Gentoo Linux

Vikipedi, ozgur ansiklopedi

Gentoo Linux

Gelistirici(ler)	Gentoo Vakfi
Isletim sistemi ailesi	Linux
Paket yoneticisi	Portage
Uretime hazir oldugu tarih	31 Mart 2002
Kaynak turu	Acik kaynak
Lisans	Basta GPL ve diger ozgur yazilim lisanslari
Cekirdek turu	Monolitik
Platform destegi	i386, x86-64, PowerPC, PowerPC 64, SPARC, DEC Alpha, ARM, MIPS, HPPA, S390, IA-64, sh, m68k
Web sitesi	www.gentoo.org

Gentoo, kaynak kod temelli bir Linux dagitimidir.^[1] Kaynak kod tabanli kurulumunun zorlugu sebebiyle, diger Linux dagitimlari kadar populer olamasa da; kaynak kurulumlu dagitimlar arasinda en populeridir. Ozellesmis Linux dagitimlari hazirlanirken temel olarak kullanilmaya uygundur. Gentoo, adini bir cesit penguen olan Gentoo Pengueni [en]'nden almistir.

Ilk surumu 31 Mart 2002 tarihinde sunulan Gentoo, 2004 yilina kadar 1.4 surumune kadar ulasmis, bu tarihten sonra yil icerisindeki surumler 2004.0, 2004.1, 2004.2 ve 2004.3 olarak gelismistir. Hemen hemen tum bilgisayar mimarilerinde calisabilen Gentoo; kurucusu Daniel Robbins'in 26 Nisan 2004 tarihinde Gentoo Foundation'u kurarak basindan ayrilmasiyla demokratik olarak secimlerle isleyisine devam etmektedir.

Gentoo kurulumu canli CD araciligiyla yapilmaktadir. Canli CD'ler icinde uc temel secenek bulunmaktadir. Ilki Minimal canli CD'dir. Bu canli CD sadece komut satiri araclari icermektedir ve kurulum sirasinda yapilacak islerin buyuk bir kismi kullanici tarafindan elle yapilmalidir, kaynak kodlari ve Portage verileri Internetten indirilmelidir. Ikinci secenek olan Universal CD, Minimal CD'ye ek olarak kaynak kodlar ve Portage verileri icerir; ag baglantisi olmayan bilgisayarlara kurulum icin tasarlanmistir. Ucuncu secenek Gentoo Installer LiveCD kullanmaktir. Bu secenek grafik ortamda calisan bir gentoo kurulumunun denenmesine olanak saglar, ayrica kurulum islemi de grafik arayuz ile yapilmaktadir.

Kurulumu; derleme islemleri ve kurulum adimlarin elle uygulanmak zorunda olmasi sebebiyle uzun surebilen Gentoo'nun resmi web sitesinde, kurulumunu adim adim anlatan detayli bir kurulum belgesi 24 Agustos 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi. bulunmaktadir. Buyuk bir sorun yasanmadigi muddetce bu belge takip edilerek kurulum basariyla tamamlanabilir. Kurulum islemi sirasinda Linux Cekirdegini derlemek, disk bolumlerini baglamak(mount), acilis yoneticisini ayarlamak tamamen kullaniciya birakilmistir. Gentoo kurulumunun tamamen kullaniciya birakilmasi, olasi zorluklarinin yaninda kullaniciya sistemin isleyisini ve detaylarini ogrenebilmesi icin buyuk olanak saglamaktadir. Kullanici Gentoo'yu ilk defa kurarken edindigi deneyim sayesinde, daha sonraki kurulumlari cok fazla zorlanmadan ve zaman harcamadan tamamlayabilir. Gentoo'da edindigi genel Linux bilgisinden diger sistemleri kullanirken de faydalanabilir.

Sistemde temel isleyis icin ihtiyac duyulanlar disinda hicbir paketin kurulu gelmemesi, kurulum asamasinin tamamen kullaniciya birakilmasinin getirilerindendir. Bu sayede kullanici, ihtiyaci olmayan hicbir paketin getirecegi ek sorunlar ve guvenlik aciklariyla ugrasmak zorunda kalmaz. Bu ozellik, Gentoo'yu ozellikle sunucu sistemlerde tercih edilen bir dagitim yapmaktadir. Bir masaustu sistemde kuruldugunda ise ihtiyac duyulan butun cokluortam uygulamalari, grafik tabanli uygulamalar vb. Gentoo'nun paketleri arasindan bulunup sadece birkac komut ile kurulabilir. Gentoo'nun diger bir avantaji da, hakkinda yazilmis kapsamli belgeleri, wiki sayfasi ve pek cok soruna hazir cozum bulunabilen forumlaridir.

Gentoo'da her ne kadar programlarin kurulumlari uzun surebilse de programlarin derlenmesi sirasinda yapilacak ayarlarla, programlarin calisma zamanindaki hizlari attirilabilmektedir. Bunun yaninda, butun programlar kurulu oldugu sistemin ozelliklerinden en iyi faydalanacak sekilde derlenebilecegi icin, kullanilan sistemden verimli bir sekilde yararlanilabilir.

Paket yoneticisi olarak portage'i kullanan Gentoo; ucbirimde yazacaginiz basit bir "emerge world" komutu ile tum programlarinizi en son surumleriyle guncellestirebilmektedir. Portage ile paket bagimliliklarini otomatik olarak cozen gentoo, paketleri indirmek, derlemek ve sistemde gereken yerlere kopyalamak adimlarinin hepsini otomatik olarak yapmaktadir. Paketlerin derlenmesi sirasindaki secenekleri "/etc/make.conf" dosyasinda tanimlanmis olan degerlerden alir. Ayrica bu dosyada cesitli "use flag"ler tanimlanabilir. Use flagler sayesinde, her programin derleme zamaninda kazanabilecegi ozellikler belirtilebilir. Ornegin "jpeg" use flaginin varligi, programlarin Jpeg destegine sahip olacagini belirtirken, "-jpeg" seklinde kapatilmis bir use flag, derlenen programlarin Jpeg destegini icermeyecegini belirtir. Use flag mekanizmasi ile, tam olarak kullanicinin isteklerine gore sekillenmis bir sistem elde edilir. Kullanici ihtiyac duydugu butun ozelliklere use flagleri kullanarak sahip olurken, istemedigi hicbir ozelligi kurmak zorunda degildir. Gentoo'nun esnekliginin ve ozellestirilebilirliginin bir kismi, paket yoneticisi portage'in bu ozelliklerinden oturudur.

• 1.0, 31 Mart 2002
• 1.2, Haziran 2002
• 1.4 5 Agustos 2003
• 1.4 bakim surumu 1 11 Eylul 2003
• 2004.0 1 Mart 2004^[2] (surumler yilda dort tane olacak sekilde degistirildi)
• 2004.1 28 Nisan 2004^[3]
• 2004.2 26 Temmuz 2004^[4]
• 2004.3 15 Kasim 2004^[5]
• 2005.0 27 Mart 2005^[6] (surumler yilda iki tane olacak sekilde degistirildi)
• 2005.1 8 Agustos 2005^[7]
• 2005.1-r1 21 Kasim 2005^[8] (bakim surumu 1)
• 2006.0 27 Subat 2006^[9]
• 2006.1 30 Agustos 2006^[10]
• 2007.0 7 Mayis 2007^[11]
• 2008.0_beta1 1 Nisan 2008^[12]
• 2008.0 6 Temmuz 2008^[13]
• 2010.0 4 Ekim 2009^[14]
• 2011.0 8 Mart 2011^[15]

• Gentoo Linux Resmi Sayfasi15 Eylul 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
• Gentoo Elkitabi (Ingilizce) 24 Agustos 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi. Kurulumdan once okunmasi tavsiye edilir.
• Gentoo Elkitabi (Turkce) (Guncel Degil)
• Gentoo tartisma forumlari29 Agustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
• Gentoo Linux felsefesi 30 Aralik 2004 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.(Ingilizce)
• Planet Gentoo 2 Ocak 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi. Gentoo gelistirici gunlukleri

"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Gentoo_Linux&oldid=35877333" sayfasindan alinmistir

Kategoriler:

• PowerPC isletim sistemleri
• Gentoo Linux
• Linux dagitimlari

Gizli kategoriler:

• Olu dis baglantilari olan maddeler
• Webarsiv sablonu wayback baglantilari
• GND tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri