Chipset
- l`rby@
- Az@rbaycanca
- baaNlaa
- B'lgarski
- Bosanski
- Catala
- Cestina
- Deutsch
- Eesti
- Ellenika
- English
- Espanol
- Esperanto
- Euskara
- frsy
- Francais
- Galego
- hangugeo
- Hayeren
- hindii
- Hrvatski
- Bahasa Indonesia
- Italiano
- `bryt
- K'azak'sha
- Latviesu
- Letzebuergesch
- Lietuviu
- Magyar
- mlyaallN
- Mongol
- Nederlands
- Ri Ben Yu
- Norsk bokmal
- pNjaabii
- pStw
- Portugues
- Romana
- Russkii
- Shqip
- Simple English
- Slovencina
- Slovenscina
- Srpski / srpski
- Srpskohrvatski / srpskokhrvatski
- Suomi
- Svenska
- Tagalog
- Turkce
- Ukrayins'ka
- Tieng Viet
- Zhong Wen
od 2024-04 - sformatowac tekst (pomoc: podzial na sekcje, tabele, wzory),
od 2024-04 - zaktualizowac na podstawie najswiezszych informacji.
Po wyeliminowaniu niedoskonalosci nalezy usunac szablon {{Dopracowac}} z tego artykulu.
Chipset - grupa specjalistycznych chipow, ktore sa przeznaczone do wspolnej pracy. Maja zazwyczaj zintegrowane oznaczenia i zwykle sprzedawane sa jako jeden produkt.
W komputerach termin chipset jest powszechnie uzywany w odniesieniu do specjalistycznego ukladu scalonego lub zestawu ukladow plyty glownej komputera lub karty rozszerzen.
Wydajnosc i niezawodnosc komputera w znaczacej mierze zalezy od tych ukladow. Uklad ten organizuje przeplyw informacji pomiedzy poszczegolnymi podzespolami komputera. Podzial chipsetu na uklady scalone oraz umieszczenie w nich ukladow wejscia-wyjscia zalezy od koncepcji producenta jak i rozwoju mozliwosci produkcji ukladow o coraz wiekszym stopniu integracji.
W sklad tradycyjnego chipsetu wchodza zazwyczaj dwa uklady zwane mostkami:
- Mostek polnocny odpowiada za wymiane danych miedzy procesorem a urzadzeniami wymagajacymi duzej szybkosci wymiany danych takich jak: pamiecia, magistral AGP lub PCI-E;
- Mostek poludniowy odpowiada za wspolprace z pozostalymi urzadzeniami wejscia/wyjscia, np. dysk twardy czy karty rozszerzen.
Mostek polnocny zwykle laczony byl z poludniowym za pomoca magistrali PCI[1]. Podstawowe uklady wystepujace w chipsetach to:
- sterownik (kontroler) pamieci dynamicznych;
- sterownik CPU;
- sterownik pamieci cache;
- sterownik klawiatury;
- sterowniki magistral, przerwan i DMA.
Chipsety moga rowniez zawierac zegar czasu rzeczywistego, uklady zarzadzania energia, sterowniki dyskow twardych IDE, dyskow elastycznych, sterownik SCSI, sterownik portow szeregowych i rownoleglych.
Termin ten byl rowniez stosowany w latach 80. i 90. do oznaczania ukladow graficznych i dzwiekowych w komputerach i w konsolach do gier, na przyklad Commodore Amiga Original Chip Set czy Sega System 16.
Modele chipsetow
[edytuj | edytuj kod]Wczesne chipsety
[edytuj | edytuj kod]Intel licencjonowal chipset ZyMOS POACH dla procesorow Intel 80286 i Intel 80386SX:
- 82350 EISA
- 82350DT EISA
- 82310 MCA
- 82340SX PC AT
- 82340DX PC AT
- 82320 MCA
- 82360SL byl chipsetem dla rozwiazan mobilnych 80386SL i 80486SL. Zawieral w sobie zintegrowany kontroler bezposredniego dostepu do pamieci, Programowalny kontroler przerwan, obsluge portow rownoleglego i szeregowego, oraz uklad logiczny odpowiedzialny za zarzadzanie zasilaniem procesora.
Chipsety serii 4x0
[edytuj | edytuj kod]Chipsety dla procesorow serii 80486
[edytuj | edytuj kod]| Chipset | Nazwa kodowa | Mostek poludniowy | Data premiery | Obslugiwane procesory | FSB | SMP | Typ Pamieci | Maksymalna ilosc pamieci | Parzystosc/ECC | L2 Cache Typ | Wsparcie dla PCI |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 420TX | Saturn | SIO | Listopad 1992 | 5 V 486 | Do 33 MHz | Nie | FPM | 128 MB | Parzystosc | Asynchroniczna | 2.0 |
| 420EX | Aries | 82426EX | Marzec 1994 | 5 V/3.3 V 486 | Do 50 MHz | Nie | FPM | 128 MB | Parzystosc | Asynchroniczna | 2.0 |
| 420ZX | Saturn II | SIO | Marzec 1994 | 5 V/3.3 V 486 | Do 33 MHz | Nie | FPM | 160 MB | Parzystosc | Asynchroniczna | 2.1 |
Chipsety dla procesorow serii Pentium
[edytuj | edytuj kod]Plyt z chipsetami Mercury and Neptune mozna znalezc w parze z kontrolerami IDE RZ1000 i CMD640 zawierajacymi bug korupcji danych.
| Chipset | Nazwa Kodowa | Numer Partii | Mostek Poludniowy | Data premiery | Obslugiwane Procesory | FSB | SMP | Typ pamieci | Maksymalna ilosc pamieci | Maksymalna ilosc cache'owanej pamieci | Parzystosc/ECC | L2 Cache Typ | Wsparcie dla PCI | Wsparcie dla AGP |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 430LX | Mercury | S82434LX | SIO | Marzec 1993 | P60/66 | 66 MHz | Nie | FPM | 192 MB | 192 MB | Czesciowo Parzystosc | Asynchroniczna | 2.0 | Nie |
| 430NX | Neptune | S82433NX S82434NX | SIO | Marzec 1994 | P75+ | 66 MHz | Tak | FPM | 512 MB | 512 MB | Czesciowo Parzystosc | Asynchroniczna | 2.0 | Nie |
| 430FX | Triton | SB82437FX-66 SB82437JX | PIIX | Styczen 1995 | P75+ | 66 MHz | Nie | FPM/EDO | 128 MB | 64 MB | Zaden | Asynchroniczna/Pburst | 2.0 | Nie |
| 430MX | Mobile Triton | 82437MX | MPIIX | Pazdziernik 1995 | P75+ | 66 MHz | Nie | FPM/EDO | 128 MB | 64 MB | Zaden | Asynchroniczna/Pburst | 2.0 | Nie |
| 430HX | Triton II | FW82439HX FW82439JHX | PIIX3 | Luty 1996 | P75+ | 66 MHz | Tak | FPM/EDO | 512 MB | 512/64 MB Zalezne od uzytej pamieci | Obydwa | Asynchroniczna/Pburst | 2.1 | Nie |
| 430VX | Triton | SB82437VX SB82438VX | PIIX3 | Luty 1996 | P75+ | 66 MHz | Nie | FPM/EDO/SDRAM | 128 MB | 64 MB | Zaden | Asynchroniczna/Pburst | 2.1 | Nie |
| 430TX | FW82439TX | PIIX4 | Luty 1997 | P75+ | 66 MHz | Nie | FPM/EDO/SDRAM | 256 MB | 64 MB | Zaden | Asynchroniczna/Pburst | 2.1 | Nie |
Pozostale
[edytuj | edytuj kod]- i815/E (FSB 133 MHz bez AGP/ ver E z AGP SDR 133 MHz Dla Pentium III)
- i845E/GV (FSB 533 MHz AGPx4 2Go DDR PC2700 max)
- i850e, i855G (855GME dla Pentium M)
- i865G/P (FSB 533 MHz AGPx8 4Go DDR 2 serial ATA)
- i875p = zoptymalizowany i865
- E7205 (dla serwerow P4), E7500/E7501/E7505 (dla serwerow Xeon), E7520/E7525/E7530 (dla serwerow Bi-Xeon)
- 910GML/GMZ, 915GM/PM, 945PM/GM
- 945PM/GM + Intel PRO/Wireless 3945ABG + Intel Core Solo = Centrino (3. generacja)
- 945PM/GM + Intel PRO/Wireless 3945ABG + Intel Core Duo = Centrino Duo
- 910GL, 915P/PL/G/GL/GV, 925X/XE, 945P/PL/G/GZ, 955X (dla Pentium D/EE)
- 963Q, 965P/G/Q, 975X (dla Intel Core 2 Duo)
- 965PM/GM centrino Santa Rosa
- P31/G31
- G33
- P35/G35/Q35
- X38 (dla Intel Core 2 Duo w technologii 45nm, obsluga DDR3)
- P41
- P43/G43
- P45/G45
- X48
- Intel P55 (dla Intel Core i5)
- Intel X58 (dla Intel Core i7)
- P/H61
- P/H67
- Z68
- B75
- H77
- Z77
- X79
- H81
- B85
- H87
- Z87
- H97
- Z97
- X99
- X299
- Z170
- H170
- B150
- H110
- Z270
- B260
- H270
- Z390 (Dla Intel Core 7-9 generacji w technologii 14nm, obsluga DDR4)
- Z370 (Dla Intel Core 7-9 generacji w technologii 14nm, obsluga DDR4)
- B360 (Dla Intel Core 7-9 generacji w technologii 14nm, obsluga DDR4)
- H310 (Dla Intel Core 7-9 generacji w technologii 14nm, obsluga DDR4)
- Z490 (Dla Intel Core 10-11 generacji w technologii 14nm, obsluga DDR4)
- B460 (Dla Intel Core 10-11 generacji w technologii 14nm, obsluga DDR4)
- H410 (Dla Intel Core 10-11 generacji w technologii 14nm, obsluga DDR4)
- Z590 (Dla Intel Core 10-11 generacji w technologii 14nm, obsluga DDR4)
- B560 (Dla Intel Core 10-11 generacji w technologii 14nm, obsluga DDR4)
- H510 (Dla Intel Core 10-11 generacji w technologii 14nm, obsluga DDR4)
- Z690(Dla Intel Core 12-14 generacji w technologii 10nm, obsluga DDR4 i DDR5)
- B660 (Dla Intel Core 12-14 generacji w technologii 10nm, obsluga DDR4 i DDR5)
- H610 (Dla Intel Core 12-14 generacji w technologii 10nm, obsluga DDR4 i DDR5)
- Z790 (Dla Intel Core 12-14 generacji w technologii 10nm, obsluga DDR4 i DDR5)
- B760 (Dla Intel Core 12-14 generacji w technologii 10nm, obsluga DDR4 i DDR5)
- VIA KT133, KT133A
- VIA KT266A (FSB 200/266 MHz AGPx4)
- VIA KT333
- VIA Apollo KT400A
- VIA KT600 (wersja z i bez kontrolera Serial ATA)
- VIA KT880
- VIA P4X400
- VIA K8T400M
- VIA K8T800Pro
Silicon Integrated Systems (SiS)
[edytuj | edytuj kod]- SiS 645 648
- SiS 650 651 655 672
- SiS 735 740
- nForce 2: Ultra 400Gb, Ultra 400R, Ultra 400
- nForce 3: Go, Professional
- nForce 4: SLI Intel, Series AMD, SLI/XE Ultra Intel, Intel x16
- nForce 5: 520, SLI/570/560/550 AMD, 590SLI AMD, 570 SLI Intel, 590 SLI Intel
- nForce 6: 610i, 630i, 650i, SLI/650i Ultra, 680a SLI, 680 SLI/680i LT SLI
- nForce 7: 730i, 750i, 780i, 790i (blednie nazywany 780i Ultra)
- nForce 9: 980a SLI
ATI (kupiony przez AMD w lipcu 2006 roku)
[edytuj | edytuj kod]- Chipsety dla procesorow AMD:
- AMD 480X CrossFire
- AMD 580X CrossFire
- AMD 690G, 690V, AMD M690 (mobilny)
- AMD 740G
- AMD 760G
- AMD 770
- AMD 780G
- AMD 785G
- AMD 790X CrossFire
- AMD 790FX CrossFire X
- AMD 790GX CrossFire
- AMD 870
- AMD 880G
- AMD 890FX CrossFire X
- AMD 890GX CrossFire
- AMD 970
- AMD 980G
- AMD 990X
- AMD 990FX
- AMD A75
- AMD A85
- AMD A85X
- AMD A88X
- ATI Radeon Xpress 1100 (chipset ze zintegrowana grafika)
- ATI Radeon Xpress 1150 (chipset ze zintegrowana grafika)
- ATI Radeon Xpress 200, 200M (mobilny) (chipset ze zintegrowana grafika)
- ATI SB600 (mostek poludniowy)
- ATI SB700 (mostek poludniowy)
- ATI SB710 (mostek poludniowy)
- ATI SB750 (mostek poludniowy)
- ATI SB850 (mostek poludniowy)
- Chipsety dla procesorow Intel:
- ATI CrossFire Xpress 3200 (dla procesorow Intel Core 2 Duo)
- ATI Radeon Xpress 1250 (chipset ze zintegrowana grafika)
- ATI Radeon Xpress 1100 (chipset ze zintegrowana grafika)
- ATI Radeon Xpress 200, 200M (chipset ze zintegrowana grafika)
- ATI SB600 Series (mostek poludniowy)
- M1217 - chipset dla procesora Intel 80386SX
- M1429/M1431 - magistrala VESA Local Bus procesor Intel 80486 i kompatybilne
- M1439/M1445 - magistrala PCI, podstawka Socket 3
- M1489 - PCI, Socket 3
- M1531/M1543 <
> - Socket 7 do 83 MHz FPM, EDO, SDRAM brak obslugi AGP - M1531B <
> - Socket 7 - M1541, M1542 <
> - Socket 7 do 100 MHz, AGP (1x i 2x) - M1561/M1535D <
> - Socket 7 - M1621/M1543 <
> - Slot 1 i Socket 370 - M1631 <
> - Slot 1 i Socket 370 zintegrowana Riva TNT2 - M1632M <
> - Slot 1 i Socket 370 zintegrowana Trident Microsystems CyberBlade3D (AGP 2x) - M1641B/M1535D <
> - Slot 1 i Socket 370, AGP (1x, 2x i 4x) - M1644 <
> - Slot 1 i Socket 370 zint. Trident CyberBlade XP - M1644T <
> (Tualatin) - M1651T <
> - DDR PC2100 - M1651T/M1535D+ <
> MaGiK 1 - Pentium III - M1671 <
> - Socket 478, FSB 100x4 - M1672 <
> - Socket 478 - M1681 - Socket 478
- M1683 - Socket 478
- M1646 <
> - Socket A i Slot A, zint. Trident CyberBlade XP - M1647 <
> - Socket A i Slot A - M1647/M1535D+ <
> - Socket A i Slot A - M1667 <
> - Socket A i Slot A - M1668 <
> - Socket 940 i Socket 754 - M1687/M1565 <
> - Socket 940 i Socket 754, HyperTransport - M1688/M1563 <
> - Socket 940 i Socket 754, zint. Trident Blade XP4 (AGP 8x) - M1689/M1565 - AMD Athlon 64, HyperTransport
- M1691/M1673
- M1695 - Athlon 64, PCI Express, AGP, HyperTransport
- M1697 - Athlon 64, PCI Express, AGP, HyperTransport
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- | Chipset's Basics. [dostep 2020-11-26]. (ang.).
| Zobacz haslo chipset w Wikislowniku |