1816
- Afrikaans
- Alemannisch
- 'amaarenyaa
- Anaraskiela
- Assh@a
- l`rby@
- Aragones
- Arewmtahayeren
- Arpetan
- Asturianu
- Az@rbaycanca
- toerkhjh
- Basa Bali
- baaNlaa
- Min Nan Yu / Ban-lam-gi
- Basa Banyumasan
- Bashk'ortsa
- Belaruskaia
- Belaruskaia (tarashkevitsa)
- Bikol Central
- B'lgarski
- Boarisch
- Bosanski
- Brezhoneg
- Catala
- Chavashla
- Cebuano
- Cestina
- Cymraeg
- Dansk
- ldrj@
- Davvisamegiella
- Deutsch
- Eesti
- Ellenika
- Emilian e rumagnol
- English
- Erzian'
- Espanol
- Esperanto
- Euskara
- frsy
- Fiji Hindi
- Foroyskt
- Francais
- Frysk
- Furlan
- Gaeilge
- Gaelg
- Gagauz
- Gaidhlig
- Galego
- G`alg`ai
- Gan Yu
- hangugeo
- Hayeren
- hindii
- Hornjoserbsce
- Hrvatski
- Ido
- Ilokano
- bissnnupriy'aa mnnipurii
- Bahasa Indonesia
- Interlingua
- Iron
- Islenska
- Italiano
- `bryt
- Jawa
- knndd
- K'arachai-malk'ar
- k`art`uli
- Kaszebsczi
- K'azak'sha
- Kiswahili
- Komi
- Kotava
- Kreyol ayisyen
- Kriyol gwiyannen
- Kyryk mary
- Latina
- Latviesu
- Letzebuergesch
- Lezgi
- Lietuviu
- Ligure
- Limburgs
- Livvinkarjala
- Lombard
- Magyar
- maithilii
- Makedonski
- Malagasy
- Maori
- mraatthii
- margaluri
- mSr~
- mzirwny
- Bahasa Melayu
- Minangkabau
- Min Dong Yu / Ming-deng-ngu
- Mirandes
- Mokshen'
- mnmaabhaasaa
- Nahuatl
- Nederlands
- nepaal bhaassaa
- Ri Ben Yu
- Napulitano
- Nokhchiin
- Nordfriisk
- Norsk bokmal
- Norsk nynorsk
- Nouormand
- Occitan
- Olyk marii
- odd'iaa
- O`zbekcha / uzbekcha
- pnjby
- Papiamentu
- Tok Pisin
- Plattduutsch
- Portugues
- Qaraqalpaqsha
- Qirimtatarca
- Romana
- Runa Simi
- Rusin'skyi
- Russkii
- Sakha tyla
- sNskRtm
- Seeltersk
- Sesotho sa Leboa
- Shqip
- Sicilianu
- siNhl
- Simple English
- sndhy
- Slovencina
- Slovenscina
- Slunski
- khwrdy
- Srpski / srpski
- Srpskohrvatski / srpskokhrvatski
- Sunda
- Suomi
- Svenska
- Tagalog
- tmilll
- Tatarcha / tatarca
- tt:
- telugu
- aithy
- Toch'iki
- Turkce
- Turkmence
- Ukrayins'ka
- rdw
- y'uyGurchae / Uyghurche
- Veneto
- Tieng Viet
- Volapuk
- Voro
- Walon
- West-Vlams
- Winaray
- Wu Yu
- yyidySH
- Yue Yu
- Zazaki
- Zeeuws
- Zhong Wen
- Tolisi
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rzadzacy panstwami w 1816
Wydarzenia w Polsce
[edytuj | edytuj kod]- 1 stycznia - Jozef Matecki zostal prezydentem Krakowa.
- 6 stycznia - Karol Fryderyk Woyda zostal prezydentem Warszawy.
- 16 lutego - powstanie w Kielcach, z inicjatywy Stanislawa Staszica pierwszej polskiej wyzszej uczelni technicznej - Szkoly Akademiczno-Gorniczej.
- 11 kwietnia - Feliks Grodzicki zostal prezydentem Krakowa.
- 24 lipca - zalozono Instytut Diakow w Przemyslu.
- 23 wrzesnia - powstaje Instytut Agronomiczny przeksztalcony pozniej w Szkole Glowna Gospodarstwa Wiejskiego.
- 15 pazdziernika - utworzono zandarmerie w ramach armii Krolestwa Kongresowego.
- 19 listopada:
- utworzenie Krolewskiego Uniwersytetu Warszawskiego przez cesarza Rosji i krola Polski Aleksandra I.
- z terenu poludniowej Polski widoczne bylo calkowite Zacmienie Slonca.
- Przepisanie dobr lancuckich po smierci Izabeli Czartoryskiej wnukom.
Wydarzenia na swiecie
[edytuj | edytuj kod]- Nastapil Rok bez lata - seria anomalii klimatycznych, prawdopodobnie spowodowanych przez wybuch wulkanu Tambora
- 9 stycznia - w kopalni w angielskim Hebburn przeprowadzono pierwsze testy bezpiecznej lampy gorniczej (lampa Davy'ego).
- 20 lutego - prawykonanie opery Cyrulik sewilski Gioacchina Rossiniego w Teatro Argentina w Rzymie.
- 8 marca - przyszli papieze Leon XII i Pius VIII zostali kardynalami.
- 6 maja:
- w Krolestwie Prus wprowadzono tzw. pruski system miar.
- w Nowym Jorku zalozono Amerykanskie Towarzystwo Biblijne.
- 1 czerwca - zostal zalozony Austriacki Bank Narodowy.
- 27 czerwca - amerykanskie okrety wojenne ostrzelaly Algier.
- 9 lipca - Argentyna uzyskala niepodleglosc.
- 14 sierpnia - Wielka Brytania anektowala archipelag Tristan da Cunha na poludniowym Atlantyku.
- 27 sierpnia - Royal Navy dokonala bombardowania bazy piratow w Algierze, niszczac cala ich flote i zabijajac okolo 6 tysiecy osob w porcie i miescie.
- 30 pazdziernika - Wilhelm I zostal krolem Wirtembergii.
- 11 grudnia - USA: Indiana jako 19 stan dolaczyla do Unii.
- 12 grudnia - powstalo Krolestwo Obojga Sycylii.
- Katastrofa francuskiego statku ,,La Meduse"
- Rene Laennec wynalazl stetoskop.
Urodzili sie
[edytuj | edytuj kod]- 28 stycznia - Paula Elzbieta Cerioli, wspolzalozycielka Instytutu Zakonnego Siostr Swietej Rodziny, swieta katolicka (zm. 1865)
- 7 lutego - Jozef Bohdan Dziekonski, polski powiesciopisarz i grafik (zm. 1855)
- 11 lutego - Ernst Litfass, niemiecki wydawca i drukarz, wynalazca slupa ogloszeniowego (zm. 1874)
- 12 lutego - Jozef Stolarczyk, polski ksiadz, pierwszy proboszcz Zakopanego, taternik (zm. 1893)
- 12 marca - Julia Molinska-Woykowska, polska poetka, pisarka, publicystka, autorka podrecznikow (zm. 1851)
- 11 kwietnia - Theodore Eisfeld, niemiecki dyrygent, skrzypek i kompozytor (zm. 1882)
- 21 kwietnia - Charlotte Bronte, angielska pisarka (zm. 1855)
- 28 czerwca - Paulina Gorska z Krasinskich, polska ksiezna, dzialaczka spoleczna i charytatywna, prezeska Stowarzyszenia Milosierdzia sw. Wincentego a Paulo (zm. 1893)
- 14 lipca - Arthur de Gobineau, francuski dyplomata; uchodzi za tworce doktryny rasizmu (zm. 1882)
- 21 lipca - Paul Reuter, pochodzacy z Niemiec brytyjski dziennikarz i zalozyciel Agencji Informacyjnej Reuters (zm. 1899)
- 12 sierpnia - Ion Ghica, rumunski rewolucjonista, polityk i dyplomata, dwukrotny premier Rumunii (zm. 1897)
- 24 sierpnia - Henry Mellus, amerykanski polityk, burmistrz Los Angeles (zm. 1860)
- 7 wrzesnia - Ferdinand von Hebra, austriacki lekarz pochodzenia czeskiego, dermatolog (zm. 1880)
- 26 wrzesnia - Paul Gervais, francuski zoolog i paleontolog (zm. 1879)
- 4 pazdziernika - Eugene Pottier, francuski rewolucjonista socjalistyczny, poeta, autor Miedzynarodowki (zm. 1887)
- 19 pazdziernika - Carlo Tenca, wloski publicysta, dziennikarz, pisarz i polityk, zwiazany z Mediolanem (zm. 1883)
- 16 listopada - Andrei Muresanu, rumunski poeta, publicysta, tlumacz i dzialacz narodowy (zm. 1863)
- 25 listopada - Victor Adolphe Malte-Brun, francuski geograf i kartograf (zm. 1889)
- 29 listopada - Aniela Aszpergerowa, polska aktorka (zm. 1902)
- 2 grudnia - Marta Le Bouteiller, francuska zakonnica, blogoslawiona katolicka (zm. 1883)
- 13 grudnia:
- Clement Claiborne Clay, amerykanski polityk, senator ze stanu Alabama (zm. 1882)
- Werner von Siemens, niemiecki wynalazca i konstruktor w dziedzinie elektrotechniki (zm. 1892)
- data dzienna nieznana:
- Agnieszka Kim Hyo-ju, koreanska meczennica, swieta katolicka (zm. 1839)
Zmarli
[edytuj | edytuj kod]- 1 lutego - Andras Chazar, wegierski prawnik i spolecznik (ur. 1745)
- 7 lutego - Jan z Triory, wloski franciszkanin, misjonarz, meczennik, swiety katolicki (ur. 1760)
- 22 lutego - Teofila Strzezyslawa z Jablonowskich Sapiezyna, polska szlachcianka, dzialaczka konfederacji barskiej, pamietnikarka i bibliofilka (ur. 1742)
- 8 kwietnia - Julia Billiart, francuska zakonnica, zalozycielka Zgromadzenia Siostr od Naszej Pani z Namur, swieta katolicka (ur. 1751)
- 26 maja - Adrian Zingg, szwajcarski malarz, rysownik, grafik i miedziorytnik (ur. 1734)
- 5 czerwca - Giovanni Paisiello, wloski kompozytor (ur. 1740)
- 7 lipca - Richard Brinsley Sheridan, irlandzki poeta, dramatopisarz i polityk (ur. 1751)
- 20 lipca - Gawriil Dierzawin (ros. Gavriil Romanovich Derzhavin), rosyjski poeta (ur. 1743)
- 31 grudnia - David Stringman, amerykanski muzyk, pracowal przy wyrobie instrumentow (ur. 1766)
Zdarzenia astronomiczne
[edytuj | edytuj kod]- 19 listopada - calkowite zacmienie Slonca, widoczne w Polsce[1].
Swieta ruchome
[edytuj | edytuj kod]- Tlusty czwartek: 22 lutego
- Ostatki: 27 lutego
- Popielec: 28 lutego
- Niedziela Palmowa: 7 kwietnia
- Wielki Czwartek: 11 kwietnia
- Wielki Piatek: 12 kwietnia
- Wielka Sobota: 13 kwietnia
- Wielkanoc: 14 kwietnia
- Poniedzialek Wielkanocny: 15 kwietnia
- Wniebowstapienie Panskie: 23 maja
- Zeslanie Ducha Swietego: 2 czerwca
- Boze Cialo: 13 czerwca.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- | Przemyslaw Mieszko Rudz. Zanim cien Ksiezyca przetnie Ameryke. ,,Urania - Postepy Astronomii". 4 (790), s. 10-25, lipiec-sierpien 2017. Polskie Towarzystwo Astronomiczne, Polskie Towarzystwo Milosnikow Astronomii. ISSN 1689-6009. (pol.).
| Zobacz multimedia zwiazane z tematem: 1816 |