Dark Mode

Przejdz do zawartosci

Rowan Atkinson

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rowan Atkinson

Rowan Atkinson na premierze filmu Johnny English Reaktywacja (2011)
Imie i nazwisko

Rowan Sebastian Atkinson

Data i miejsce urodzenia

6 stycznia 1955
Consett

Zawod

aktor, komik

Wspolmalzonek

Sunetra Sastry (1990-2015)

Lata aktywnosci

od 1978

Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Rowan Sebastian Atkinson (ur. 6 stycznia 1955 w Consett[1]) - brytyjski aktor, komik. Zaslynal rola Jasia Fasoli w serialu telewizyjnym i dwoch pelnometrazowych filmach kinowych. Zagral takze tytulowa role w serialu Czarna Zmija oraz filmach z serii Johnny English.

Zyciorys

[edytuj | edytuj kod]

Pochodzenie i wyksztalcenie

[edytuj | edytuj kod]

Jest najmlodszym z czworki dzieci przedsiebiorcy z branzy rolnej[2], jego starszy brat Rodney Atkinson(inne jezyki) jest ekonomista. Rowan Atkinson jako dziecko jakal sie. Z pomoca specjalistow udalo mu sie przezwyciezyc ten problem, ale jeszcze przez wiele lat szczegolne trudnosci sprawialo mu wymawianie gloski ,,B" i nawet jako dorosly mial tendencje do jej przesadnego artykulowania, co potrafil zamienic w jeden z charakterystycznych elementow swoich wielu monologow i skeczy. Uzyskal licencjat w zakresie elektrotechniki na Uniwersytecie w Newcastle, a nastepnie zostal magistrem nauk scislych na Uniwersytecie Oksfordzkim[3].

Poczatki kariery

[edytuj | edytuj kod]
Atkinson w przebraniu Jasia Fasoli podczas promocji filmu Jas Fasola: Nadciaga totalny kataklizm (1997)

Podczas studiow w Oksfordzie dzialal w uczelnianych grupach teatralnych i kabaretach, gdzie poznal Richarda Curtisa i Howarda Goodalla, z ktorymi wspolpracowal nastepnie przez cala swa kariere. Wsrod szerszej publicznosci zaistnial po raz pierwszy za sprawa swych wystepow kabaretowych na festiwalu w Edynburgu. Po ukonczeniu studiow stal sie zawodowym komikiem, wystepujac w calym kraju z programem zawierajacym jego monologi, pantomimy oraz skecze odgrywane z towarzyszeniem Angusa Deaytona(inne jezyki). (Wiele lat pozniej, w roku 1991, ponownie zaprezentowali najciekawsze z nich podczas specjalnych wystepow w Bostonie, ktore zostaly zarejestrowane i wydane na VHS, a potem takze DVD, jako Rowan Atkinson Live).

W 1976 zadebiutowal w telewizji, wystepujac w nagranym dla ITV pilocie autorskiego serialu Rowan Atkinson presents... Canned Laughter, ktory jednak nie wszedl do stalej produkcji.

Lata 80.

[edytuj | edytuj kod]
Atkinson w przebraniu Jasia Fasoli podczas promocji filmu Wakacje Jasia Fasoli w Brukseli (2007)

W 1979 znalazl sie wsrod glownych wykonawcow i autorow tekstow do programu satyrycznego Not the Nine O'Clock News w BBC Two[3]. Za wystepy w programie otrzymal w 1981 nagrode BAFTA.

Po zakonczeniu produkcji programu w 1983 napisal wraz z Curtisem pierwszy sezon serialu Czarna Zmija, w ktorym zagral tytulowa role. Serial poczatkowo spotkal sie z chlodnymi opiniami krytykow i umiarkowanym zainteresowaniem publicznosci. BBC uznalo te wyniki za niewspolmierne do wysokiego budzetu produkcji i chcialo zrezygnowac z jej kontynuowania. Wtedy tez serial przeszedl glebokie przeobrazenia - zrezygnowano z plenerow, zupelnie przemodelowano osobowosci glownych bohaterow (Czarna Zmija stal sie cynicznym kunktatorem, a jego sluga Baldrick poczciwym idiota), a Atkinson zrezygnowal z roli wspolscenarzysty, oddajac ja Benowi Eltonowi. Po takich modyfikacjach serial stal sie jednym z najwiekszych hitow brytyjskiej telewizji lat 80., a Atkinson w 1990 otrzymal swoja druga nagrode BAFTA za role w jego czwartej i ostatniej serii.

Najwazniejszym przedsiewzieciem Atkinsona w latach 90. - i zarazem glownym zrodlem jego trwajacej do dzis miedzynarodowej rozpoznawalnosci - byl cykl produkcji, w ktorych wcielal sie w postac dobrotliwego, ale wyjatkowo niefrasobliwego Jasia Fasoli. Grajac te role, prawie w ogole nie mowil, skupiajac sie na srodkach wyrazu okreslanych jako physical comedy (komedia fizyczna), gdzie aktor gra glownie swoim cialem i mimika. Jas Fasola zadebiutowal na antenie ITV pierwszego dnia roku 1990. Do konca roku 1995 nagrano 15 polgodzinnych filmow telewizyjnych z jego udzialem, emitowanych w ITV nieregularnie, najczesciej po 2-3 w roku.

W 1997 zrealizowano film pelnometrazowy Jas Fasola: Nadciaga totalny kataklizm, w ktorym tytulowy bohater udaje sie do Stanow Zjednoczonych. Dziesiec lat pozniej Atkinson powrocil do swej najslynniejszej roli, wystepujac w drugim obrazie kinowym pt. Wakacje Jasia Fasoli. W promujacych film wywiadach podkreslal, iz ze wzgledu na swoj wiek coraz mniej czuje sie na silach, aby grac tak plastyczna postac, i dlatego jest to najprawdopodobniej jego pozegnanie z tym bohaterem.

1995-2010

[edytuj | edytuj kod]
Atkinson (2007)

Rowniez w latach 90. wcielal sie w postac pelnego kompleksow oficera policji, inspektora Fowlera w serialu Cienka niebieska linia (1995-1996). Zagral takze kilka rol filmowych, m.in. postac ksiedza udzielajacego tytulowych slubow w Czterech weselach i pogrzebie. Uzyczyl glosu dzioborozcowi Zazu w oryginalnej wersji jezykowej Krola lwa.

Poczawszy od przelomu XX i XXI wieku, kino stalo sie glownym polem aktywnosci zawodowej Atkinsona. Do najbardziej znanych filmow z jego udzialem nalezaly: Wyscig szczurow, Scooby-Doo i To wlasnie milosc. W 2003 zagral role tytulowa w parodiujacej przygody Jamesa Bonda produkcji Johnny English. Nastepnie wystapil w filmie Wszystko zostaje w rodzinie (2005), w ktorym odszedl od swojego blazenskiego wizerunku.

W 2008 wrocil na scene w roli Fagina w musicalu Oliver Twist na West Endzie.

Lata 2010.

[edytuj | edytuj kod]

Na poczatku 2010 wytwornia Universal Pictures podjela decyzje o kontynuacji filmu Johnny English, ponownie obsadzajac Atkinsona w roli agenta specjalnego Jej Krolewskiej Mosci. Aktor pelnil tez role producenta wykonawczego filmu. Premiera filmu miala miejsce jesienia 2011 roku[4].

W 2012 wystapil podczas ceremonii otwarcia igrzysk olimpijskich w Londynie, gdzie wykonal komediowa etiude aktorska jako wyjatkowo niesforny czlonek Londynskiej Orkiestry Symfonicznej, a takze pojawil sie w krotkiej parodii filmu Rydwany ognia. W wywiadzie dla The Daily Telegraph w listopadzie 2012 przyznal, ze byl to jego ostatni wystep w roli Jasia Fasoli[5]. Mimo tej deklaracji w kolejnych latach powracal do tej postaci w krotkich filmach reklamowych i charytatywnych, zas w 2017 wystapil jako Fasola w przeznaczonym wylacznie na rynek chinski filmie Huan Le Xi Ju Ren.

Gral komisarza Jules'a Maigret w serialu ITV Maigret (2016-2017)[6][7][8]

Dzialalnosc charytatywna

[edytuj | edytuj kod]

Byl jednym z inicjatorow powstania Comic Relief, organizacji charytatywnej zalozonej przez ludzi ze srodowiska brytyjskiej komedii. Wciaz bierze czynny udzial w jej dzialalnosci, bedac jedna z gwiazd organizowanego co dwa lata specjalnego maratonu telewizyjnego, stanowiacego ukoronowanie tzw. Dnia Czerwonego Nosa, czyli zbiorki pieniedzy prowadzonej przez Comic Relief. Na potrzeby tego maratonu powstal odcinek specjalny Czarnej Zmii (Cavalier Years, rozgrywajacy sie w czasach Cromwella) oraz kilka dodatkowych odslon Jasia Fasoli, m.in. parodia programu telewizyjnego Randka w ciemno, w ktorej Fasola wygrywa wycieczke z dopiero co poznana kobieta.

Zycie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Zycie prywatne

[edytuj | edytuj kod]
Atkinson (2009)

W latach 1990-2015 zona Atkinsona byla Sunetra Sastry, ktora poznal, gdy pracowala dla BBC jako makijazystka. Maja dwoje dzieci; Benjamina i Lily. W lutym 2014 para sie rozstala, a w listopadzie 2015 londynski sad, po rozprawie trwajacej niewiele ponad minute, orzekl rozwod Atkinsona i Sastry[9]. Wedlug doniesien prasowych powodem rozpadu malzenstwa bylo wejscie Atkinsona w nowy zwiazek ze znacznie od niego mlodsza aktorka Louise Ford(inne jezyki)[9]. Para doczekala sie dziecka w grudniu 2017.

Pasja do samochodow

[edytuj | edytuj kod]

Dzieki ogromnej popularnosci i zyskownosci Jasia Fasoli (za sam pierwszy film otrzymal gaze w wysokosci 11 milionow funtow), Atkinson stal sie jednym z najzamozniejszych europejskich komikow. W roku 2005 jego majatek szacowany byl na ok. 60 milionow funtow[10]. Wielka pasja Atkinsona sa samochody. Posiada prawo jazdy na ciezarowki, zas w swojej posiadlosci w hrabstwie Oxfordshire utrzymuje kolekcje samochodow sportowych. Jego ulubiona marka jest Aston Martin, ale posiada rowniez pojazdy takich marek jak Bugatti, Lancia, McLaren czy MG. W 1999 wywolal mala sensacje, gdy prowadzac swojego wartego 600 tysiecy funtow McLarena spowodowal kolizje z kobieta prowadzaca starego Rovera za 600 funtow. W wyniku zdarzenia nikt nie ucierpial[11]. 4 sierpnia 2011 Rowan Atkinson mial wypadek w swoim McLarenie F1. Aktor jadac droga A605 w Haddon w poblizu Peterborough okrecil sie samochodem kilkukrotnie, uderzyl w drzewa i latarnie, a nastepnie jego auto lekko sie zapalilo. Rowanowi udalo sie wydostac z F1 samodzielnie, a pozniej trafil do szpitala w Peterborough z obrazeniami ramienia[12]. Rowan Atkinson bral takze wielokrotnie udzial w amatorskich wyscigach samochodowych, m. in. w Goodwood Revival - St Marys Trophy[13][14]. W 2011 roku wystapil jako gwiazda w brytyjskim programie samochodowym BBC Top Gear. Uzyskal wowczas na torze wyscigowym programu najlepszy czas sposrod dotychczas wystepujacych gosci[15].

Odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

W czerwcu 2013 otrzymal Komandorie Orderu Imperium Brytyjskiego (CBE), przyznany w uznaniu zaslug dla sztuki dramatycznej oraz dzialalnosci charytatywnej[16].

Filmografia

[edytuj | edytuj kod]

Seriale

[edytuj | edytuj kod]

Scenariusze

[edytuj | edytuj kod]

Rezyseria

[edytuj | edytuj kod]
  • 1986: Comic Relief II

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. | Rowan Atkinson [online], TVGuide.com [dostep 2017-07-12] (ang.).
  2. | NickN. Barratt NickN., Family detective, ,,Telegraph.co.uk" [dostep 2017-07-12] (ang.).
  3. | a b BBC - Comedy Guide - Rowan Atkinson [online], 4 grudnia 2004 [dostep 2017-07-12] [zarchiwizowane z adresu 2004-12-04] .
  4. | Rowan Atkinson powroci jako Johnny English - Filmweb [online], filmweb.pl [dostep 2017-11-26] (pol.).
  5. | Rowan Atkinson suggests end is in sight for Mr Bean - Telegraph [online], telegraph.co.uk [dostep 2017-11-26] (ang.).
  6. | https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/features/rowan-atkinson-on-inspector-maigret-the-artistic-value-of-comedy-and-playing-an-ordinary-man-a6946296.html
  7. | https://web.archive.org/web/20190120145718/https://www.hoerzu.de/unterhaltung/aktuelles/maigret-rowan-atkinson
  8. | Maigret has been cancelled, ,,Den of Geek" [dostep 2025-10-25] [zarchiwizowane z adresu 2019-03-27] (ang.).
  9. | a b Rowan Atkinson divorced in 65 seconds on grounds of his 'unreasonable behaviour' [online], Telegraph.co.uk [dostep 2015-11-23] .
  10. | Stars & their Cars:Rowan Atkinson. cars.uk.msn.com, 2005-10-06. [dostep 2011-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-09-18)]. (ang.).
  11. | BBC Online Network.
  12. | Rowan Atkinson rozbil swojego McLarena F1. TopGear.net.pl, 2011-08-06. [dostep 2011-08-06]. (pol.).
  13. | Driver: Rowan Atkinson | Driver Database [online], www.driverdb.com [dostep 2025-12-22] .
  14. | n, Rowan Atkinson: A Master of Comedy and Driving [online], Skoda Motorsport, 21 czerwca 2018 [dostep 2025-12-22] (ang.).
  15. | BBC One - Top Gear, Series 17, Episode 4 [online], BBC [dostep 2025-12-22] (ang.).
  16. | Blackadder stars honoured for Queen's Birthday. British Comedy Guide, 2013-06-015. [dostep 2013-06-17]. (ang.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]