Ispanak
- Afrikaans
- 'amaarenyaa
- Aragones
- l`rby@
- mSr~
- asmiiy'aa
- Asturianu
- Az@rbaycanca
- toerkhjh
- Boarisch
- Bikol Central
- Belaruskaia
- B'lgarski
- bhojpurii
- baaNlaa
- bod-yig
- Bosanski
- Catala
- Min Dong Yu / Ming-deng-ngu
- Cebuano
- tsalagi
- khwrdy
- Cestina
- Cymraeg
- Dansk
- Dagbanli
- Deutsch
- Dolnoserbski
- dhivehibas
- Ellenika
- Emilian e rumagnol
- English
- Esperanto
- Espanol
- Eesti
- Euskara
- frsy
- Suomi
- Francais
- Gaeilge
- Gaidhlig
- Galego
- gujraatii
- Ke Jia Yu / Hak-ka-ngi
- `bryt
- hindii
- Hrvatski
- Hornjoserbsce
- Kreyol ayisyen
- Magyar
- Hayeren
- Arewmtahayeren
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Islenska
- Italiano
- Ri Ben Yu
- Jawa
- Kabiye
- K'azak'sha
- knndd
- hangugeo
- kh'shur
- Kurdi
- Kyrgyzcha
- Latina
- Letzebuergesch
- Limburgs
- Ligure
- Ladin
- Lietuviu
- Latviesu
- Malagasy
- Makedonski
- mlyaallN
- Mongol
- mraatthii
- Bahasa Melayu
- mnmaabhaasaa
- mzirwny
- nepaalii
- nepaal bhaassaa
- Nederlands
- Norsk nynorsk
- Norsk bokmal
- Nouormand
- Dine bizaad
- Occitan
- odd'iaa
- Iron
- pNjaabii
- Polski
- pnjby
- Portugues
- Romana
- Russkii
- Ikinyarwanda
- Sardu
- Sicilianu
- sndhy
- Srpskohrvatski / srpskokhrvatski
- Simple English
- Slovencina
- Slovenscina
- Shqip
- Srpski / srpski
- Svenska
- tmilll
- telugu
- Toch'iki
- aithy
- Tagalog
- y'uyGurchae / Uyghurche
- Ukrayins'ka
- rdw
- Tieng Viet
- Walon
- Winaray
- Wu Yu
- Vahcuengh
- Min Nan Yu / Ban-lam-gi
- Yue Yu
- Zhong Wen
- IsiZulu
| Ispanak | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Biyolojik siniflandirma | ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||
Spinacia oleracea
Linnaeus |
Ispanak (Spinacia oleracea), Amaranthaceae familyasindan yapragi etli koyu parlak yesil, sarimsi yesil cok sayida cicekli tek yillik otsu bir bitkidir. Asya kitasinin orta ve guneybati bolgelerinin yerlisi olan bu bitki dunyanin bircok farkli bolgesinde gida olarak tuketilir.[1]
Tarihi
[degistir | kaynagi degistir]Ispanagin kokeninin yaklasik 2.000 yil once antik Pers'ten geldigi ve buradan Hindistan'a ve daha sonra 647 yilinda Nepal uzerinden antik Cin'e "Fars sebzesi" olarak getirildigi dusunulmektedir . 827 yilinda Araplar ispanagi Sicilya'ya getirmistir . Akdeniz'de ispanaga dair ilk yazili kanit, 10. yuzyildan kalma uc eserde kaydedilmistir: Bati'da Rhazes olarak bilinen al-Razi'nin tibbi bir eseri ve biri Ibn Vahsiyah'in digeri Kustus al-Rumi'nin iki tarimsal incelemesi. Ispanak, Arap Akdeniz'inde populer bir sebze haline gelmis ve 12. yuzyilin sonlarinda Ibnu'l-Awwam'in ona ' yaprakli yesilliklerin sefi ' anlamina gelen ra'is al-buqul adini verdigi Iber Yarimadasi'na ulasmistir.
Ispanak ilk olarak 14. yuzyilda, muhtemelen Iber Yarimadasi uzerinden Ingiltere ve Fransa'da ortaya cikti ve taze yerel sebzelerin bulunmadigi ilkbahar baslarinda ortaya ciktigi icin yaygin bir kullanim kazandi. Ispanak, bilinen ilk Ingilizce yemek kitabi olan Cury'nin Forme'unda (1390) bahsedilir ve burada 'spinnedge' ve 'spynoches' olarak anilir. I. Dunya Savasi sirasinda, ispanak suyuyla zenginlestirilmis sarap, yarali Fransiz askerlerine kanamalarini azaltma amaciyla verilirdi .
Kaynakca
[degistir | kaynagi degistir]- ^ "Spinach | Description, Nutrition, Types, & Facts | Britannica". www.britannica.com (Ingilizce). 13 Kasim 2024. 1 Ocak 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi. Erisim tarihi: 2 Ocak 2025.
| Caryophyllales ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde icerigini genisleterek Vikipedi'ye katki saglayabilirsiniz. |
| Sebze ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde icerigini genisleterek Vikipedi'ye katki saglayabilirsiniz. |
