Light Mode

Icerige atla

IMAP

Vikipedi, ozgur ansiklopedi
Internet protokol takimi
Uygulama katmani
Tasima katmani
Internet katmani
Link katmani

Bilgi islemde, Internet Mesaj Erisim Protokolu (IMAP), e-posta istemcilerinin bir TCP/IP baglantisi uzerinden bir posta sunucusundan e-posta mesajlari almak icin kullandigi bir Internet standart protokoludur. IMAP, RFC 9051 tarafindan tanimlanir.

IMAP, bir e-posta kutusunun birden cok e-posta istemcisi tarafindan tam olarak yonetilmesine izin vermek amaciyla tasarlanmistir. Bu nedenle istemciler genellikle, kullanici bunlari acikca silene kadar iletileri sunucuda birakir. Bir IMAP sunucusu genellikle 143 numarali baglanti noktasini dinler. SSL/TLS uzerinden IMAP'e (IMAPS) ise 993 numarali baglanti noktasi atanmistir.[1][2]

Neredeyse tum modern e-posta istemcileri ve sunuculari, onceki POP3 (Postane Protokolu) ile birlikte e-posta alimi icin en yaygin iki standart protokol olan IMAP'i destekler. Gmail ve Outlook.com gibi bircok web posta hizmeti saglayicisi, hem IMAP hem de POP3 icin destek saglar.

IMAP4 olarak de bilinen IMAP, yerel kullanicilarin uzaktaki bir e-posta sunucusuna erismesini saglayan bir uygulama katmani protokoludur. En son surumu IMAP surum 4 Revizyon 1 (IMAP4rev1) olup, RFC 3501'de tanimlanmistir. IMAP4 TCP 143. portu kullanarak calisir.[3]

E-posta sunucularindan mesaj cekmek icin kullanilan en yaygin protokollerden biridir (bkz. POP3). Modern e-posta sunucularinin neredeyse tamami tarafindan desteklenir.

E-posta protokolleri

[degistir | kaynagi degistir]

Internet Ileti Erisim Protokolu, bir e-posta istemcisinin uzak posta sunucusundaki e-postaya erismesine izin veren bir uygulama katmani Internet protokoludur. Gecerli surum, RFC 9051 tarafindan tanimlanir. Bir IMAP sunucusu genellikle iyi bilinen 143 numarali baglanti noktasini dinlerken SSL/TLS uzerinden IMAP (IMAPS) 993 kullanir.[1][2]

Gelen e-posta mesajlari, mesajlari alicinin e-posta kutusunda saklayan bir e-posta sunucusuna gonderilir. Kullanici, cesitli e-posta alma protokollerinden birini kullanan bir e-posta istemcisiyle iletileri alir. Bazi istemciler ve sunucular tercihen saticiya ozgu, tescilli protokolleri kullanirken,[4] neredeyse tamami e-posta almak icin POP ve IMAP'yi destekler; istemcilerin diger sunucularla birlikte kullanilmasina izin verir.

IMAP kullanan e-posta istemcileri genellikle iletileri, kullanici acikca silene kadar sunucuda birakir. IMAP isleminin bu ve diger ozellikleri, birden cok istemcinin ayni posta kutusunu yonetmesine izin verir. Cogu e-posta istemcisi, mesajlari almak icin Postane Protokolune (POP) ek olarak IMAP'yi destekler.[5] IMAP, posta deposuna erisim sunar. Istemciler mesajlarin yerel kopyalarini saklayabilir, ancak bunlar gecici bir onbellek olarak kabul edilir.

IMAP, 1986 yilinda Mark Crispin [en] tarafindan, bir posta kutusunun icerigini basitce almak icin kullanilan bir protokol olan yaygin olarak kullanilan POP'un aksine, bir uzaktan erisim posta kutusu protokolu olarak tasarlanmistir.

Mevcut VERSION 4rev1'den (IMAP4) once, asagida ayrintilari verildigi gibi bir dizi yinelemeden gecti:

Orijinal IMAP

[degistir | kaynagi degistir]

Orijinal Gecici Posta Erisim Protokolu, bir Xerox Lisp Machine istemcisi ve bir TOPS-20 [en] sunucusu olarak uygulandi.

Orijinal gecici protokol spesifikasyonunun veya yaziliminin hicbir kopyasi mevcut degildir.[6] Bazi komutlari ve yanitlari IMAP2'ye benzer olsa da, gecici protokolde komut/yanit etiketlemesi yoktu ve bu nedenle sozdizimi diger tum IMAP surumleriyle uyumsuzdu.

Gecici protokolun yerini, RFC 1064'te (1988'de) tanimlanan ve daha sonra RFC 1176'da (1990'da) guncellenen Etkilesimli Posta Erisim Protokolu (IMAP2) aldi. IMAP2, komut/yanit etiketlemeyi tanitti ve halka acik ilk surum oldu.

IMAP3, son derece nadir bir IMAP cesididir.[7] 1991'de RFC 1203 olarak yayinlandi. Kendisi IMAP2'de degisiklikler oneren RFC 1176 karsi bir oneri olarak ozel olarak yazilmisti.[8] IMAP3, pazar yeri tarafindan hicbir zaman kabul edilmedi. IESG, 1993 yilinda RFC 1203 "Etkilesimli Posta Erisim Protokolu - Surum 3"u Tarihi protokol olarak yeniden siniflandirdi. IMAP Calisma Grubu, baslangic noktasi olarak RFC 1203 (IMAP3) yerine RFC 1176 (IMAP2) kullandi.

MIME'nin gelisiyle, IMAP2, MIME govde yapilarini desteklemek ve IMAP2'de bulunmayan posta kutusu yonetim islevselligini (olusturma, silme, yeniden adlandirma, mesaj yukleme) eklemek icin genisletildi. Bu deneysel revizyona IMAP2bis adi verildi; spesifikasyonu hicbir zaman taslak olmayan bicimde yayinlanmadi. Ekim 1993'te IETF IMAP Calisma Grubu tarafindan bir IMAP2bis internet taslagi yayinlandi. Bu taslak su onceki spesifikasyonlara dayaniyordu: yayinlanmamis IMAP2bis.TXT belgesi, RFC 1176 ve RFC 1064 (IMAP2). IMAP2bis. TXT taslagi , Aralik 1992 itibariyla IMAP2 uzantilarinin durumunu belgelemistir. Pine, IMAP2bis destegiyle genis capta dagitildi[7] (Pine 4.00 ve sonrasi, IMAP4rev1'i destekler).

1990'larin basinda IETF [en] icinde olusturulan bir IMAP Calisma Grubu, IMAP2bis tasariminin sorumlulugunu ustlendi. IMAP CG (Calisma Grubu), karisikligi onlemek icin IMAP2bis'i IMAP4 olarak yeniden adlandirmaya karar verdi.

Uygulanmasi

[degistir | kaynagi degistir]

Genel kullanimda, bir kullanicinin e-posta istemcisini (Outlook, Apple Mail, Outlook Express, Mozilla Thunderbird; Hotmail ve Gmail web arabirimleri vb.) kullanarak yolladigi e-posta mesajlari, once kullanicinin oturum actigi e-posta sunucusu tarafindan kabul edilir ve genellikle SMTP kullanarak alicinin posta kutusunu icinde barindiran baska bir e-posta sunucusuna gonderilir. Bu asamada alicinin gondericinin mesajlarina ulasabilmesi icin bunu e-posta istemcisi ile cekmesi gereklidir. Fakat SMTP tek yonlu bir protokoldur (sadece gidis). Kullanicinin istegi uzerine posta kutunuzda bulunan e-posta mesajinin istemcinize inmesini saglayamaz. Bu asamada yapilandirmaya bagli olarak POP3 veya IMAP devreye girerek ilgili mesajin oturum acmis ve talep etmis istemciye cekilmesi saglanir.

IMAP ve POP3 kullanimi arasindaki temel fark IMAP ile e-posta sunucusuna baglanti kuruldugunda, posta kutusunda birikmis e-postalarin sadece baslik bilgilerini istemciye getirilir. POP3 ise butun mesajlari istemciye ceker.

Genel prensip olarak kullanici ve e-posta sayisinin cokluguyla dogru orantili olarak kullanilir. Uygulamada web postasi kullanan neredeyse butun sunucularda IMAP protokolu kullanilir.

POP3'e gore avantajlari

[degistir | kaynagi degistir]

Baglanti sekli

[degistir | kaynagi degistir]

Bir e-posta sunucusuna POP3 ile baglanildiginda butun yeni mesajlar istemciye cekilir ve baglanti kapatilir. IMAP kullanildiginda oturum acildiktan sonra baglanti sadece istek oldugu durumlarda acik kalir (Bir mesajin acilmasi ve iceriginin goruntulenmesi gibi...).

Buyuk boyutlu posta kutularinda bu ozellik icerigin goruntulenmesini de saglar.

Coklu kullanici destegi

[degistir | kaynagi degistir]

POP3 ayni posta kutusunda ayni anda tek kullaniciyi destekler. Tersi durumda isleyis tarzi sorun yaratir.

IMAP ise cok kullaniciyi destekler. Bir kullanicinin yaptigi degisiklik eszamanli olarak diger oturum acmis kullanici tarafindan gorulebilir.

MIME mesajlarina parcasal erisim

[degistir | kaynagi degistir]

Neredeyse butun e-posta mesajlari MIME (Multipurpose Internet Mail Extensions-Cok islevli Internet Posta Uzantilari) formatinda gonderilir. Bir e-posta yazi bolumu, ekli dosya bolumu gibi bolumlere ayrilir. IMAP bu bolumleri birbirinden bagimsiz olarak cekebilir. Ornek: Mesaji acmadan mesaj ekindeki bir dosyayi bilgisayariniza kopyalamak.[9]

POP'a gore avantajlar

[degistir | kaynagi degistir]

Bagli ve baglantisiz modlar

[degistir | kaynagi degistir]

POP kullanirken, istemciler genellikle e-posta sunucusuna kisa sureligine, yalnizca yeni iletileri indirmek icin gereken sure kadar baglanir. IMAP4 kullanirken, istemciler genellikle kullanici arabirimi etkin oldugu surece bagli kalir ve talep uzerine mesaj icerigini indirir. Cok sayida veya buyuk iletisi olan kullanicilar icin, bu IMAP4 kullanim modeli daha hizli yanit sureleriyle sonuclanabilir.

Harici degisikliklerin raporlanmasi

[degistir | kaynagi degistir]

Basarili kimlik dogrulamasindan sonra, POP protokolu, posta kutusunun mevcut durumunun tamamen statik bir gorunumunu saglar ve oturum sirasinda durumdaki herhangi bir harici degisikligi gosterecek bir mekanizma saglamaz. Buna karsilik, IMAP protokolu dinamik bir gorunum saglar ve yeni gelen mesajlar dahil olmak uzere durumdaki harici degisikliklerin yani sira ayni anda bagli diger istemciler tarafindan posta kutusunda yapilan degisikliklerin algilanmasini ve komutlar arasinda uygun yanitlarin gonderilmesini gerektirir. IDLE [en] komutu sirasinda, RFC 2177'de aciklandigi gibi. Ayrica, ozellikle "birden fazla araci tarafindan ayni posta kutusuna eszamanli erisim"den soz eden RFC 3501 bolum 5.2'ye bakiniz.

MIME mesaj bolumlerine erisim ve kismi getirme

[degistir | kaynagi degistir]

Genellikle tum Internet e-postalari MIME formatinda iletilir ve bu, mesajlarin yaprak dugumlerin cesitli tek parca icerik turlerinden herhangi biri oldugu ve yaprak olmayan dugumlerin cesitli cok parcali turlerden herhangi biri oldugu bir agac yapisina [en] sahip olmasina izin verir. IMAP4 protokolu, istemcilerin ayri ayri MIME parcalarindan herhangi birini ayri ayri almalarina ve ayrica tek tek bolumlerin veya tum mesajin bolumlerini almalarina olanak tanir. Bu mekanizmalar, istemcilerin ekli dosyalari almadan bir iletinin metin bolumunu almalarina veya getirilirken icerigi akisa almalarina olanak tanir.

Mesaj durum bilgisi

[degistir | kaynagi degistir]

IMAP4 protokolunde tanimlanan bayraklarin kullanimiyla, istemciler mesajin durumunu takip edebilir: ornegin, mesajin okunup okunmadigi, cevaplanmadigi veya silinmedigi. Bu bayraklar sunucuda saklanir, boylece ayni posta kutusuna farkli zamanlarda erisen farkli istemciler, diger istemciler tarafindan yapilan durum degisikliklerini algilayabilir. POP, istemciler icin bu tur durum bilgilerini sunucuda depolamak icin bir mekanizma saglamaz; bu nedenle, tek bir kullanici iki farkli POP istemcisiyle (farkli zamanlarda) bir posta kutusuna erisirse, durum bilgileri (bir iletiye erisilip erisilmedigi gibi) arasinda senkronize edilemez. musteriler. IMAP4 protokolu, hem onceden tanimlanmis sistem bayraklarini hem de istemci tanimli anahtar sozcukleri destekler. Sistem bayraklari, bir mesajin okunup okunmadigi gibi durum bilgilerini gosterir. Tum IMAP sunuculari tarafindan desteklenmeyen anahtar kelimeler, anlami musteriye bagli olan etiketler [en]. IMAP anahtar sozcukleri, bazen karsilik gelen ozel sunucular tarafindan IMAP klasorlerine cevrilen web tabanli e-posta [en] hizmetlerinin ozel etiketleriyle karistirilmamalidir.

Sunucu tarafli aramalar

[degistir | kaynagi degistir]

IMAP4, bir istemcinin sunucudan cesitli olcutleri karsilayan iletileri aramasini isteme mekanizmasi saglar. Bu mekanizma, istemcilerin bu aramalari gerceklestirmek icin posta kutusundaki her iletiyi indirmesini gerektirmez.

Yerlesik uzatma mekanizmasi

[degistir | kaynagi degistir]

Daha onceki Internet protokollerinin deneyimini yansitan IMAP4, genisletilebilecegi acik bir mekanizma tanimlar. Temel protokol icin bircok IMAP4 uzantisi onerilmistir ve bunlar ortak kullanimdadir. IMAP2bis'in bir uzanti mekanizmasi yoktu ve POP'un artik RFC 2449 tarafindan tanimlanan bir mekanizmasi var.

Sunucu push bildirimleri

[degistir | kaynagi degistir]

IMAP IDLE [en], posta sunucusunun bagli istemcilere, ornegin yeni bir posta geldiginden dolayi bir posta kutusunda degisiklik oldugunu bildirmesi icin bir yol saglar. POP karsilastirilabilir bir ozellik saglamaz ve e-posta istemcilerinin yeni posta olup olmadigini kontrol etmek icin periyodik olarak POP sunucusuna baglanmasi gerekir.

Sunucuda birden cok posta kutusu

[degistir | kaynagi degistir]

IMAP4 istemcileri, sunucuda posta kutulari (genellikle kullaniciya klasorler olarak sunulur) olusturabilir, yeniden adlandirabilir ve silebilir ve posta kutulari arasinda iletileri kopyalayabilir. Birden cok posta kutusu destegi, sunucularin paylasilan ve ortak klasorlere erisim saglamasina da olanak tanir. Erisim haklarini duzenlemek icin IMAP4 Erisim Kontrol Listesi (ACL) Uzantisi (RFC 4314) kullanilabilir.

Mesaj durum bilgisi

[degistir | kaynagi degistir]

IMAP kendi icinde bulunan isaretleme (flag) sistemi ile bir mesajin pek cok halini goruntuleyebilir (okundu, okunmadi, silindi,... kisiye cevaplandi vb.). Bu bilgiler sunucu uzerinde saklandigi icin ayni anda birden cok kullanicinin bagli oldugu bir posta kutusunda, kullanicilar mesaj durumu hakkinda baskasinin yaptigi degisiklikleri goruntuleyebilirler.

Coklu posta kutusu destegi

[degistir | kaynagi degistir]

IMAP kullanicilara ozel posta kutusu yaratilmasina izin verir (Genellikle kullanicilara klasor olarak gosterilir.). Kullanicilara mesajlarini degisik kutular arasinda tasima hakki taninabilir. Bunun yaninda paylasilan posta kutulari da yaratilabilinir.

Sunucu tarafli arama mekanizmasi

[degistir | kaynagi degistir]

IMAP4 istemcilerin cesitli kistaslara gore sunucu uzerinde mesaj aramasi yaptirmasina ve sadece bu mesajlarin goruntulenmesine izin verir. POP3 ise mesajlari butun olarak ceker, arama istemci tarafinda yapilir.

Yapisal eklenti destegi

[degistir | kaynagi degistir]

IMAP4 yapisal olarak eklenti yapilmasina acik bir protokoldur ve evrimlesebilir.

Istemci ile sunucu arasindaki IMAP baglantilarini kriptografik olarak korumak icin, SSL/TLS kullanan TCP baglanti noktasi 993'teki IMAPS kullanilabilir. Ocak 2018 itibariyla onerilen mekanizma TLS'dir.

Alternatif olarak, baslangicta duz metin uzerinden iletisim kurduktan sonra 143 numarali baglanti noktasina baglanirken baglantiyi sifrelemek icin STARTTLS [en] kullanilabilir.

Dezavantajlari

[degistir | kaynagi degistir]
  • POP3'e gore uygulanmasi karmasik bir protokoldur.
  • Arama algoritmalari kotu olan sunucularda buyuk posta kutulari uzerinde arama yapilmasi sunucu kaynaklarini tuketebilir.
  • Gonderilen mesajlar iki kere islenir. Ilk olarak istemciden sunucuya SMTP yoluyla, ikinci olarak da mesajin "Gonderilen Ogeler"e islenmesi amaciyla posta kutusuna IMAP4 protokoluyle geri yollanir.
  • E-postalara erisim, POP3'ten biraz daha yavastir cunku her gonderme veya alma isleminde tum klasorler senkronize edilir.
  • Etkin bir internet baglantiniz olmadigi surece e-postalar calismayacaktir.
  • E-postayi sik kullaniyorsaniz, daha maliyetli olabilecek daha buyuk bir posta kutusu depolama alanina ihtiyaciniz olacaktir

Diyalog ornegi

[degistir | kaynagi degistir]

[rfc:3501 RFC 3501 bolum 8'den] alinin bir IMAP baglantisi ornegi:

C:
S: * OK IMAP4rev1 Service Ready
C: a001 login mrc secret
S: a001 OK LOGIN completed
C: a002 select inbox
S: * 18 EXISTS
S: * FLAGS (\Answered \Flagged \Deleted \Seen \Draft)
S: * 2 RECENT
S: * OK [UNSEEN 17] Message 17 is the first unseen message
S: * OK [UIDVALIDITY 3857529045] UIDs valid
S: a002 OK [READ-WRITE] SELECT completed
C: a003 fetch 12 full
S: * 12 FETCH (FLAGS (\Seen) INTERNALDATE "17-Jul-1996 02:44:25 -0700"
RFC822.SIZE 4286 ENVELOPE ("Wed, 17 Jul 1996 02:23:25 -0700 (PDT)"
"IMAP4rev1 WG mtg summary and minutes"
(("Terry Gray" NIL "gray" "cac.washington.edu"))
(("Terry Gray" NIL "gray" "cac.washington.edu"))
(("Terry Gray" NIL "gray" "cac.washington.edu"))
((NIL NIL "imap" "cac.washington.edu"))
((NIL NIL "minutes" "CNRI.Reston.VA.US")
("John Klensin" NIL "KLENSIN" "MIT.EDU")) NIL NIL
"")
BODY ("TEXT" "PLAIN" ("CHARSET" "US-ASCII") NIL NIL "7BIT" 3028
92))
S: a003 OK FETCH completed
C: a004 fetch 12 body[header]
S: * 12 FETCH (BODY[HEADER] {342}
S: Date: Wed, 17 Jul 1996 02:23:25 -0700 (PDT)
S: From: Terry Gray
S: Subject: IMAP4rev1 WG mtg summary and minutes
S: To: imap@cac.washington.edu
S: Cc: minutes@CNRI.Reston.VA.US, John Klensin
S: Message-Id:
S: MIME-Version: 1.0
S: Content-Type: TEXT/PLAIN; CHARSET=US-ASCII
S:
S: )
S: a004 OK FETCH completed
C a005 store 12 +flags \deleted
S: * 12 FETCH (FLAGS (\Seen \Deleted))
S: a005 OK +FLAGS completed
C: a006 logout
S: * BYE IMAP4rev1 server terminating connection
S: a006 OK LOGOUT completed

Konuyla ilgili yayinlar

[degistir | kaynagi degistir]
  • Hughes, L (1998). Internet e-posta Protokolleri, Standartlari ve Uygulanmasi. Artech Evi Yayincilari
  • Johnson, K (2000). Internet E-posta Protokolleri: Bir Gelistirici Kilavuzu. Addison-Wesley Uzmani.
  • Loshin, P (1999). "Temel E-posta Standartlari: Pratik Hale Getirilen RFC'ler ve Protokoller"

Dis baglantilar

[degistir | kaynagi degistir]
  1. ^ a b Blum, Richard (2002). Open source e-mail security. Indianapolis, Ind.: SAMS. ISBN 0-672-32237-4. OCLC 47939160.
  2. ^ a b Garfinkel, Simson (2003). Practical UNIX and Internet security. 3rd ed. Gene Spafford, Alan Schwartz. Pekin: O'Reilly. ISBN 0-596-00323-4. OCLC 51913726.
  3. ^ "INTERNET MESSAGE ACCESS PROTOCOL - VERSION 4rev1". Mart 2003. 4 Kasim 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi. Erisim tarihi: 5 Ocak 2017.
  4. ^ BAL, Dondu; YILMAZ, Rasime Ayhan (3 Eylul 2021). "Iletisim Ogrencilerinin Bir Iletisim Formu olan Reklamdan Kacinma Davranislari uzerine Bir Inceleme". Gumushane Universitesi Iletisim Fakultesi Elektronik Dergisi. doi:10.19145/e-gifder.916687. ISSN 2146-3301.
  5. ^ Mullet, Dianna (2000). Managing IMAP. 1st ed. Kevin Mullet. Pekin: O'Reilly. ISBN 0-596-15240-X. OCLC 610212708.
  6. ^ Poinsot, Laurent (2013). "Generalized Powers of Substitution with Pre-Function Operators". Applied Mathematics. 04 (07): 12-17. doi:10.4236/am.2013.47a004. ISSN 2152-7385.
  7. ^ a b Crispin, M. (Aralik 1996). "IMAP4 Compatibility with IMAP2bis".
  8. ^ Skounakis, Emmanouil (22 Temmuz 2010). "DoctorEye: A Clinically Driven Multifunctional Platform, for Accurate Processing of Tumors in Medical Images~!2009-12-08~!2010-03-04~!2010-07-21~!". The Open Medical Informatics Journal. 4 (3): 105-115. doi:10.2174/1874431101004030105. ISSN 1874-4311.
  9. ^ "IMAP vs POP3 vs SMTP - The Ultimate Comparison". Courier (Ingilizce). 27 Mart 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi. Erisim tarihi: 27 Mart 2023.