Noble Camin Octuple

La vista drecha (sanscrit: samyag-drsti, pali: samma-ditthi) pot tesser entenduda coma lo biais mai just e exact d'agachar lo mond coma es.

Se distinguis doas menas de vistas:

1. La vista drecha amb tacas ( o imperfiecha): aquesta vista porgira meriti e ajudara favorablament lo qu'es encara dins lo samsara.

2. La vista sensa taca ( o perfiecha): aquesta sola assegura la liberacion del reialme del samsara.

La vista drecha a mantunas facetas. Sa forma elementala pot esser seguida per totom. Sas formas mai elaboradas son mai que mai destinadas als monges. Totun totas aquestas facetas son basadas sus las premissas seguentas:

1.La lei morala del karma: tota accion a de consequencias karmicas. Entendre aquo es aver una vista drecha.

2. Las tres caracteristicas: impermanencia del mond, los fenomens corporals e mentals son sorca de patiment, l'ego es illusion.

3. Patiment: naissenca, mort, venir vielh, malautia, tristum, pena, dolor, desesper son las formas essencialas del patiment. Esser incapable d'obtener co que l'om vol es tanben patiment. La desiranca es l'origina del patiment.^[1]

La vista drecha pels monges es detalhada dins lo Sammaditthi Sutta ("Lo Sutra de la Vista Drecha"), escrich per Sariputta.

L'intencion drecha (sanscrit: samyak-samkalpa, pali: samma sankappa) es tanben coneguda sos lo nom de 'pensada drecha', 'concepcion drecha'. Lo seguidor d'aquel camin deu s'esperforcar de se desfar de tot co que sap mal o immoral. Implica tanben la renonciacion a las causas del mond e una implicacion mai granda dins lo camin espiritual.

La paraula drecha (pali: samyag-vac, sanscrit: samma-vaca) recampa las consideracions subre lo biais d'utilizar la paraula.

Dins lo Canon Pali^[2], e segon Samannaphala Sutta, lo Kevatta Sutta e lo Cunda Kammaraputta Sutta las principalas recommandacions son^[3]:

1. S'abstener de mentir.

Abandonant las paraulas mensorguieiras, s'absten de mentir. Ditz la vertat, demora amb la vertat, es ferm, fisable, engana pas lo mond...

2. S'abstener de calomniar.

Abandonant la calomnia, s'absten de las paraulas calomniosas. Co qu'a ausit, o torna pas diser per separar o borrolar las personas entre elas. Atal, reconciliant los qu'eran desseparats, o cementant los que son units, aima la concordia, se regaudis dins la concordia e ditz tot co que crea concordia.

3. S'abstener de paraulas irrespectuosas.

Abandonant l'irrespecte, s'absten de las paraulas irrespectuosas. Ditz tot co qu'apasima, qu'es afectuos, que va drech al cor, qu'es cortes, qu'es agradable al mond...

4. S'abstener del barjum.

Abandonant lo barjum, s'absten del bargalh. Parla quand cal, ditz co qu'es factual, ditz co qu'es en accordi amb la toca del dhamma e del vinaya. Ditz de paraulas de valor, apropriadas, circomspectas, legadas a la toca.

L'accion drecha (sanscrit:samyak-karmanta, pali: samma-kammanta) pot tanben esser revirada per 'conduita drecha'.

Segon lo Canon Pali, cal defugir de prener la vida, cal pas raubar e cal tanben fugir tota forma d'impudicitat.

La Vida drecha (sanscrit: samyag-ajiva, pali: samma-ajiva) implica que los bodistas practicants debon pas s'engatjar dins de comercis o d'occupacions que damatjan, directament o indirectament, autru. Cal doncas defugir una tieira de professions:

1. Tota profession en relacion amb las armas e los mejans de tuar.

2. Tota profession en relacion amb lo comerci d'essers umans coma la prostitucion, l'esclavatge o lo trafec d'organs per exemple.

3. Tota profession en relacion amb la carn coma carnsaladier, maselier, boquier per exemple.

4. Tota profession en relacion amb los intoxicants coma vinatier, tabataire per exemple.

5. Tota profession en relacion amb las poisons.

De mai e d'un biais mai general, l'enriquiment deu sempre esser obtengut per de mejans onestes.

L'esforc drech (sanscrit: samyag-vyayama, pali: samma-vayama) es l'esforc perdurable que la toca es l'abandon de tota accion, paraula, pensada que sia mala. Lo practicant deu, al contrari, s'esperforcar de far espelir tot co qu'es bon per el e per autru, en paraula, en accion o en pensada. Qualas que sian las dificultats o la lassieira, deu mantener son esforc.

L'atencion drecha (sanscrit: samyak-smrti, pali: samma-sati) designa lo fach, per tot practicant, de sempre tener son eime espertat e conscient de tots los fenomens que l'afectan. Tota accion deu esser deliberada e causida. Cap d'accion deu pas esser lo fruch de l'inatencion o de l'oblit.

La concentracion drecha (sanscrit: samyak-samadhi, pali: samma-samadhi) es una forma de concentracion sus un sol objecte que deu menar cap a l'absorpcion (jhana). Se practica tradicionalament per de tecnicas respiratorias, la visualizacion d'objectes o la repeticion de mantras.