dinh CheckUser)
- Kiem dinh vien co quyen cong khai chap nhan hoac tu choi mot yeu cau CheckUser neu ho cam thay nhu the la hop ly.
- Cac yeu cau dang "to mo" - hay noi cach khac, yeu cau ma khong co ly do cu the va hop ly - se khong bao gio duoc chap nhan. Tuy vay, dua vao su phan xet cua chinh minh, kiem dinh vien, voi vai tro ma cong dong da giao, co quyen am tham thuc hien kiem tra trong pham vi Quy dinh CheckUser nay. Hay noi cach khac, ho co quyen kiem tra neu hanh dong do la can thiet de giai quyet su gay hai hoac ton hai cho du an.
- Cong bo cac ket qua CheckUser phai tuan theo quy dinh quyen rieng tu, hay noi mot cach cu the hon, viec cong bo cac thong tin co the xac dinh danh tinh nguoi khac chi duoc tiet lo trong cac tinh huong cu the nhu sau:
- "Neu co su cho phep cua thanh vien bi anh huong",
- "Khi mot thanh vien lien tuc pha hoai bai viet hoac lien tuc hanh xu theo loi gay hai, kiem dinh vien co the cong bo du lieu de ho tro viec cam IP, hoac de ho tro cho viec gui loi than phien den nha cung cap dich vu Internet cua nguoi pha hoai",
- "Khi viec tiet lo la thiet yeu de bao ve cac quyen, tai san hoac su an toan cua Wikimedia Foundation, cua thanh vien hoac cua cong dong."
Tiet lo thong tin dia chi IP
Thong thuong, ta khong the xem ai do vi pham quy dinh quyen rieng tu khi nguoi do tuyen bo co nhieu tai khoan khac ten dung chung mot IP hoac dai IP nhung khong he ghi chi tiet ve dai IP do, hoac neu chi mo ta chung chung (nhu, quoc gia, mot nha cung cap Internet lon), nguoi khac khong dua vao do de xac dinh mot nguoi cu the duoc. Khong duoc phep ghi ro su lien ket mot dia chi IP voi mot tai khoan cu the, vi biet dia chi IP rat co kha nang tim ra duoc con nguoi cu the (tuy dieu nay kho xay ra doi voi dai IP lon: dai IP cang lon, cang kho tim ra moi lien he voi ai do). Kiem dinh vien se su dung mot so cach thuc de tranh tiet lo dieu nay, nhung doi khi rat kho tranh khoi phai lam dieu nay va, "quy dinh Wikipedia luon co ngoai le cho truong hop khan cap" - mot thanh vien thich pha hoai va can bi chi mat diem ten se co luc buoc phai chap nhan tra gia cho su pha hoai bang viec IP cua minh bi chi ra moi lien ket voi tai khoan.
Viec tiet lo co the xay ra trong mot so truong hop:
- Mot thanh vien gay ton hai qua nhieu IP, hoac dung lan lon IP va tai khoan. Rat kho cam tat ca IP hoac ten nguoi dung nhu the nay (thuong pha cung bai viet) neu khong co ai do ro chung ra.
- Mot thanh vien gay ton hai qua nhieu tai khoan, va rat co the se tao them nhieu tai khoan khac nua, tu do doi hoi phai cam ca dai IP ma cac tai khoan do dang su dung.
Kiem dinh vien thuong dung nhieu ky thuat khac nhau de tranh tiet lo moi quan he kieu nay (cac kiem dinh vien moi nen hoi tham cach lam viec cua nguoi di truoc), nhung nhieu khi thuc te lai rat kho tranh. Vi the, nhung thanh vien co dinh liu den cac hoat dong co van de, toi muc cac bao quan vien phai can thiep hoac thuc hien cam va duoc xem la can su dung cong cu CheckUser, den luc do bi xac dinh la co dinh liu vao hoat dong, phai nho rang viec bao ve cho du an can phai dat len tren nhu cau bao ve cho nhung thanh vien co tinh vi pham quy dinh ve soan thao, neu hai dieu nay mau thuan hoac co lich su sua doi co van de.
Duy tri thong tin ve IP
Theo cau hinh cua Wikimedia, kiem dinh vien chi giu duoc dia chi IP va cac thong tin khac cua nguoi dung trong mot khoang thoi gian co dinh, do lo ngai quyen rieng tu lien quan den du lieu nhat trinh cu, va lai cung khong con may loi ich nua. Noi chung neu van de khong con dien ra nua, khong can thiet phai co su can thiep ve mat quan tri.
Chi dan cho kiem dinh vien
m:CheckUser policy cung cap huong dan nay tren tinh than phu hop voi quyen rieng tu:
- Cho du mot thanh vien nao do chac chan da vi pham, tot nhat la khong tiet lo thong tin ca nhan neu duoc.
- Noi chung, dung tiet lo cac dia chi IP. Chi cung cap cac thong tin nhu co cung mang hay khong hoac tuong tu nhu vay ma thoi. Neu can phai cung cap cac thong tin chi tiet, hay dam bao nguoi duoc nhan thong tin la nguoi dang tin cay va ho se khong tiet lo no.
- Neu thanh vien nao do da noi rang ho tu dau den va dia chi IP cua ho xac nhan dieu do, thi viec xac nhan dieu do la dung neu can khong duoc goi la hanh dong tiet lo thong tin rieng tu.
- Neu ban con nghi ngo, dung cung cap chi tiet nao het.
Loi khuyen: neu ban duoc yeu cau CheckUser, phai luon yeu cau thanh vien neu ra bang chung tai sao lai can phai kiem tra, roi tu minh quyet dinh xem da co can cu dung dan chua de con giai thich them khi can. Dung bao gio lam viec bang su gia dinh, du do la yeu cau gi va tu bat cu ai.
To mo
To mo co the duoc dinh nghia rong la thuc hien kiem tra tren tai khoan khi khong co bang chung xac dang nao de de nghi ngo su dung con roi. Viec kiem tra chi thich hop neu co bang chung cho thay co hanh dong lam dung su dung roi. Kiem tra mot tai khoan khi chua biet chu roi la ai, nhung co nghi ngo chinh dang ve viec su dung roi khong phai la to mo - mot nguoi su dung roi doi khi nam trong bong toi va chi lo ra sau khi da kiem tra. Xin luu y la neu kiem tra cho ra cau tra loi khong, dieu do khong co nghia la co so kiem tra la khong chinh dang.
Lien he voi kiem dinh vien
Kiem dinh vien la nhung thanh vien lau nam, nhieu kinh nghiem va dang tin cay de xu ly nhung van de nhay cam, rieng tu va nhung van de khac cua cac thanh vien Wikipedia. Van de thanh vien con roi va cac van de nay sinh trong qua trinh phat trien bai viet can su xem xet cua kiem dinh vien duoc giai quyet tai trang Wikipedia:Yeu cau kiem dinh tai khoan. De giu cho Wikipedia khoi quan lieu, cac kiem dinh vien co trach nhiem nhan tin nhan tu cac thanh vien khac bang cac hinh thuc nhu tai trang tin nhan cua kiem dinh vien, bang thu dien tu. Neu su viec lien quan den ca nhan hoac nhay cam, ban dung nen su dung nhung hinh thuc lien lac cong khai. Neu su viec cap bach, ban nen lien lac voi mot kiem dinh vien ma ban biet nguoi do dang truy cap internet, hoac lien lac voi nhieu kiem dinh vien dang hoat dong. Neu su viec khan cap, ban nen lien lac Quy ho tro Wikimedia (Wikimedia Foundation).
Neu ban can mot kiem dinh vien, ban co the lien he voi:
- Mot kiem dinh vien, nguoi se dua ra loi khuyen, giai quyet van de cua ban hoac dem van de ra thao luan cung nhung kiem dinh vien khac.
- Nhom kiem dinh vien lien Wiki (interwiki), gom cac kiem dinh vien cua tat ca cac cac du an cua Quy Wikimedia (Wikimedia Foundation) [va cac tiep vien (steward), doi voi nhung du an Wiki nho khong co kiem dinh vien] lien lac thong qua danh sach gui thu cua kiem dinh vien (Checkuser-l). Nhom kiem dinh vien lien Wiki thich hop cho nhung van de lien quan den nhung thanh vien pha hoai hoac con roi, nhung vu viec lien quan den thong tin ca nhan hoac su quay roi, va nhung van de loi ich toan cau khac cua Wikipedia tieng Viet. Danh sach thu cua kiem dinh vien khong nhan thu tu nhung nguoi khong ky ten. Trong truong hop khong muon ky ten ban can lien he voi mot kiem dinh vien bang nhung hinh thuc khac (nhu IRC).