Tantra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Tantra - rodzaj dziela, wlasciwy dla tantryzmu saktyjskiego, dzinijskiego i buddyjskiego^[1]. Tantra to tekst ezoteryczny, moze zawierac zarowno opisy doktryny, jak i praktyk^[2] tantryzmu.

• Tantra znaczeniowo nawiazuje do pojecia wlokno^[3].
• Genezy tych pism upatruje sie wsrod niebraminskich ascetow, zamieszkujacych w miejscach kremacji zwlok^[4].

W tantrach omawia sie problematyke opetania i egzorcyzmowania^[5].

Najwczesniejsze tantry zostaly napisane w sanskrycie pomiedzy VI a X wiekiem n.e.. Tantry sa zwiazane z hinduizmem, istnieje jednak duzy zbior tantr, ktore sa fundamentalne dla buddyzmu wadzrajana a takze dla dzinizmu. Spolecznosci, ktore odwoluja sie do tantr uwazaja je za objawienie wazniejsze niz Wedy^[6]. Religia tantryczna we wczesnym sredniowieczu rozwijala sie w Nepalu i Kaszmirze^[7]. Od XI wieku tantry wywieraly istotny wplyw na hinduizm na terenie calych Indii^[7].

Tantry sa znane i popularyzowane na zachodzie poprzez zawarte w nich elementy erotyczne, jednak wiekszosc ich tresci dotyczy zroznicowanych tematow. Stanowia podstawe rytualow^[7]. Glownym tematem tantr jest kama, czyli szeroko rozumiane pozadanie. W odroznieniu od innych tradycji religijnych tantryzm uznaje pozadanie za srodek prowadzacy do duchowego wyzwolenia, a nie przeszkode dla duchowosci^[8]. Pozadanie (kama) nie jest ograniczone jedynie do seksualnosci, ale obejmuje rozne rodzaje przyjemnosci zmyslowych (np. muzyke, jedzenie, perfumy)^[9]. Pozadanie jest mocno zwiazane z obowiazkami spolecznymi i religijnymi (Dharma), jak rowniez z dazeniem do wladzy i bogactwa (Artha)^[9]. Tantryzm uznaje tak rozumiane pozadanie za narzedzie, ktore mozna wykorzystac do obudzenia i wyrazenia energii zawartej w ciele i kosmosie^[9]. Pozadanie jest przyczyna wszystkiego, koncem wszystkiego i energia, ktora utrzymuje caly wszechswiat przy zyciu^[10].

Poszerzanie wplywow tantr w Poludniowej Azji wiazalo sie z siecia swiatyn poswieconych bogini Sakti. Wedlug mitu lokalizacje swiatyn sa wyznaczone przez czesci ciala bogini rozrzucone po swiecie^[11]. Jedna z najstarszych i najwazniejszych dla tantryzmu swiatyn jest Kamakhya (w stanie Asam, Indie), wedlug legendy swiatynia odpowiada miejscu, gdzie zostaly rzucone genitalia bogini^[12]. W X wieku n.e. przy swiatyni dzialala szkola zalozona przez Matsjendranatha, uwazanego za jedna z najwazniejszych postaci w rozwoju tantr buddyjskiej i hinduistycznej^[13].

Praktyki tantry dziela sie na metody ,,lewej reki" i ,,prawej reki". Te pierwsze obejmuja dzialania uznawane za nieczyste w tradycyjnym hinduizmie takie jak spozywania miesa, ryb, alkoholu czy rytualy seksualne. Te drugie interpretuja zakazane substancje i dzialania w sposob metaforyczny, jako symbole stanow duchowych^[14].

• Gavin Flood: An Introduction to Hinduism. 2008. ISBN 0-521-43878-0.

• Hugh Urban: The Power of Tantra: Religion, Sexuality and the Politics of South Asian Studies. Palgrave Macmillan, 2010. ISBN 978-1-84511-874-7.

Zrodlo: ,,https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tantra&oldid=78962545"

Kategorie:

• Tantryzm
• Medytacja buddyjska